Tibetan
་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་མེད་པ་ཡང་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ། གཞན་དབང་ཡང་དག་པར་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གཞུང་གཞན་དག་ལས་གསུངས་མོད། གཞུང་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། གཞུང་འདིར་ཡང་བསྟན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འདི་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་གཞུང་དུ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོང་པའི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འདི་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས། མཐར་ཐུག་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་ཡང༌། མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང༌། །དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང༌། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ན། །སྟོང་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བཏགས་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དབང་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང༌། གཞན་དབང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟག་མེད་དང༌། །ཡོད་ཀྱང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དང༌། །ཡོད་དང་མེད་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཅེས་མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དུ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང༌། ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མེད་པ་དང༌། ཡོད་པའི་དོན་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་གསུངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། གཉིས་པོ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དང༌། །སོ་སོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པ་དག །ཁྱད་པར་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ།
Chinese
是名言中存在，和胜义中存在。考虑到这个，薄伽梵说：存在也如实了知为存在，不存在也如实了知为不存在。所说的意义是容易理解的，以前已经说过了。如果问：其他经论中说，他起（指：依他起性）实际上不是实有成立的，那么这部经中是如何开示的呢？这部经中也开示了，因为遮止了从四边缘起生，并且说了生是无自性的缘故，以及说一切法是不生不灭，本来寂静，自性涅槃的缘故，以及显示了以二种自性空性的缘故。有些人认为这部经是唯识宗的自宗，那些人也已经驳斥了。这样，考虑到这三种自性空性的不同方式，究竟的中观宗在《现观庄严论》中也说： 知无之空性，如是知有空，知自性空性，说知空性者。 如是说，遍计所执是恒常不存在的空性。他起是暂时存在，但不是仅仅存在的空性。法性圆成实是自性空的自性，无实物的自性空性，因为不以自己的自性空，所以是存在，也因为以他起空，所以也称为不存在。三种自性是恒常不存在，存在但不仅仅是，存在和不存在仅仅是。因为究竟的中观在《辨中边论》中也这样说了。究竟的中观在《摄阿毗达摩义论》中也说： 又空性有三种，自性之空性，如是，非有之空性，自性之空性。所说的也是配合三种自性的。另外，关于真实不存在和存在的意义，胜者慈氏已经对法和法性说了，在究竟的中观《辨法法性论》中说： 二者实是一，非异亦非一，有与非有者，由有无差别。
English
It exists conventionally, and it exists ultimately. Considering this, the Bhagavan said: "Existence is truly known as existence, and non-existence is truly known as non-existence." The meaning of what was said is easy to understand, and it has already been explained before. If asked: Other scriptures say that the dependent nature (paratantra) is not truly established, then how is it taught in this scripture? It is also taught in this scripture, because it prevents arising from the four extremes of dependent origination, and because it is said that arising is without self-nature, and because it is said that all phenomena are unborn and unceasing, peaceful from the beginning, and naturally in nirvana, and also because it shows emptiness by the two self-natures. Some people think that this scripture is the self-doctrine of the Mind-Only school, but those people have also been refuted. Thus, considering these different ways of the emptiness of the three natures, the ultimate Madhyamaka doctrine also says in the Ornament of the Sutras: Knowing the emptiness of non-existence, likewise knowing the emptiness of existence, knowing the emptiness of self-nature, it is said to know emptiness. Thus it is said that the imputed nature is the emptiness of constant non-existence. The dependent nature is the emptiness of temporary existence, but not merely existence. The perfected nature of reality is the self-nature that is empty of self-nature, the emptiness of the self-nature of non-things, because it is not empty of its own self-nature, so it exists, and because it is also empty by the dependent nature, so it is also called non-existence. The three self-natures are constantly non-existent, existent but not only, existent and non-existent only. Because the ultimate Madhyamaka is also spoken in the Discrimination of the Middle and the Extremes. The ultimate Madhyamaka is also said in the Compendium of Abhidharma: Again, there are three kinds of emptiness: emptiness of self-nature, likewise, emptiness of non-existence, emptiness of self-nature. What is said is also applied to the three self-natures. Furthermore, regarding the meaning of truly non-existent and existent, the Victorious Maitreya has spoken about dharma and dharmata, in the ultimate Madhyamaka Discrimination of Dharma and Dharmata: The two are truly one, not different nor one, those that are existent and non-existent, because of the difference of existence and non-existence.
Tibetan
།ཞེས་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་ཡང༌། བྱིས་པ་ཡང་དག་ཉིད་བསྒྲིབས་ནས། །ཡང་དག་མིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བསལ་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། དོན་མེད་པ་དང༌། དོན་ཡོད་དག །མི་སྣང་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ལ། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློས། །ཡོད་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ཏེ་མེད་ལ་མངོན་ཞེན་གང་ཡིན་པ། །འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཚབས་ཆེན་འདི་ཁོ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཡང་དག་ཏུ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ཀྱང་རང་སྟོང་དང་གཞན་སྟོང་གི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་ཡང༌། ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡོད་མེད་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་ཡོད་པ་ནི་གཞན་སྟོང་དང་མེད་པ་ནི་རང་སྟོང་ངོ༌། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང༌། དོན་དམ་གཞན་སྟོང་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དེ་བཞིན་མིན་གཞན་མིན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་མེད་འབྲི་བར་མི་ནུས་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་དེ་ནི་དོན་དམ་མཚན། །ཞེས་པའོ། །འདིའི་དོན་ནི། ཡོད་མིན་ཞེས་པ་ཀུན་བཏགས་དང༌། གཞན་དབང་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་མིན་ཞེས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་མིན་ཞེས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མིན་ཞེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ལ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་འཇིག་དང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡང་མེད་ཅིང༌། དེ་ཐོབ་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་ཚང་བ་དེ་ནི། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལྟར་བཤད་པའོ། །དེས་ན། འདིར་ཡང་ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་གིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་གསུང
Chinese
如是说。究竟的中观《经庄严论》中也说：孩童真实被遮蔽，不真实者处处显。菩萨遣除彼遮蔽，真实之性处处显。如是说。无意义与有意义，非显现与显现应知。如是说。众生从彼之外，其余少许亦非有，所有众生皆以愚昧之心，于彼完全迷茫。完全舍弃有而执着于无，世间愚昧之相，此等是何等模样。如是等等，由遍计所执、依他起的法，乃是真实不存在的，法性圆成实乃是真实存在的，如此宣说。这些也显示了自空和他空的意义。考虑到此，在真实义的名称中，也正确地说：具慧者知有与无。如是说。此处所谓有，乃是他空；所谓无，乃是自空。在《经庄严论》中宣说真如之际，也说胜义是他空。如此，作为胜义的体性，以偈颂说：非有亦非无，非如是亦非异。无生亦无灭，不能令减少。无增亦无净，清净转变彼是胜义相。如是说。此义是说，所谓“非有”，是指遍计所执和依他起，并非真实存在。所谓“非无”，是指法性圆成实，并非真实不存在。所谓“非如是”，是指遍计所执和依他起，与法性圆成实，并非本体相同。所谓“非异”，是指彼等一切本体也并非相异，因为遍计所执、依他起，在真实中本体未成立的缘故。如是，以彼二者为空性的基础，法性圆成实乃是非为所作，因此无生灭与增减，并且由于自性清净的缘故，本体也无需清净，获得彼时，也需要清净暂时的垢染。如是，具足二无自性的五种体性，即是胜义的体性，此乃是（弥勒菩萨的）密意，如彼论的解释所说。因此，此处也说，以遍计所执和依他起为空性的基础，法性圆成实是胜义谛存在的。
English
Thus it is said. In the ultimate Madhyamaka, the Ornament of the Sutras, it is also said: Children are obscured by what is truly real, and what is not real appears everywhere. Bodhisattvas remove that obscuration, and what is truly real appears everywhere. Thus it is said. Meaningless and meaningful, non-manifestation and manifestation should be known. Thus it is said. Beings are not even slightly different from that, and all beings are completely deluded about it with a foolish mind. Completely abandoning existence and clinging to non-existence, what is this severe form of worldly delusion like? Thus, it is shown that the phenomena of the completely imputed and the other-dependent are not truly existent, and the nature of the perfectly established is truly existent. These also show the meaning of self-emptiness and other-emptiness. Considering this, in the name of ultimate truth, it is also correctly said: Those with wisdom know existence and non-existence. Thus it is said. Here, existence is other-emptiness, and non-existence is self-emptiness. In the context of showing suchness in the Ornament of the Sutras, it is also said that ultimate truth is other-empty. Thus, as the nature of ultimate truth, it is said in verse: Not existent, not non-existent, not thus, not other. No birth and no destruction, cannot be diminished. No increase and no purity, the transformation of purity is the nature of ultimate truth. Thus it is said. The meaning of this is: "Not existent" means the completely imputed and the other-dependent are not truly existent. "Not non-existent" means the nature of the perfectly established is not truly non-existent. "Not thus" means the completely imputed and the other-dependent are not the same essence as the nature of the perfectly established. "Not other" means all those essences are not different either, because the essence of the completely imputed and the other-dependent is not established in truth. Thus, the basis of emptiness by those two, the nature of the perfectly established, is unconditioned, therefore there is no birth and destruction, no increase and decrease, and because it is naturally pure, there is no need to purify the essence, and when it is attained, it is necessary to purify the temporary defilements. Thus, the five natures that are complete with two non-self-natures are the nature of ultimate truth, which is the intention (of Maitreya Bodhisattva), as explained in the commentary of that treatise. Therefore, here it is also said that the nature of the perfectly established, which is the basis of emptiness by the completely imputed and the other-dependent, exists as ultimate truth.