Tibetan
་འཛད་པ། ཉི་བྷི་འཇིགས་པ། ཛཱི་བ་སྲོག་འཚོ་བ། སྲིང་སྲོག་གཏོང་བ། ཤིང་ཉལ་བ། དི་བུ་རྩེ་པ། བྷ་འབར་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་དོན་ཚན་དེ་དག་ལ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་འཇུག་པའི་བྱིངས་ཐམས་ཅད་ལས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་ལ། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་རིགས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུས་ ཕྱེ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡང་རབ་བྱེད་ལས། ལས་མེད་པ་ལའང་ལ་ལར་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན། སྔར་སྨོས་པའི་ལས་མེད་པའི་བྱིངས་དེ་རྣམས་ཀྱང་། སྐབས་ལ་ལར་དྲ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྒྱུར་སྔོན་དུ་སྦྱར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིངས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པས་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཧྲཞུ་འཕྲོག་པ་ལ། བི་དང་། སོ་དང་། ཨཱང་དང་། པྲ་ཏི་རྣམས་སྔོན་དུ་སྦྱར་ནས། གྷརྦ་རྐྱེན་དུ་བྱས་པས། བི་ཧཱ་ར། གནས་པ། ཨ་ཧཱ་ར། ཟས། སཾ་ཧཱ་ར། བ་སྡུབ། པྲ་ཏི་ཧཱ་ར། སྲུང་བ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཧྲཅུའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ཀྱང་། བི་སོགས་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཉེར་བསྒྱུར་ཨ་ནུ་སྔོན་མའི་བྷཱ་ཡོད་པ་ལ། ཡཀྲ་དང་། ཏེ་སྦྱར་བས། ཨ་ནུ་བྷཱ་ཡ་ཏེ། ཞེས་གྲུབ་པ། བྷཱའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ནའང་། ཉེར་བསྒྱུར་དང་། བར་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་དངོས་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ལས་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་སུ་ཁ་ལ་སི་བྱིན་ནས་མ་ནིང་གི་རྟགས་མཐར་བསྒྲུབས་པ་དང་། གཉིས་པ་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱིངས་ཀྱི་ལུང་རྒྱ་དཔེར། གཙླི་འགྲོ་བ་ ལ་སྟི་དང་། ཉ་མའི་ཡི་གེ་དབྱི་བས། ག་ཏི། རྟོགས་པ། ཛྷཱ་ན་ལ་སི། ཛྷཱ་ན། ཤེས་པ། པྲི་སྐྱོང་བ་དང་རྫོགས་པ་ལ། ཨུཎ་སོགས་ལས་ཨིཏྲ། པཱ་རི། མཐོང་བ། དྷཱ་ན་སྒྲ། ཧིདྨ་འཚེ། བྷུ་ཛ་ཟ་བ་རྣམས་ལ་ཨ་ཙཱ་རྐྱེན། དྷཱ་ནཾ། ཐོས་པ། ཧི་སཾ། འཚེ་བ། བྷུ་ཛ། ཟ་བ། མི་ཤྲཱི་འགྲོགས་པ་ལ་ཨ་རུ་ཎ་བཞིན་དུ་ཨུ་ནན་རྐྱེན་དང་། མཐར་སི། མིཐུནཾ། འཁྲིག་པ། རྔུ་ཀྲྀཏྲ་བྱེད་པ་ལ་སྟི། ཀྲྀ་ཏི། བྱེད་པ། ཌཱ་ཀཱིཧྥ་རྫས་ཁ་ཚོང་བ་ལ་དབྱངས་ལས་ཨ་རྐྱེན། ཀྲ་ཡ། འཚོང་པ། གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ཀ་རྐྱེན་དང་། སཾ་པྲ་ས་ར་ཎ་ས་ར་རཾ། གཾ་ཧ། འཛིན་པ། སྟེ་ན་བརྐུ་བ་ལ་ཡ་རྐྱེན་དང་། ཚིག་ཕྲད་ལས་ན་དབྱིབས་སྟེ་ཡ། རྐུ་བ། དཱ་ན། སྦྱིན་པ། པཱུ་ཛཱ། མཆོད་པ། ཀ་མུ་འདོད་པ་ལ
Chinese
འཛད་པ། 穷尽。ཉི་བྷི་འཇིགས་པ། 尼毗恐怖。ཛཱི་བ་སྲོག་འཚོ་བ། जीव存活。སྲིང་སྲོག་གཏོང་བ། 舍弃生命。ཤིང་ཉལ་བ། 躺卧。དི་བུ་རྩེ་པ། 地部顶。བྷ་འབར་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་དོན་ཚན་དེ་དག་ལ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་འཇུག་པའི་བྱིངས་ཐམས་ཅད་ལས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་ལ། 如同燃烧般，这些词所代表的意义，直接或间接相关的词根，都归于无作用的一类。གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་རིགས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུས་ 此外，类似的例子，也应凭借智慧的力量加以区分理解。ཕྱེ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡང་རབ་བྱེད་ལས། ལས་མེད་པ་ལའང་ལ་ལར་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན། 又，论典中说：“对于无作用的词根，有时也因前缀的力量，将词根的意义引向其他，使其与有作用的词根相一致。”སྔར་སྨོས་པའི་ལས་མེད་པའི་བྱིངས་དེ་རྣམས་ཀྱང་། 这意味着，前面提到的那些无作用的词根，སྐབས་ལ་ལར་དྲ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྒྱུར་སྔོན་དུ་སྦྱར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིངས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པས་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་སྟེ། 在某些情况下，由于加上了诸如“扎”等前缀的力量，词根的意义从词根本身引申到其他意义，从而与有作用的词根相一致。དཔེར་ན་ཧྲཞུ་འཕྲོག་པ་ལ། 例如，对于“赫茹”夺取，བི་དང་། སོ་དང་། ཨཱང་དང་། པྲ་ཏི་རྣམས་སྔོན་དུ་སྦྱར་ནས། 通过加上“毗”、“索”、“昂”、“扎德”等前缀，གྷརྦ་རྐྱེན་དུ་བྱས་པས། 并以“嘎尔巴”作为后缀，བི་ཧཱ་ར། གནས་པ། ཨ་ཧཱ་ར། ཟས། སཾ་ཧཱ་ར། བ་སྡུབ། པྲ་ཏི་ཧཱ་ར། སྲུང་བ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། 如“毗诃ra”，意为住所；“阿诃ra”，意为食物；“桑诃ra”，意为聚集；“扎德诃ra”，意为守护者。ཧྲཅུའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ཀྱང་། 赫茹的词根本身是无作用的，བི་སོགས་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། 但由于加上了“毗”等前缀的力量，就变成了有作用的词根。ཉེར་བསྒྱུར་ཨ་ནུ་སྔོན་མའི་བྷཱ་ཡོད་པ་ལ། 前缀“阿努”加在“巴”之前，ཡཀྲ་དང་། ཏེ་སྦྱར་བས། 加上“亚扎”和“德”，ཨ་ནུ་བྷཱ་ཡ་ཏེ། ཞེས་གྲུབ་པ། 就形成了“阿努巴亚德”。བྷཱའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ནའང་། 巴的词根本身是无作用的，ཉེར་བསྒྱུར་དང་། བར་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་དངོས་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ལས་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། 但由于前缀、中缀和后缀的力量，都说它变成了有作用的。ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་སུ་ཁ་ལ་སི་བྱིན་ནས་མ་ནིང་གི་རྟགས་མཐར་བསྒྲུབས་པ་དང་། 体验的处所，在 सुख 加上 सि，并在词尾加上中性的词性符号。གཉིས་པ་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱིངས་ཀྱི་ལུང་རྒྱ་དཔེར། 第二个例子，有作用的词根的例子：གཙླི་འགྲོ་བ་ གཙླི་，去。ལ་སྟི་དང་། 加上 स्ति，ཉ་མའི་ཡི་གེ་དབྱི་བས། 去掉 ཉ་མའི་ཡི་གེ་，ག་ཏི། རྟོགས་པ། गति，领悟。ཛྷཱ་ན་ལ་སི། 禅定加上 सि，ཛྷཱ་ན། ཤེས་པ། 禅定，知晓。པྲི་སྐྱོང་བ་དང་རྫོགས་པ་ལ། ཨུཎ་སོགས་ལས་ཨིཏྲ། པཱ་རི། མཐོང་བ། प्री 养育和圆满，加上 उण् 等，变成 इत्र，पारि，看见。དྷཱ་ན་སྒྲ། དྷཱ་ན་，声音。ཧིདྨ་འཚེ། བྷུ་ཛ་ཟ་བ་རྣམས་ལ་ཨ་ཙཱ་རྐྱེན། ཧིདྨ་，伤害。བྷུ་ཛ་，吃，加上 अच् 后缀。དྷཱ་ནཾ། ཐོས་པ། ཧི་སཾ། འཚེ་བ། བྷུ་ཛ། ཟ་བ། धान्यं，听闻。हिंसा，伤害。भुज，吃。མི་ཤྲཱི་འགྲོགས་པ་ལ་ཨ་རུ་ཎ་བཞིན་དུ་ཨུ་ནན་རྐྱེན་དང་། མཐར་སི། མིཐུནཾ། འཁྲིག་པ། मिश्री 结合，像 अरुण 一样加上 उनन् 后缀，最后加上 सि，मिथुनं，性行为。རྔུ་ཀྲྀཏྲ་བྱེད་པ་ལ་སྟི། ཀྲྀ་ཏི། བྱེད་པ། རྔུ་ཀྲྀཏྲ་ 做，加上 स्ति，कृति，做。ཌཱ་ཀཱིཧྥ་རྫས་ཁ་ཚོང་བ་ལ་དབྱངས་ལས་ཨ་རྐྱེན། ཀྲ་ཡ། འཚོང་པ། ཌཱ་ཀཱིཧྥ་ 卖东西，从元音加上 अ 后缀，क्रय，卖。གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ཀ་རྐྱེན་དང་། སཾ་པྲ་ས་ར་ཎ་ས་ར་རཾ། གཾ་ཧ། འཛིན་པ། ग्रह 接近拿取，加上 क 后缀，以及 संप्रसारण，ग्रह，抓住。སྟེ་ན་བརྐུ་བ་ལ་ཡ་རྐྱེན་དང་། ཚིག་ཕྲད་ལས་ན་དབྱིབས་སྟེ་ཡ། རྐུ་བ། स्तेन 偷盗，加上 य 后缀，以及词缀 ना，स्तेय，偷盗。དཱ་ན། སྦྱིན་པ། दान，布施。པཱུ་ཛཱ། མཆོད་པ། पूजा，供养。ཀ་མུ་འདོད་པ་ལ कामु 想要。
English
འཛད་པ། Exhausting. ཉི་བྷི་འཇིགས་པ། Nibhi terror. ཛཱི་བ་སྲོག་འཚོ་བ། Jiva living. སྲིང་སྲོག་གཏོང་བ། Giving up life. ཤིང་ཉལ་བ། Lying down. དི་བུ་རྩེ་པ། The top of the earth. བྷ་འབར་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་དོན་ཚན་དེ་དག་ལ་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་འཇུག་པའི་བྱིངས་ཐམས་ཅད་ལས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་ལ། Like burning, the meanings represented by these words, all the roots that are directly or indirectly related, are classified as inactive. གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་རིགས་སུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུས་ Furthermore, similar examples should also be distinguished and understood through the power of wisdom. ཕྱེ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡང་རབ་བྱེད་ལས། ལས་མེད་པ་ལའང་ལ་ལར་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན། Also, it is said in the treatise: "For inactive roots, sometimes the meaning of the root is led to other meanings by the power of prefixes, so that it is consistent with the active roots." སྔར་སྨོས་པའི་ལས་མེད་པའི་བྱིངས་དེ་རྣམས་ཀྱང་། This means that those inactive roots mentioned earlier, སྐབས་ལ་ལར་དྲ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྒྱུར་སྔོན་དུ་སྦྱར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིངས་ལས་བྱིངས་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་པས་ལས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་སྟེ། in some cases, due to the power of adding prefixes such as "扎", the meaning of the root is derived from the root itself to other meanings, so that it is consistent with the active roots. དཔེར་ན་ཧྲཞུ་འཕྲོག་པ་ལ། For example, for "赫茹" to take away, བི་དང་། སོ་དང་། ཨཱང་དང་། པྲ་ཏི་རྣམས་སྔོན་དུ་སྦྱར་ནས། by adding prefixes such as "毗", "索", "昂", "扎德", གྷརྦ་རྐྱེན་དུ་བྱས་པས། and with "嘎尔巴" as a suffix, བི་ཧཱ་ར། གནས་པ། ཨ་ཧཱ་ར། ཟས། སཾ་ཧཱ་ར། བ་སྡུབ། པྲ་ཏི་ཧཱ་ར། སྲུང་བ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། such as "毗诃ra", meaning residence; "阿诃ra", meaning food; "桑诃ra", meaning gathering; "扎德诃ra", meaning guardian. ཧྲཅུའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ཀྱང་། The root of 赫茹 itself is inactive, བི་སོགས་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། but due to the power of adding prefixes such as "毗", it becomes an active root. ཉེར་བསྒྱུར་ཨ་ནུ་སྔོན་མའི་བྷཱ་ཡོད་པ་ལ། The prefix "阿努" is added before "巴", ཡཀྲ་དང་། ཏེ་སྦྱར་བས། adding "亚扎" and "德", ཨ་ནུ་བྷཱ་ཡ་ཏེ། ཞེས་གྲུབ་པ། the result is "阿努巴亚德". བྷཱའི་བྱིངས་རང་ངོས་ནས་ལས་མེད་ཡིན་ནའང་། The root of 巴 itself is inactive, ཉེར་བསྒྱུར་དང་། བར་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་དངོས་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ལས་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། but due to the power of prefixes, infixes and suffixes, it is said to have become active in all respects. ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་སུ་ཁ་ལ་སི་བྱིན་ནས་མ་ནིང་གི་རྟགས་མཐར་བསྒྲུབས་པ་དང་། The place of experience, सुख is given सि, and the neuter gender symbol is added to the end. གཉིས་པ་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱིངས་ཀྱི་ལུང་རྒྱ་དཔེར། The second example, examples of active roots: གཙླི་འགྲོ་བ་ གཙླི་, to go. ལ་སྟི་དང་། Add स्ति, ཉ་མའི་ཡི་གེ་དབྱི་བས། remove ཉ་མའི་ཡི་གེ་, ག་ཏི། རྟོགས་པ། गति, realization. ཛྷཱ་ན་ལ་སི། Dhyana plus सि, ཛྷཱ་ན། ཤེས་པ། Dhyana, knowing. པྲི་སྐྱོང་བ་དང་རྫོགས་པ་ལ། ཨུཎ་སོགས་ལས་ཨིཏྲ། པཱ་རི། མཐོང་བ། प्री nourishing and perfecting, plus उण् etc., becomes इत्र, पारि, seeing. དྷཱ་ན་སྒྲ། Dhana, sound. ཧིདྨ་འཚེ། བྷུ་ཛ་ཟ་བ་རྣམས་ལ་ཨ་ཙཱ་རྐྱེན། Hidma, harm. Bhuja, eat, plus अच् suffix. དྷཱ་ནཾ། ཐོས་པ། ཧི་སཾ། འཚེ་བ། བྷུ་ཛ། ཟ་བ། Dhanyaṁ, hearing. Hiṁsā, harm. Bhuja, eating. མི་ཤྲཱི་འགྲོགས་པ་ལ་ཨ་རུ་ཎ་བཞིན་དུ་ཨུ་ནན་རྐྱེན་དང་། མཐར་སི། མིཐུནཾ། འཁྲིག་པ། Mishri combining, like Aruna plus Unan suffix, and finally plus सि, Mithunaṁ, sexual intercourse. རྔུ་ཀྲྀཏྲ་བྱེད་པ་ལ་སྟི། ཀྲྀ་ཏི། བྱེད་པ། Ṇūkṛtra doing, plus स्ति, Kṛti, doing. ཌཱ་ཀཱིཧྥ་རྫས་ཁ་ཚོང་བ་ལ་དབྱངས་ལས་ཨ་རྐྱེན། ཀྲ་ཡ། འཚོང་པ། Ḍākīhpha selling goods, from vowel plus अ suffix, Kraya, selling. གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ཀ་རྐྱེན་དང་། སཾ་པྲ་ས་ར་ཎ་ས་ར་རཾ། གཾ་ཧ། འཛིན་པ། Graha approaching to take, plus क suffix, and Saṁprasarana, Graha, grasping. སྟེ་ན་བརྐུ་བ་ལ་ཡ་རྐྱེན་དང་། ཚིག་ཕྲད་ལས་ན་དབྱིབས་སྟེ་ཡ། རྐུ་བ། Stena stealing, plus य suffix, and the suffix ना, Steya, stealing. དཱ་ན། སྦྱིན་པ། Dana, giving. པཱུ་ཛཱ། མཆོད་པ། Puja, offering. ཀ་མུ་འདོད་པ་ལ Kamu wanting.