English
When combined with other roots, the roots become longer, and these are special cases of root changes. The cases where ཨིཊ་ is not attached to the root itself are: First, in roots ending in vowels, such as roots ending in ཨཱཏ་, like འུ་དརྦ་, and ཊུ་ཨོ་ཤི་ to go, ཤིནྱ་ to rely, ཊཱིང་ to go to the sky, ཤིང་ to sleep, and roots that do not end in ཨི་, ཡུ་ to expand, རུ་ to sound, ཆུ་ to praise, ཀླུ་ to drip, ཊུ་ཀླུ་ to sound, except for the form ཟླ་, roots ending in ཨུ་, such as སྲིང་ to properly respect, and རི་ endings except for ཧྲེན་ to request or measure, ཨིཊ་ is not attached to these. Similarly, in roots ending in consonants, ཤཀྲ་ to explain in detail, ཤ་ the ability of the lungs, i.e., two roots ending in ཀ་. ཌུ་པ་ཙཥ་ to cook, པཛྲ་ to speak, ཙ་ to drip, རི་ཙིར་ to abandon, མུཙྪི་ to liberate, i.e., five roots ending in ཚིགས་. པྲཙྪ་ to want to know, i.e., one root ending in ཚ་. ཡུ་ཛིར་ to combine, རུ་ཛོ་ to destroy, རུཉྫ to dye, བྷུ་ཛ་ to eat, བྷ་ཛ་ to rely on, བྷཉྫ to reject, ཥཉྫ to be attached, ཏཱ་ཛཱ་ to abandon, བྷ་ sound burns, ཡ་ཛ་ to worship the gods, ཌཱ་མ་ྗ to purify, པྲ་ཛ་ to give, ནི་ཛི་ to stop, བི་ཛི་ Ratha first, ཋཉྫ to completely embrace, i.e., fifteen roots ending in ཛ་. ཨད་ to eat, ཏུད་ to torment, རྒྱུད་ now, ཀླུ་དིར་ to make thin, སྐྱིད་ the posture of the body, བིད་ to exist, བི་དྲི་ to obtain, བིད་ to distinguish, ཙྪི་ to divide into two there, བྷི་དཱིར་ to destroy, ཧ་ད་ to abandon the corpse, ཤདྲི་ to destroy, པདྲི་ to destroy, པ་ད་ to walk, སྐནི་ཪ་ to dry, ཁི་དྲི་ to protect, i.e., sixteen roots ending in ད་. རྱ་བྷ་ to accomplish again, རུ་དྷི་རཱ་ to stop, ཀྲུ་དྷ་ anger, ཀླུ་དྷ་ hunger, བན་ to bind, ཤུདྷ་ pure, ཎི་དྷུ་ completely accomplished, བུདྡྷ་ to understand, ཡུ་དྷ་ battle, བྱ་དྷ་ to strike, སཱདྷ་ completely accomplished, i.e., eleven roots ending in དྷ་. ཉན་ to harm, མན་ to know, i.e., two roots ending in ན་. ཨཱམྲྀ་ to cover, ཏ་པ་ to torment, ཏི་ thought drips, ཉི་ཥཱ་བ་ to sleep, ཊུ་བ་པས་ to sow, ཤབ་ to curse, ཚུ་པ་ to touch, ཀྱི་པ་ to give, ལིབ་ to smear close, ལུ་ to cut off thought, གྲོགས་ thought walks, i.e., eleven roots ending in པ་. ཡ་བྷ་ to fit, ར་བྷ་ to begin, ཏུ་ལ་བྷཥ་ to obtain, i.e., three roots ending in བྷ་. ཡ་མུ་ to stop, ར་སུ་ to play, ཎ་མ་ to salute, གཙླི་ to walk, i.e., four roots ending in མ་. རི་ཤ་ and, རུ་ཤ་ to harm, གྲུ་ཤ་ to call, བི་ཤ་ to enter, ལི་ཤ་ to become small, དི་ཤ་ to send out, དྲི་ཤིར་ to look, སྤྱི་ཤ་ to touch, མི་ཤ་ to completely endure, དན་ to cut, i.e., ten roots ending in ཤ་. ཏི་ཥ་ clear, པུ་ཥ་
Tibetan
རྒྱས། ཀྲྀཥ་བཀོ། ཤྲཱི་ཥ་འཁྱུད། དྭི་ཥ་མི་མཛའ་བ། བིཊྚཾ་ཕྲ་མོར་བྱེད། བིཤྲཱི་ཁྱབ། ཤིཀྵི་འཇིགས། ཤུ་ཥ་སྐེམས། ཏུ་ཥ་དགའ། དུ་ཥ་རྣམ་འགྱུར་ཏེ་ཥ་མཐའ་བཅུ་གཅིག །བས་གནས་པ། གྷ་སླ་ཟ་བ་སྟེས་མཐའ་གཉིས། ད་ཧ་ཐལ་བར་བྱེད། དི་ཧ་ཉེ་བར་གསོག དུ་ཧ་རབ་ཏུ་འཇོ། རུ་ཧ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ལི་ཧ་རོ་མྱོང་། མི་ཧ་འཁྲུད། ཎ་ཧ་འཆིང་། པ་ཧ་ཐོབ་པ་སྟེ་ཧ་མཐའ་བརྒྱད་པོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཨིཊ་མི་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀྲ་ཚྭ་ཚྭ་ཛ་དྲ་དྨ་ན་པྲ་བྷ་མ་ཤ་ཥ་ས་ཧྲའི་མཐའ་ཅན་རྣམས་ལ་ཨིཊུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཀུ་ཧུ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ་དག་ལ། བདག་གི་འདོད་པའི་ས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་མཐའ་ལ་ཚུ འངས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཨི་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་མཐའ་དང་། རི་དྨ་འཕེལ། བྷསྔ་འཆོད་པ། དནྟུ་ཚུལ་འཆོས། ཀྲྀཏ་བསྟེན། ཡུ་སྤེལ། ཨུཎྞའུ་འགེབས། ཊུ་བྷརྦ་འཛིན། ཛཱ་ཤེས། ཥ་ཆུ་སྦྱིན། ཏ་ནུ་རྒྱས། པ་འགྲོ། ད་ར་དྭ་དབུལ་བ་རྣམས་ལས་ས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་ཡང་ན་འཇུག །ཡང་ན་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདམ་ང་ཅན་དུ་བཤད་དོ། །བྷུ་ཡོད་པ་ལ་བར་དུ་སི་བྱིན་པ་བྱིངས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་པར་གྱུར་ཚེ་ནི་ཨིཊ་མི་འགྱུར། སྲི་འགྲོ། ཌཱ་བྷིརྦ་འཛིན། བྲིང་གུས། བྲིའྲ་སྒྲིབ། ཧུ་བསྟོད། དྲུ་འགྲོ། ཤུ་རྟོགས། སྲུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་པ་རོ་ཀླུའི་རྐྱེན་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་བྱིངས་ལས་མིང་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཀྲྀ་ཏ་ད་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཏྲེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ ཏྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཏ་བྱ་སོགས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཙནྡྲ་པར། སྤྱིར་བཏང་བའི་མདོ། མང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་ལས་འཆད་འགྱུར་གྱི་འཇུག་ཡུལ་དངོས་བསྟན་དེར་འཇུག་པར་མ་ཟད། སྐབས་ལ་ལར་བྱ་བྱེད་གོ་ལྡོག་ཏུ་འཇུག་པ་སོགས་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་བཤད་པའི་ཡུལ་དེར་མི་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་འདེམ་ཀ་ཅན་དུ་འཇུག་པ་སོགས་རྣམ་པ་མང་པོའི་དོན་ཡིན་པས་ན། མདོའི་ཚིག་འབྲུ་རེ་རེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་གཟུང་བྱར་མེད་དོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་དགོས་པ་ཡང་། རྐྱེན་གང་ཞིག་ཎིཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན
Chinese
རྒྱས། （རྒྱས，kṛṣ，耕耘）耕耘。 ཤྲཱི་ཥ་འཁྱུད། （ཤྲཱི་ཥ，ślīṣ，拥抱）拥抱。 དྭི་ཥ་མི་མཛའ་བ། （དྭི་ཥ，dviṣ，不友善）不友善。 བིཊྚཾ་ཕྲ་མོར་བྱེད། （བིཊ，viṭ，使变小）使变小。 བིཤྲཱི་ཁྱབ། （བིཤྲཱི，viśrī，扩展）扩展。 ཤིཀྵི་འཇིགས། （ཤིཀྵི，śikṣi，害怕）害怕。 ཤུ་ཥ་སྐེམས། （ཤུ་ཥ，śuṣ，干燥）干燥。 ཏུ་ཥ་དགའ། （ཏུ་ཥ，tuṣ，高兴）高兴。 དུ་ཥ་རྣམ་འགྱུར། （དུ་ཥ，duṣ，变形）变形，ཏེ་ཥ་མཐའ་བཅུ་གཅིག །བས་གནས་པ། （བ，vas，居住）居住。 གྷ་སླ་ཟ་བ། （གྷ，ghas，吞食）吞食，སྟེས་མཐའ་གཉིས། ད་ཧ་ཐལ་བར་བྱེད། （ད་ཧ，dah，焚烧）焚烧。 དི་ཧ་ཉེ་བར་གསོག （དི་ཧ，dih，积累）积累。 དུ་ཧ་རབ་ཏུ་འཇོ། （དུ་ཧ，duh，挤奶）挤奶。 རུ་ཧ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། （རུ་ཧ，ruh，生长）生长。 ལི་ཧ་རོ་མྱོང་། མི་ཧ་འཁྲུད། （མི་ཧ，mih，排泄）排泄。 ཎ་ཧ་འཆིང་། （ཎ་ཧ，ṇah，捆绑）捆绑。 པ་ཧ་ཐོབ་པ། （པ་ཧ，pah，获得）获得，སྟེ་ཧ་མཐའ་བརྒྱད་པོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཨིཊ་མི་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀྲ་ཚྭ་ཚྭ་ཛ་དྲ་དྨ་ན་པྲ་བྷ་མ་ཤ་ཥ་ས་ཧྲའི་མཐའ་ཅན་རྣམས་ལ་ཨིཊུ་འཇུག་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ། （གྲ་ཧ，grah，拿取）拿取，དང་། ཀུ་ཧུ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ། （ཀུ་ཧུ，kuhu，覆盖）覆盖，དག་ལ། བདག་གི་འདོད་པའི་ས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་མཐའ་ལ་ཚུ འངས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཨི་ཡིག་རིང་ཐུང་གི་མཐའ་དང་། རི་དྨ་འཕེལ། （རི་དྨ，rīdh，增长）增长。 བྷསྔ་འཆོད་པ། （བྷས，bhas，吞食）吞食。 དནྟུ་ཚུལ་འཆོས། （དནྟུ，dantu，打扮）打扮。 ཀྲྀཏ་བསྟེན། （ཀྲྀཏ，kṛt，依赖）依赖。 ཡུ་སྤེལ། （ཡུ，yu，混合）混合。 ཨུཎྞའུ་འགེབས། （ཨུཎྞ，ūrṇu，覆盖）覆盖。 ཊུ་བྷརྦ་འཛིན། （ཊུ་བྷརྦ，ṭubharb，支撑）支撑。 ཛཱ་ཤེས། （ཛཱ，jñā，知道）知道。 ཥ་ཆུ་སྦྱིན། （ཥ，ṣṇā，给予）给予。 ཏ་ནུ་རྒྱས། （ཏ་ནུ，tanu，伸展）伸展。 པ་འགྲོ། （པ་，pa，喝）喝。 ད་ར་དྭ་དབུལ་བ། （ད་ར་དྭ，dāradvā，贫穷）贫穷，རྣམས་ལས་ས་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་ཡང་ན་འཇུག །ཡང་ན་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདམ་ང་ཅན་དུ་བཤད་དོ། །བྷུ་ཡོད་པ་ལ་བར་དུ་སི་བྱིན་པ་བྱིངས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ལ་འཇིག་པར་གྱུར་ཚེ་ནི་ཨིཊ་མི་འགྱུར། སྲི་འགྲོ། （སྲི，sṛ，行走）行走。 ཌཱ་བྷིརྦ་འཛིན། （ཌཱ་བྷིརྦ，ḍābhirb，支撑）支撑。 བྲིང་གུས། （བྲི，vrī，尊敬）尊敬。 བྲིའྲ་སྒྲིབ། （བྲིའྲ，vrīṅ，选择）选择。 ཧུ་བསྟོད། （ཧུ，hvā，呼唤）呼唤。 དྲུ་འགྲོ། （དྲུ，dru，行走）行走。 ཤུ་རྟོགས། （ཤུ，śru，听闻）听闻。 སྲུ་འགྲོ་བ། （སྲུ，sru，流动）流动，རྣམས་ལ་པ་རོ་ཀླུའི་རྐྱེན་ཕ་རོལ་ལ་ཨིཊ་མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་བྱིངས་ལས་མིང་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཀྲྀ་ཏ་ད་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཏྲེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ ཏྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཏ་བྱ་སོགས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཙནྡྲ་པར། སྤྱིར་བཏང་བའི་མདོ། མང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་ལས་འཆད་འགྱུར་གྱི་འཇུག་ཡུལ་དངོས་བསྟན་དེར་འཇུག་པར་མ་ཟད། སྐབས་ལ་ལར་བྱ་བྱེད་གོ་ལྡོག་ཏུ་འཇུག་པ་སོགས་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་བཤད་པའི་ཡུལ་དེར་མི་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་འདེམ་ཀ་ཅན་དུ་འཇུག་པ་སོགས་རྣམ་པ་མང་པོའི་དོན་ཡིན་པས་ན། མདོའི་ཚིག་འབྲུ་རེ་རེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་གཟུང་བྱར་མེད་དོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་དགོས་པ་ཡང་། རྐྱེན་གང་ཞིག་ཎིཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན
English
རྒྱས། (རྒྱས，kṛṣ，plowing) Plowing. ཤྲཱི་ཥ་འཁྱུད། (ཤྲཱི་ཥ，ślīṣ，embracing) Embracing. དྭི་ཥ་མི་མཛའ་བ། (དྭི་ཥ，dviṣ，unfriendly) Unfriendly. བིཊྚཾ་ཕྲ་མོར་བྱེད། (བིཊ，viṭ，making small) Making small. བིཤྲཱི་ཁྱབ། (བིཤྲཱི，viśrī，spreading) Spreading. ཤིཀྵི་འཇིགས། (ཤིཀྵི，śikṣi，fearing) Fearing. ཤུ་ཥ་སྐེམས། (ཤུ་ཥ，śuṣ，drying) Drying. ཏུ་ཥ་དགའ། (ཏུ་ཥ，tuṣ，rejoicing) Rejoicing. དུ་ཥ་རྣམ་འགྱུར། (དུ་ཥ，duṣ，deforming) Deforming, ཏེ་ཥ་ eleven endings. བས་གནས་པ། (བ，vas，dwelling) Dwelling. གྷ་སླ་ཟ་བ། (གྷ，ghas，devouring) Devouring, སྟེས་ two endings. ད་ཧ་ཐལ་བར་བྱེད། (ད་ཧ，dah，burning) Burning. དི་ཧ་ཉེ་བར་གསོག (དི་ཧ，dih，accumulating) Accumulating. དུ་ཧ་རབ་ཏུ་འཇོ། (དུ་ཧ，duh，milking) Milking. རུ་ཧ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། (རུ་ཧ，ruh，growing) Growing. ལི་ཧ་རོ་མྱོང་། མི་ཧ་འཁྲུད། (མི་ཧ，mih，urinating) Urinating. ཎ་ཧ་འཆིང་། (ཎ་ཧ，ṇah，binding) Binding. པ་ཧ་ཐོབ་པ། (པ་ཧ，pah，obtaining) Obtaining, སྟེ་ these eight endings of ཧ, in all these cases, iṭ is not applied. It is said that iṭ is applied to those ending with ཀྲ་ཚྭ་ཚྭ་ཛ་དྲ་དྨ་ན་པྲ་བྷ་མ་ཤ་ཥ་ས་ཧྲ། Furthermore, གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ། (གྲ་ཧ，grah，taking) Taking, and ཀུ་ཧུ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ། (ཀུ་ཧུ，kuhu，covering) Covering, for these, iṭ does not change when sa is on the other side, according to my intention. Similarly, iṭ does not change when tshu comes after the long and short vowel u endings. And the endings of long and short vowel i, རི་དྨ་འཕེལ། (རི་དྨ，rīdh，increasing) Increasing. བྷསྔ་འཆོད་པ། (བྷས，bhas，devouring) Devouring. དནྟུ་ཚུལ་འཆོས། (དནྟུ，dantu，adorning) Adorning. ཀྲྀཏ་བསྟེན། (ཀྲྀཏ，kṛt，depending) Depending. ཡུ་སྤེལ། (ཡུ，yu，mixing) Mixing. ཨུཎྞའུ་འགེབས། (ཨུཎྞ，ūrṇu，covering) Covering. ཊུ་བྷརྦ་འཛིན། (ཊུ་བྷརྦ，ṭubharb，supporting) Supporting. ཛཱ་ཤེས། (ཛཱ，jñā，knowing) Knowing. ཥ་ཆུ་སྦྱིན། (ཥ，ṣṇā，giving) Giving. ཏ་ནུ་རྒྱས། (ཏ་ནུ，tanu，stretching) Stretching. པ་འགྲོ། (པ་，pa，drinking) Drinking. ད་ར་དྭ་དབུལ་བ། (ད་ར་དྭ，dāradvā，impoverishing) Impoverishing, from these, iṭ may or may not be applied when sa is on the other side, therefore it is said to be optional. When bhu, meaning existence, is destroyed by si in between, when it is on the other side of all the stems that are not, then iṭ does not change. སྲི་འགྲོ། (སྲི，sṛ，going) Going. ཌཱ་བྷིརྦ་འཛིན། (ཌཱ་བྷིརྦ，ḍābhirb，supporting) Supporting. བྲིང་གུས། (བྲི，vrī，respecting) Respecting. བྲིའྲ་སྒྲིབ། (བྲིའྲ，vrīṅ，choosing) Choosing. ཧུ་བསྟོད། (ཧུ，hvā，calling) Calling. དྲུ་འགྲོ། (དྲུ，dru，going) Going. ཤུ་རྟོགས། (ཤུ，śru，hearing) Hearing. སྲུ་འགྲོ་བ། (སྲུ，sru，flowing) Flowing, for these, it is said that iṭ does not change when the suffix paroklu is on the other side. The fourth general meaning is explaining the kṛta suffixes that accomplish nouns from stems, that is, like tre and so on, mainly explaining the suffixes of the agent. That is, like this tra and so on mainly apply to the meaning of the agent, but because there are also many suffixes of action such as ta, etc. Candrapar. The general sutra. Many. As it is said, not only does it apply to the actual object of application that will be explained in the text, but also in some cases it applies to other meanings such as the reversal of subject and object, and in some cases it does not apply to the object explained, and in some cases it applies optionally, so it has many meanings. Therefore, it is not possible to grasp each word of the sutra as a definite meaning. What needs to be generally known is that any suffix that is related to ṇit