Tibetan
། ལར་ཡང་རླུང་སེམས་འགྱུ་བའི་རྒྱུན་འགགས་པའི་ཚེ་མི་རྟོག་པ་འོང་མོད། ཡེ་ཤེས་ག་ལ་འཆར། གལ་ཏེ་དུས་དེར་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ཡིན་ན། གཉིད་དང་འཆི་བའི་འོད་གསལ་མ་ཤར་བའི་སྔོན། སྣང་བ་ནུབ་པའི་དུས་དེར་རླུང་སེམས་འགགས་པ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་དང༌། རླུང་སེམས་འགྱུ་བའི་རྒྱུན་མ་འགགས་པར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་གདའ་བ་འདི་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་རིགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །རྒྱུད་དང་འགྲེལ་པ་རྣམ་དག་རྣམས་ནས་ནི། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་རླུང་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་འགགས་དགོས་པ་དང༌། རླུང་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་མ་འགགས་ན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་རྡོ་རྗེའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པར་རབ་སྦྱོར་བས། །རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་ནི། །རྣམ་རྟོག་རླུང་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད། །སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དངོས་གྲུབ་ཆེ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པར་ཞུགས་ན་ནི། །ཐོབ་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་ཡང༌། རླུང་ནི་ཐམས་ཅད་འགོགས་པ་ཡང༌། །ཡང་དག་རིག་པ་དག་གིས་བཤད། །ཅེས་པ་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གཉིས་ནི། །དེ་ནས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་འགྲོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རླུང་ཆེན་པོ། །སྐུ་གསུང་རྡོ་རྗེས་བཅད་ནས་ནི། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་བདེ་བ་སྟེར། །སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། དཔལ་ས་ར་ཧའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྣམ་རྟོག་ཉམས་པས་བློ་ཉམས་ཞེས། །བློ་ངན་རྗེས་སུ་རྟོག་བྱེད་ལོ། །འདི་ཉིད་ལས་ནི་བློ་བཟང་ལ། །ནམ་མཁའ་ལས་ལྷག་ཅི་ཡང་འབྱུང༌། །སྔོན་མེད་དཔྱིད་བྱུང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འབྲས། །ལག་པས་འཐོག་རེག་བྱར་མེད་ས་བ་རི། །མིག་མི་འཛུམ་དང་ལྟ་དང་མི་བསམ་པ། །རླུང་འགོག་པ་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང༌། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་འགོག་པ་ ཡིས། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཉིད། །གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ན་སྔགས་པ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ཟད་པ་ཡིས། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཟད་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འགགས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང༌། དཔལ་དྲི་མ་དང་
Chinese
总的来说，当气脉心识流动的延续停止时，虽然会产生无分别，但智慧又在哪里显现呢？如果那时智慧显现的话，在睡眠和死亡的光明未显现之前，在景象消失的时候，气脉心识就已经停止了。像这样，以及气脉心识流动的延续没有停止时，智慧产生等等的说法，也只是变成了想成为大丈夫的誓言而已，作为论证的教证和理证则一点也没有。清净的续部和解释中说，无分别智慧产生，气脉心识的流动必须停止，气脉心识的流动不停止，无分别智慧就不会产生。如《吉祥金刚鬘续》中所说：以金刚念诵善结合，知晓风的体性后，完全断除分别风，就能获得心的专注。以及，大手印大成就，双运的禅定，进入无分别时，获得这个没有疑惑。以及，在《吉祥密集金刚》中也说：风全部停止，由真正的智慧所说。以及，同样在那里面：两种分别的风，从那之后完全断除而行。无分别的大风，身语金刚断除后，给予无分别的安乐，由咒语的真实获得。这样说了。同样，吉祥萨ra哈的足也说了：分别衰退，智慧衰退，恶慧跟随分别者，从这之中对于善慧者，有什么比天空更殊胜的呢？前所未有春天出现，虚空的鲜花果实，手无法采摘触摸，萨瓦里，眼睛不眨，不看也不思，停止风是上师的教言。这样说了。圣者金刚藏的面前也说：以停止命和下泄，远离欲望的贪执，两者焚烧，持咒者们，就会变成佛陀，命和下泄耗尽，十二支耗尽，因和果停止，谁不会变成佛陀呢？等等广泛地说了，以及吉祥无垢
English
In general, when the continuation of the movement of wind and mind ceases, although non-conceptualization arises, where does wisdom appear? If wisdom appears at that time, before the clear light of sleep and death appears, at the time when appearances vanish, the movement of wind and mind has already ceased. Like this, and the statement that wisdom arises without the cessation of the movement of wind and mind, etc., only becomes a vow to become a great person. There are no scriptures or reasoning to prove it. In the pure tantras and commentaries, it is said that in order for non-conceptual wisdom to arise, the movement of wind and mind must cease, and if the movement of wind and mind does not cease, non-conceptual wisdom will not arise. As it is said in the glorious Vajra Garland Tantra: By skillfully engaging in vajra recitation, knowing the nature of the winds, completely cutting off the winds of conceptualization, one will attain focus of mind. And, Mahamudra, great accomplishment, with the samadhi of union, if one enters without conceptualization, there is no doubt about obtaining this. And, in the glorious Guhyasamaja, it is also said: The wind is completely stopped, spoken by true wisdom. And, also in that same text: The two winds of conceptualization, from then on, are completely cut off and go. The great wind without conceptualization, after being cut off by body, speech, and vajra, gives the bliss without conceptualization, obtained by the reality of mantra. Thus it is said. Similarly, the feet of the glorious Saraha also said: When conceptualization declines, wisdom declines, the evil mind follows the conceptualizer, from this, for the wise, what is more excellent than the sky? An unprecedented spring appears, flowers and fruits of the sky, which cannot be picked or touched by hand, Savari, eyes do not blink, do not look or think, stopping the wind is the word of the lama. Thus it is said. From the presence of the noble Vajragarbha also said: By stopping life and downward-clearing, one is separated from the attachment of desire, if both are burned, mantra holders, will become Buddhas, life and downward-clearing are exhausted, the twelve limbs are exhausted, cause and effect cease, who will not become a Buddha? Etc., were extensively spoken, and the glorious stainless
Tibetan
བྲལ་བའི་འོད་དུ་ཡང༌། རླུང་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་རིམ་གྱིས་འགགས་པ་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པར་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་འདི་རྣམས་འཐོབ་སྟེ། མི་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཐོབ་པས་ས་དང་པོ་འཐོབ་བོ། །གྲངས་འདི་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རོ། །མི་འགྱུར་བའི་སྐད་གཅིག་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ས་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་སྟེ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་འདོད་དོ། །དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་འགོག་གོ །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས་ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་འགག་གོ །ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་འགགས་པས་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྣམས་འགགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ལུས་ལ་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་དབུགས་རྣམས་འགག་གོ །དབུགས་འགགས་པས་ལུས་འགགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་གནས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ། གཞུ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཆུ་སྲིན་འགགས་པས་མ་རིག་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་རླུང་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པའི་གཞི་དོན་དམ་པའི་ས་བཅུ་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ཡང་གསུངས་པ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པ་ཡིས། །དུས་སྦྱོར་རྣམས་ནི་མི་འབབ་ཕྱིར། །ས་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པ། །དོན་དམ་པར་ནི་གནས་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་དང༌། གཞུ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་བཟློག་གིས། །རྒ་ཤི་ལ་སོགས་དེ་དག་རྣམས། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི། །དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལས། །མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ཁམས། །རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་གཉིས་རབ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྩ་རྒྱུད་འབུམ་ལྔར་ཡང༌། རླུང་སེམས་འགགས་པས་གློ་བུར་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་འགག་ཚུལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་མཛད་པ་དང༌། རྗེ་ནཱ་རོ་པཎ་ཆེན་གྱིས་མཛད་པ་གཉིས་ན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བཞུགས་པས་དེ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ལ་རླུང་སེམས་འགྱུ
Chinese
在离别的光明中，风时节十二支依次止息，由此宣说了依次获得十二种无分别智慧地。如云：“由智慧之行生起的不变大乐刹那，能获得如来地。获得不迁变的百十八刹那，能获得初地。此数至十二地之究竟。以不变的二万一千六百刹那，能获得十二地，因十二支止息故，而欲求有。十二时节止息故，十二月止息。十二月止息故，三百六十昼夜止息。三百六十昼夜止息故，二万一千六百小时止息。如是外境如何，身体上亦以小时之数止息气息。气息止息故身体止息，以菩提心不变的刹那故。”如是，又如《胜乐轮根本续》中，瑜伽母们于处所等名相，开示十二种真实义之时，“弓止息故，老死止息。”乃至“摩羯止息故，无明止息。”至此，以风时节十二支止息故，宣说了缘起十二支止息之根本，胜义谛十二地得以增长。又说：“以十二支止息故，时节不再降临，故名十二地，胜义谛即处所等。”又云：“以弓等逆行之法，老死等彼等，以无垢之法，从清净之法的殊胜差别中，空行母们身体之界，善说了七十二种。”等等。又在《根本续五万颂》中，风心止息故，骤然之蕴、界等止息之理，广为宣说。这些在第二品释中，圣金刚藏所造，以及尊者那若班智达所造二者中，极为明晰地安住，故当于彼等中阅览。此外，对于无分别智慧生起，风心变
English
Also, in the light of separation, the twelve joints of wind time gradually cease, and thus it is said that the twelve non-conceptual wisdom grounds are gradually attained. As it is said: "These Tathagata grounds are attained by the unchanging great bliss moments arising from the activity of wisdom. By attaining one hundred and eighteen unchanging moments, the first ground is attained. This number reaches the end of the twelve grounds. The twelve grounds are attained by twenty-one thousand six hundred unchanging moments, and because the twelve limbs have ceased, existence is desired. Because the twelve joints of time have ceased, the twelve months cease. Because the twelve months have ceased, three hundred and sixty days and nights cease. Because three hundred and sixty days and nights have ceased, twenty-one thousand six hundred hours cease. Thus, just as it is on the outside, the breaths in the body cease by the number of hours. Because the breath ceases, the body ceases, by the unchanging moments of the mind of enlightenment." Similarly, in the context of the great Wheel-Samvara yoginis showing the twelve aspects of true meaning with names such as places, "Because the bow has ceased, old age and death have ceased." To the end of "Because Makara has ceased, ignorance has ceased." Because the twelve joints of wind time have ceased, the basis of the cessation of the twelve limbs of dependent origination, the twelve grounds of ultimate meaning, are shown to be expanded. Again it is said: "Because the twelve limbs have ceased, the joints of time do not descend, therefore they are known as the twelve grounds, the ultimate meaning is places, etc." And: "By the reverse method of the bow, etc., old age and death, etc., those, by the undefiled Dharma, from the excellent distinction of the pure Dharma, the elements of the bodies of the Dakinis, are well spoken of as seventy-two kinds." And so on. Also, in the Root Tantra of Fifty Thousand, it is extensively taught how the sudden aggregates and elements cease when the wind and mind cease. These are very clearly present in the commentary on the Second Chapter composed by the Noble Vajragarbha and in the two composed by the Venerable Naropa Panchen, so they should be consulted there. Furthermore, for the arising of non-conceptual wisdom, the wind and mind change.