Tibetan
ང་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་དུ་རང་སྣང་གི་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཙམ་ལས་བསལ་བཞག་དང་། ཤར་བྱ་ཤར་མཁན་མ་གྲུབ་པས་ན་སྔ་མ་ལྟར་རོལ་པའི་རྩལ་དུ་སྣང་བར་མི་བཞེད་དེ་ཡིན་མིན་ལྟོས་གྲུབ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཡན་ཆེན་པོར་བཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ། དབྱེ་ན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། བསྡུ་ན་བྱས་གྲོལ། བཞག་གྲོལ། ཅེར་གྲོལ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། འོག་མ་གཉིས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཟབ་མོ་མན་ངག་གི་སྡེ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་སྡེས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ཤས་ཆེ་བར་བསྒྲུབས་ཀྱང་། གསལ་བའི་རྩལ་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ཉེ་ལ། ཀློང་སྡེས་ཟབ་གསལ་ཆ་མཉམ་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་གྱི་གོལ་སར་ཤོར་དུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ངོ་བོ་བརྗོད་བྲལ་ཀ་དག་གི་གཤིས་ལུགས་བློ་འདས་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་དབབ་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་བྱ་མ་ཤོར། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྩལ་སྣང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་སྡུད་པས་དོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། གཟོད་ནས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་པ་ ལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་འཆིང་གྲོལ་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པས་བློས་བྱས་ཀྱི་འོལ་ཚོད་མ་དགོས་པར་དོན་གནད་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ལྟ་བར་རློམས་པའི་འཛིན་སྟངས་སྣ་ཚོགས་པས་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་མཐུས་སྲིད་པའི་རྩ་བ་སླར་ཡང་བསྐྱེད་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་དང་། དེ་ཡི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བློ་ཡི་གྲུབ་མཐར་བཞག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གོལ་སར་བསྟན། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱད་པར་མན་ངག་གི་སྡེ་དེ་ལའང་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡང་གསང་བཞིར་དབྱེ་བ་ལས། འདིར་འབྲས་བུའི་ཐུས་ཀ་ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀཾ ན་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་སོར་བཞག་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ་ནི། འདི་ལྟར་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་ཟག་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་དངོས་མ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་ཀུན་དང་བྲལ་གྱུར་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེད་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །རྐྱེན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། རིན་པོ་ཆེ་ སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ནས་དཔེ་
Chinese
我等认为，在法性普贤王如来的境界中，仅仅是自显的庄严，没有取舍。由于没有成立能生者和所生者，因此不认为像以前一样显现为嬉戏的妙用，而是将超越是否存在的待成之自解脱，确定为极大的方便。如果分类，则无边无际，如果归纳，则包括已作解脱、安住解脱、凝视解脱三种。第三是，与下面两种不同，是甚深口诀部。也就是说，虽然心部修持甚深的部分较多，但由于没有证悟明分的妙用为法性，因此容易堕入意识的边际。虽然界部修持甚深和明分相等，但由于执持法性的心容易陷入分别念的歧途。因此，此处将本体不可言说的本来清净之自性，确定为超越意识的伟大境界，因此不会失去分别念的作用。将自性任运成就的妙用显现，收摄于远离戏论的法界中，因此在意义上显得殊胜。由于证悟了本初解脱的智慧者，超越了能见和所见的束缚和解脱，因此不需要意识造作的臆测，而是直接到达要点。否则，以自诩为能见的各种执着，以从穷尽和不生中返回的力量，再次产生有寂的根本。即是将八乘以及它的所有见解，都安立于意识的宗派中。如是说：获得决定的六乘，显示为大圆满的歧途。第二是，特别口诀部也分为外、内、秘密、极密四种，此处将果位的精华，作为极密无上的灌顶。分为两种，第一是原封不动地安住本来清净之自性的住法，以顿超的方式来确定。像这样，各自以自证智慧体验的法性，是超越有漏的五蕴和八识的无漏智慧。如《狮子吼圆满》中所说：心和智慧不是习气实有，虽然智慧远离一切习气，但心却积聚各种习气。如果心和智慧没有区分，由于显现境的根本无法断除，即使清净离缘的法性也难以证悟。等等所说一样。从《珍宝堆积续》中举例
English
We consider that in the realm of Dharmata Samantabhadra, it is merely an adornment of self-appearance, without any acceptance or rejection. Since the producer and the produced are not established, it is not considered to appear as the play of skill as before, but the self-liberation that transcends the interdependence of existence and non-existence is established as a great expedient. If classified, it is infinite, but if summarized, it includes the three: accomplished liberation, abiding liberation, and gazing liberation. The third is the profound instruction division, which is different from the previous two. That is, although the Mind Division cultivates the profound aspect to a greater extent, it is easy to fall into the extreme of conceptual mind because it does not realize the skill of clarity as Dharmata. Although the Space Division cultivates the equal parts of profundity and clarity, it is easy to fall into the error of conceptual thought because of the mind that grasps Dharmata. Therefore, here, the essence of the inexpressible original purity is established as the great state beyond mind, so the activity of conceptual thought is not lost. The manifestation of the spontaneously accomplished skill of self-nature is gathered into the sphere of Dharmata, which is free from elaboration, so it is distinguished by its meaning. Because the wisdom being of primordial liberation realizes that it is beyond the bondage and liberation of the seer and the seen, there is no need for fabricated speculation, but it directly reaches the point. Otherwise, with various attachments that boast of being able to see, the root of existence is regenerated again by the power of returning from exhaustion and non-arising. That is, all the eight vehicles and their views are placed in the philosophical schools of the mind. As it is said: The six vehicles that have attained certainty are shown to be the wrong paths of Dzogchen. The second is that the special instruction division is also divided into four: outer, inner, secret, and very secret. Here, the essence of the fruit is taken as the very secret, unsurpassed empowerment. It is divided into two: the first is the method of establishing the original purity of the original state, which is determined by Trekchö. In this way, the Dharmata experienced by the wisdom of individual self-awareness is the uncontaminated wisdom that transcends the five aggregates and eight consciousnesses of contaminated existence. As it is said in the "Lion's Roar Perfection": Mind and wisdom are not real habits. Although wisdom is free from all habits, the mind accumulates various habits. If mind and wisdom are not distinguished, since the root of the appearing object cannot be cut off, even the pure Dharmata that is free from conditions is difficult to realize. And so on. Examples from the "Jewel Heap Tantra"
Tibetan
ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་རིག་པའི་ལ་ཤན་དབྱེ་ནས་འདོམས་པ་ནི་ལམ་འདིའི་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་པ་ནི་རྙོག་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སེམས་ནི་དེའི་རྩལ་གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་པའི་ལྦུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་རིག་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཤོས་ནི་དམིགས་གཏད་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཅན། བྱུང་ཚོར་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་གཞིར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། དེས་ན་མངོན་སུམ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་འཕྲོད་པ་ནི་གྲོལ་ལུགས་ཆེན་པོ་ལྔའི་ངང་དུ་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བར། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག །མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རང་བྱུང་གི་དོན་དེ་ཉིད་ཅོག་བཞག་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་སྟོང་ངོས་ཀ་དག་གི་རིག་པས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་ ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསང་བ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་ནི། བཅའ་བ་ཡུལ་དང་། འཁྲིད་པ་དབྱིངས། སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་གནད་གསུམ་པོར་གསུམ་གསུམ་རེ་དབྱེ་བས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ལ་གོམས་པ་རིམ་ཀྱིས་བརྟས་པས་སྣང་བ་བཞིར་འབྱོངས་ཞིང་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཐོང་སྟེ་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའི་ཚུལ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་། །སྣང་བ་ཡིས། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །ཉམས་སྣང་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་དང་། །བར་དོའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད། །རིག་པ་ཚད་ཕེབ་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོག་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་ཆད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་ལ་མཐའ་རྟེན་བཞིའི་མན་ངག་ཀྱང་། །མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་གཞི་བཅའ་བ། །སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། །ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ། །གདེང་བཞིས་གྲོལ་ཚད་བསྟན་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་སྙིང་ཏིག་འོད་གསལ་རྡོ
Chinese
如从法门所示，区分并教导心与觉性之别，乃此道之要诀，是不共之教授。即觉性如无垢之水，而心如其力所生之骤起之泡沫。何以故？觉性乃无自性，如虚空之中心般无边无际，无有偏颇。另一者，乃具有目标之相，为生起各种感受之所依，故差别甚大。因此，直接当下认识自生之智慧，乃安住于五大解脱之方式中。如《珍珠鬘》云：“无碍之觉性，无有错乱故无有返回，本自解脱故全然超胜，自解脱故境缘穷尽，当下解脱故显现清净，边解脱故四边止息，一解脱故多者空寂。”如是。如是，直接当下之意义，以四种安住之门修持，乃因空性本净之觉性使能执之法穷尽，故以无修之门而尤为殊胜。第二者，将三界内外之诸有，皆于光明 大明点之界中解脱，乃奇妙之秘密妥噶之道。安置处所，引导虚空，显现处所之三要诀，各自分为三三而修持，乃于金刚链逐渐熟悉，由此四相成熟，见三身之自性，乃超越勤作之方式。如《自生》云：“法性现前，由显现故，超越心识执持之边，由体验增上故，错乱之显现消逝，中阴之智慧显现。觉性量圆满之显现故，三身分别之道路显现已过。法性穷尽之显现故，三界轮回之相续断绝。”如是。如是，随后还有四依之口诀。以不动之三者奠定基础，以安住之三者衡量标准，以获得之三者钉牢，以四种把握显示解脱之程度等而作结尾。彼等乃极深之心髓光明宝
English
As taught through the Dharma, distinguishing and instructing on the difference between mind and awareness is the essential instruction of this path, an uncommon teaching. Awareness is like water free from impurities, while mind is like a bubble that suddenly arises from its force. Why? Because awareness is without inherent existence, boundless like the center of the sky, and free from bias. The other, mind, has the aspect of having an object of focus and is the basis for the arising of various feelings, hence the difference is very great. Therefore, directly and immediately recognizing self-arisen wisdom is to abide in the state of the five great liberations. As the "String of Pearls" says: "Unobstructed awareness, without error, has no turning back. Primordially liberated, it is utterly transcendent. Self-liberated, circumstances and conditions are exhausted. Liberated upon seeing, appearances are purified. Liberated at the limit, the four extremes cease. Liberated as one, the many are empty." Thus it is. Thus, practicing the meaning of direct, immediate self-arisenness through the four ways of settling is especially excellent because the awareness of emptiness and original purity exhausts the phenomena of grasping, and therefore it is through the door of non-meditation. Secondly, the path of Tögal, the wondrous secret that liberates all phenomena, internal and external, of the three realms into the expanse of the great, luminous bindu. Practicing by dividing the three essentials of placement, space, and appearance into three each is to gradually become familiar with the Vajra Chain, thereby perfecting the four visions, seeing the nature of the three kayas, and transcending effort. As the "Self-Arisen" says: "Dharmata is directly perceived, through appearance, transcending the limits of mental grasping. Through the increase of experiential appearances, confused appearances vanish, and the wisdom of the bardo manifests. Through the appearance of awareness reaching its measure, the path of conceptualizing the three kayas is surpassed. Through the appearance of the exhaustion of dharmata, the continuity of samsara in the three realms is cut off." Thus it is. Similarly, following this are the instructions on the four supports. Concluding with establishing the foundation with the three immovables, measuring the standard with the three abidings, fixing it with the three attainments, and showing the measure of liberation with the four confidences, and so forth. These are the supremely profound essence, the luminous jewel.