Tibetan
སྒྲའི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་འཛིན་པས་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་གཟུགས་ནི་ཉེ་བར་འཛིན་པ་སྟེ། ཤུལླཱ། དུཀྵ ཤུཀཾ། པ་ཊི། པ་ཊུ། བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ཉིད་ལའང་ངེས་པར་འདུ་བྱེད་པར་འོས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། པྲ་ཀྲྀ་ཏི བི་ཥ་ཡ༔ པྲ་དྷ་ནཾ། བྷནྡྲ། དཱ་རཿ ཀ་ལ་ཏྲ། རྟགས་ཀྱི་མཚན་མས་སྒྲ་འདུ་བྱེད་པར་མི་འོས་པ་ནི་མི་གསལ་བ་སྟེ། པཉྩ། ཥ་ཊ། ཀ་ཏི། ཨུཙྪེ ཡུ་ཡཾ། བ་ཡཾ། ཞེས་བཤད་དོ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། ཕོ་མོ་མ་ནིང་གང་རུང་གཅིག་གི་རྟགས་སུ་གྲུབ་པས་རྟགས་གཞན་མི་འཇུག་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་པའི་རྟགས་མཐའ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཇུག་པ་བྲྀཀྵ་ལྟ་བུ་ལ་མ་ནིང་ངམ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་མཐའ་སོགས་སུ་བྱས་ན། བུད་མེད་ལ་སྣམ་སྦྱར་གྱིས་བཀབ་པ་ལྟར་མཁས་པས་མཐོང་ན་ཡ་མཚན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ཏེ། ཕན་ ཚུན་འཆོལ་བར་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའང་མཛོད་ལས། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་ལྷ་ལྷ་མིན། །རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་རྗེས་འབྲངས་བཅས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་རྟགས་དང་། མོ་ལ་ཨཱིཏྲ་ཨཱུཏྲ་རྫོགས་ཨ་ཚྭ་གཅིག །སྐྱེ་གནས་ལྡན་པའི་སྲོག་ཆགས་མིང་། །ཞེས་སོགས་བུད་མེད་དང་། གཉིས་དམན་ལ་གཞན་ཁཾ་དང་ནགས། །ལོ་མ་བུ་ག་ཁ་བ་ཆུ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མ་ནིང་གི་རྟགས་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་སྒྲའི་གཟུགས་གཅིག་ལའང་སྐྱེས་པ་དང་མ་ནིང་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གཉིས་རེ་འཇུག་པ་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། སཱ་མར། སྐྱེས་བུ་མ་ནིང་ངག་ལ་ལྷག་མ་ནི། །ཨདྷ་པིཅུ་ཀཀ་ཎ་ཀཿ མོ་ད་ཀ་དང་དཎྜ་ཀ ཊངྐ༔ ཞེས་སོགས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲ་རེ་རེ་ལའང་རྟགས་གསུམ་ཀ་འཇུག་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གསུམ་རྣམས། པ་ཊི་སུ་ཁྲི་བ་ཏྲི་དང་། །པ་ཊཱི་ཀུ་ལ་བ་དང་དཱ་ཌི་མ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་སོ། །བཞི་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེར་མ་བརྗོད་པ་གཞན་ཡང་རིགས་མཐུན་བསྡུ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་ཁྱད་གཞིའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་བརྗོད་བྱའམ་ཚིག་གྲོགས་དང་བསྟུན་དགོས་པས་གཞུང་རྣམས་སུ་བརྗོད་བྱའི་རྟགས་ཞེས་ གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་རྟགས་གསུམ་པར་ཀྱང་འཇུག་མོད་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་འདིའི་ལུགས་སུ་ན། སྔ་མ་ནི་བརྗོད་བྱ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ལ། འདི་ནི། ཤུཀྵ པ་ཊ ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་གྱི་རྟགས་དང་བསྟུན་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་རྣམས་ལ་རྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་དོན་ངེས་པར་སོ་སོར་འདུ་བྱེད་འོས་པ་ལ་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི། རྟགས་གསུམ་ཀ་ལ་གཟུགས་མཚུངས་པ་སྟེ། ཏི་སོགས་ཀྱི་བྱ་བའི་མཐའ་ཅན་རྣམས་ནི་ཀུན་བཤད་ཀྱི་རྟགས་ཏེ་དབྱེ་བ་མེད་ལ། གཞན་ཡང་མི་ཟད་པ་དང་། གྲངས་པཉྩན་ཥ་ཊ་སོགས་དང་། རྐྱེན་ཀ་ཏི་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཅན་དང་། ཡུཋདྲ་ཨ་སྨད་སོགས་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་གཟུགས་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པས་རྟགས་ཀྱི་མཚན་མས་སྒྲ་འདུ་བྱེད་མི་འོས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་ན་བཞི་སྟེ། སྒྲ་གང་ཞིག་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་རྟགས་རེ་རེ་ཅན་དང་། རྟགས་གཉིས་རེ་འཇུག་པ་དང་། གསུམ་པ་ཅན་དང་། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་བཞིར་འདུས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་གཉིས་ནི་རྟགས་གསུམ་པོ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་འོས་སུ་ཆེ་ནའང་། འདིར་ཉུང་ངུའི་ངག་གིས་འདོམས་སླ་ བ་མ་ཡིན་པས་ན། མིང་དང་རྟགས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ལེགས་བཤད་འཆི་བ་མེད་པའི་མཛོད་ཀྱི་སྐབས་ཐ་མ་དང་། དེ་ཡི་འགྲེལ་བ་སློབ་དཔོན་རབ་འབྱོར་ཟླ་བས་མཛད་པ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་དྷརྨ་ཀ་རས་འགྲེལ་པ་ཚིག་ཟླ་སོགས་ལས་བཏུས་ཏེ་མཛོད་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་སུ་ཞིབ་པར་བཀྲལ་བ་རྣམས་དང་། གསར་འགྱུར་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་རྟགས་བསྡུ་བ་རྩ་འགྲེལ་དང་། གཞན་ཡང་མངོན་བརྗོད་བི་ཤྭ་པྲ་ཀ་ཤ་དང་། སུཔའི་མཐའ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སོགས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། འདིར་གཞུང་ལས་བསྟན་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཕོ་རྟགས་དང་། མོ་རྟགས་དང་། མ་ནིང་གི་རྟགས་མཐའ་གསུམ་དང་། ག དེ་རེ་རེ་ལའང་དབྱངས་མཐའ་དང་། གསལ་བྱེད་མཐའ་གཉིས་རེ་ཕྱེ་བས་དྲུག །སརྦ་སོགས་རྟགས་གསུམ། མི་གསལ་བའི་རྟགས་ཡུཊྚད་ཨསྨད་དང་། མི་ཟད་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོད་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་མཐའ་ཁོ་ནར་གྲུབ། དེ་ཕན་ལས་ནི། རྟགས་གསུམ་ཀ་དང་། འདྲེས་པ་དང་། མི་གསལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། སི་ལ་སོགས་པ་ནས་སུཔའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ཉེར་གཅིག་པོ་སྟེ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་སི་ཨོ་ཛས་གསུམ་ལ། དོན་ཙམ་བརྗོད་པ་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའང་རིམ་པ་བཞིན་ དུ་གཅིག་ཚིག་དང་། གཉིས་ཚིག་དང་། མང་ཚིག་རྣམས་སུ
Chinese
凭借对声音的执著而区分差别的色，就是执著，即：ཤུལླཱ། དུཀྵ ཤུཀཾ། པ་ཊི། པ་ཊུ། 对于区分差别本身，也必定适合执著，就是普遍存在，即：པྲ་ཀྲྀ་ཏི བི་ཥ་ཡ（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，自性，境），པྲ་དྷ་ནཾ（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，主物），བྷནྡྲ། དཱ་རཿ ཀ་ལ་ཏྲ། 不适合以性别的特征来执著声音，就是不明显，即：པཉྩ། ཥ་ཊ། ཀ་ཏི། ཨུཙྪེ ཡུ་ཡཾ། བ་ཡཾ། 如此宣说。所说的第一种是：凡是成立为男性、女性或中性任何一种性别的特征，而不容许其他性别的，就是那些。也就是，对于像བྲྀཀྵ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，树）那样，仅仅是男性的词尾，在任何情况下都不容许变为中性或女性的词尾等等。如果那样做，就像用粗布遮盖女人一样，被智者看到会成为令人惊奇的事情。就是那些不能互相混淆搭配的。像那样的情况，在《俱舍论》中也说：“男子自身有天非天，名称差别及随从。”等等，是男性的标志。对于女性，则有“伊吒、乌吒圆满阿察一，生处具有之有情名。”等等，是女性的标志。对于二者都不属于的，则有“二劣为他空与林，叶孔雪水。”等等，显示了中性的标志。第二种是：对于同一个声音的词形，既可以表示男性，也可以表示中性等等两种性别的，就是指那些。སཱ་མར། “男子中性语中余，阿达毕楚迦迦纳迦，摩达迦与丹达迦 坦嘎。”等等，是通过形状的差别来表示的。第三种是：对于每一个声音，都可以表示三种性别的，就是那些。在《俱舍论》中说：“三者，帕地苏克里瓦地，帕地库拉瓦与达地玛。”等等。第四种是：虽然以上所说的那些大部分都是，但是对于那里没有说到的，其他同类的也应该知道收集。一般来说，因为差别的声音能够区分差别的基础，所以需要根据叙述的内容或者词语的搭配，因此在经论中称为所表达的性别。虽然它也可以归入第三种性别，但是按照这种区分方式来说，前者是不依赖于其他所表达的内容，而是按照自己所希望的性别来变化。而后者，像ཤུཀྵ པ་ཊ 这样的，无论所表达的意义是什
English
The form that distinguishes differences by clinging to the sound aggregate is clinging, namely: Shulla, Duksha, Shukam, Pati, Patu. For distinguishing differences themselves, it is also necessary to be suitable for clinging, which is all-pervasive, namely: Prakriti Vishaya (Tibetan, Devanagari, Roman transliteration, nature, object), Pradhanam (Tibetan, Devanagari, Roman transliteration, chief), Bhandra, Dara, Kalatra. It is not suitable to cling to sounds with gender characteristics, which is unclear, namely: Pancha, Shat, Kati, Uchhe, Yuyaṃ, Vayaṃ. Thus it is said. The first of these is: those that are established as the characteristic of one of male, female, or neuter, and do not allow other genders. That is, for example, like Vriksha (Tibetan, Devanagari, Roman transliteration, tree), which only has a masculine ending, it is not allowed to be changed to a neuter or feminine ending in any way. If it were done that way, it would be like covering a woman with coarse cloth, and it would become a surprising thing for the wise to see. These are the ones that cannot be mixed and matched. Such cases are also mentioned in the Treasury of Knowledge: "Men themselves have gods and non-gods, names, distinctions, and followers." etc., are masculine characteristics. For females, there are "Itra, Utra, complete Acha one, name of sentient beings with birthplaces." etc., are feminine characteristics. For those that do not belong to either, there are "Two inferior are other emptiness and forest, leaves, holes, snow, water." etc., which show the neuter characteristics. The second is: for the same sound form, which can express both masculine and neuter genders, etc., these are the ones. Samara. "Male neuter in speech, the remainder is Adhapichukakakanaka, Modaka and Dandaka Tanka." etc., are shown by distinguishing the differences in shape. The third is: for each sound, all three genders can be expressed, these are the ones. In the same text, it says: "The three are Pati Sukrivatri, Pati Kulava and Dadima." etc. The fourth is: although most of the above-mentioned ones are, other similar ones that are not mentioned there should also be known to be collected. In general, because the sound of difference can distinguish the basis of difference, it is necessary to follow the narrative content or the combination of words, so in the scriptures it is called the expressed gender. Although it can also be classified into the third gender, according to this way of distinguishing, the former does not depend on other expressed content, but changes according to the gender that one desires. The latter, like Shuksha Pata, whatever the meaning expressed is
Chinese
是需要遵循的性别的标志的差别。第五个是，对于那些区分的表达意义，应该用标志的形式来确定意义，并分别进行归纳。第六个是，所有三个标志都具有相同的形式，即以“ཏི་”等行为结尾的那些是普遍陈述的标志，没有区别。此外，不可穷尽的，数字“པཉྩན་”、“ཥ་ཊ་”等，以及以词缀“ཀ་ཏི་པ་”等结尾的，以及“ཡུཊྚད་”、“ཨ་སྨད་”等，由于标志的形式无法区分，因此不应该用标志的特征来归纳声音。如果将这些区分归纳起来，则有四种：即声音具有阳性、阴性和中性标志中的每一个，以及分别具有两个标志，具有三个标志，以及没有标志的区别，总共四种。其中，近取和遍行两种是具有三种标志的差别。虽然这些区分非常值得理解，但由于在这里用少量的语言不容易教导，因此，应该从《名称和标志后续论述的善说不死宝藏》的最后一章，以及由导师རབ་འབྱོར་ཟླ་བ་所作的注释，以及全知者དྷརྨ་ཀ་ར་从注释词句等中收集并详细解释的宝藏的附录，以及新译师མཆོག་སྲེད་所作的标志汇编的根本和注释，以及其他如《词汇集锦བི་ཤྭ་པྲ་ཀ་ཤ་》和《सुप्词尾宝生》等中理解。在这里，从经论中所示的标志结尾来看，有阳性标志、阴性标志和中性标志三种结尾。并且，每一个结尾又分为元音结尾和辅音结尾两种，所以共有六种。“སརྦ་”等是三种标志。不明显的标志有“ཡུཊྚད་”、“ཨསྨད་”，并且存在不可穷尽的集合。由于女性的缘故，只有女性的标志结尾成立。从那以后，会出现三种标志、混合以及不明显等情况的道理。第二是，从“སི་”等开始到“སུབ་”结尾的二十一个，它们位于七个组中。第三是，在第一人称的“སི་”、“ཨོ་”、“ཛས་”三个中，仅仅表达意义被称为标志的意义。并且，它们依次是单数、双数和复数。
English
The difference is that it is necessary to follow the gender's sign. The fifth is that, for those expressed meanings that differentiate, it should be that the meaning is definitely determined by the form of the sign, and they should be individually categorized. The sixth is that all three signs have the same form, that is, those ending with actions such as "ཏི་" are signs of universal statements and have no distinction. Furthermore, the inexhaustible, numbers such as "pañcan", "ṣaṭa", etc., and those ending with suffixes such as "ka-ti-pa", etc., and "yuṭhad", "asmad", etc., since the form of the sign cannot be distinguished, it is not appropriate to categorize sounds by the characteristics of the sign. If these distinctions are summarized, there are four types: that is, a sound has one of each of the masculine, feminine, and neuter signs, and respectively has two signs, has three signs, and has no distinction of signs, totaling four. Among them, the two, near attainment and universal application, are distinctions of having three signs. Although these distinctions are very worthy of understanding, since it is not easy to teach with a small amount of language here, one should understand from the last chapter of "The Good Explanation of the Undying Treasury, Following Names and Signs", and the commentary on it made by the teacher Rabjor Dawa, and the appendices to the treasury that the Omniscient Dharma Kara collected from commentary phrases, etc., and explained in detail, and the root and commentary of the sign compilation made by the new translator Chokse, and other such as the lexicon Biśva-prakāśa and the Supa ending Rinchen Jungden, etc. Here, from the sign endings shown in the scriptures, there are three types of endings: masculine sign, feminine sign, and neuter sign. And each of these endings is divided into two types: vowel ending and consonant ending, so there are six types in total. "Sarva", etc., are three signs. Unclear signs include "yuṭhad", "asmad", and there are inexhaustible collections. Due to the feminine cause, only the feminine sign ending is established. From then on, the reasoning of three signs, mixture, and unclear, etc., will occur. The second is that the twenty-one from "si" etc. to the end of "sup" are located in seven groups. The third is that in the first person's "si", "o", "jas", the mere expression of meaning is called the meaning of the sign. And they are respectively singular, dual, and plural.