Tibetan
ས་སྟོང་ཡང༌། དགེ་འདུན་ལ་སོགས་པས་མི་སྟོང་པ་དཔེར་མཛད་ནས། ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་མི་སྟོང་པའི་ཚུལ་མང་དུ་གསུངས་པའི་མཐར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀྱང་སྟོང་གཞི་དོན་དམ་གཞན་སྟོང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་དུ་ཡང་གསལ་བར་གསུངས་པ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གིས། །རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་བྲལ་ཤེས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ། བྲལ་མི་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས་འདས་པས་ནི་མི་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟག་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་གློ་བུར་དྲི་མ་རྣམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ། དྲི་མ་དཻས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་ངོ༌། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་སྟེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་དེས་ནི་མི་སྟོང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་གློ་བུར་དྲི་མ་རྣམས་སྦྱང་གཞི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འདོད་ན་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། དོན་དམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་ན་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་ཡང༌། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་ཡི། །མཐའ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དེས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་ནི་མ་བསྟན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་འགལ་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། གཞན་སྟོང་གི་ཚུལ་འདི་ཉིད་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དུའང་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། །དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་པར། དེ་ལྟར་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ༌། །འདི་ལ་ལྷག་མ་ཡོད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ཡོད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པས་སོ། །མི་སྟོང་མིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པོ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡོད་
Chinese
地是空的。以僧众等非空为例证。最终宣说了以某些法空，以某些法不空的多种方式。诸佛以一切烦恼障空，却宣说了以解脱的无为法空性不空。这也就清楚地显示了空性的根本，胜义的他空。进入空性，如实不颠倒。这表明，进入一切自性空的空性并非真实。中观宗的根本论典《宝性论》中也清楚地宣说了：其中以空性的方式所说之如来藏是什么呢？“此中无有任何当除者，亦无丝毫当立之事物。于真如中观真如，见真如时得解脱。具足差别之体性，自性光明界空性，不具差别之体性，无上法性非空性。”这显示了什么呢？因为自性清净的如来藏中，没有任何需要去除的世俗烦恼的理由，因为远离了暂时的垢染是它的自性。其中没有任何需要建立的清净的理由，因为无差别的清净法性是它的自性。因此，如来藏是可分离的有差别的，被所有烦恼的空壳所空，是不可分离的无差别的，被超越恒河沙数不可思议的佛法所不空。如是宣说。因此，某物在某处不存在，即为此物所空。如实地随顺了知，某物对此物是剩余的，即为此物恒常存在。如实地了知。这两个偈颂是为了远离增益和诽谤的边，显示了不颠倒的空性之体性。此处所说的某物在某处不存在，指的是暂时的垢染在如来藏中。
English
The ground is empty. Taking the non-emptiness of the Sangha, etc., as an example. In the end, it was proclaimed in many ways that some things are empty and some things are not empty. The Buddhas are empty of all defilements, but it is said that they are not empty of the unconditioned emptiness of liberation. This also clearly shows the basis of emptiness, the other-emptiness of ultimate truth. Entering into emptiness is as it is, not inverted. This shows that entering into emptiness, which is empty of all self-nature, is not real. It is also clearly stated in the root commentary of the Madhyamaka doctrine, the Uttaratantra: What is the Tathagatagarbha that is spoken of in the manner of emptiness? "There is nothing to be removed here, nor is there anything to be established. Look at Suchness in Suchness, and be liberated when you see Suchness. With the nature of distinction, the realm is empty of adventitious things, with the nature of non-distinction, the supreme Dharma is not empty." What does this show? Because in the Tathagatagarbha, which is completely pure by nature, there is no reason for the afflictions of samsara to be removed, because being free from temporary stains is its nature. There is nothing to be established in it with the reason of purification, because the pure Dharma nature of non-discrimination is its nature. Therefore, the Tathagatagarbha is separable and differentiated, empty of all shells of affliction, inseparable and undifferentiated, and not empty of the inconceivable Buddha Dharma that transcends the sands of the Ganges. Thus it is said. Therefore, what is not in something is empty of it. Knowing accordingly and truly, what remains of it is always present in it. Knowing as it is. These two verses show the nature of non-inverted emptiness in order to be free from the extremes of addition and slander. What is said here, that something does not exist somewhere, refers to the temporary stains in the Tathagatagarbha.
Chinese
的自性，因为垢染，如来藏是空性的。所谓在那之上剩余的是什么，是指与如来藏无别的众多功德，那是恒常存在的，并且它不是空性的。因此，由于远离增益和损减的边，所以是如实不颠倒的空性之体性。除此之外，如果认为刹那的垢染与所净之基如来藏的自性是一体的，那就会变成增益的见解；如果认为胜义如来藏也以自己的自性是空性的，那就会变成损减的见解。考虑到这一点，《大乘经庄严论》中也说：“为了遮止增益和损减的边。”如果有人认为：“无分别的体性，不空无上法。”这只是显示了如来藏不空功德，而不是显示了它的自性不空。但事实并非如此，因为已经说了如来藏和它的功德是无别的，并且由于不空功德，所以成立了它的自性不空；而且，如果自性是空性的，那么不空它的功德也是相违的，因为没有基础的功德是不可能的。同样，这种他空的道理在中观的论典《辨中边论》中也有阐述，如云：“非真遍计有，于此二亦无，空性于此有，于此亦有彼。”它的解释是：“如是何于何处无，彼即由此空，如实如是见。此有余存何，此即由此有，如实如是知。如是空性体性即如实不颠倒显示。”以及“不空非不空，故说一切法，有故无故有，是即中观道。”此句的解释是：“不空者，谓空性非真实之遍计也。非不空者，谓二取，即能取与所取也。”以及“有
English
of its own nature. Because of defilements, the Tathagatagarbha is emptiness. What remains on top of that refers to the many qualities that are inseparable from the Tathagatagarbha, which are eternally present and not empty. Therefore, since it is free from the extremes of addition and subtraction, it is the nature of emptiness that is not inverted. Other than that, if one considers that the adventitious defilements are of the same nature as the basis of purification, the Tathagatagarbha, then it will become a view of addition. If one considers that the ultimate Tathagatagarbha is also empty in its own nature, then it will become a view of subtraction. With this in mind, the Ornament of the Mahayana Sutras also says, "In order to refute the extremes of addition and subtraction." If someone thinks, "The nature of non-discrimination is not empty of the supreme Dharma," this only shows that the Tathagatagarbha is not empty of qualities, but it does not show that its own nature is not empty. But this is not the case, because it has been said that the Tathagatagarbha and its qualities are inseparable, and because of the non-emptiness of qualities, it is established that its own nature is not empty; moreover, if its own nature is empty, then it is contradictory to not be empty of its qualities, because qualities without a basis are impossible. Similarly, this very principle of other-emptiness is also explained in the Madhyamaka treatise Distinguishing the Middle from the Extremes, as it says: "The unreal conceptualization exists, but the two do not exist in it. Emptiness exists in this, and that also exists in this." Its explanation is: "Thus, whatever is not in whatever place, that is empty of it, and is seen as it is in reality. Whatever remains in this, this exists by this, and is known as it is in reality. Thus, the nature of emptiness is shown as it is in reality, without inversion." And "Not empty, not non-empty, therefore all dharmas are taught. Because of existence, because of non-existence, because of existence, this is the Middle Way." The explanation of this verse is: "Not empty means that emptiness is not the unreal conceptualization. Not non-empty means the two graspers, that is, the grasper and the grasped." And "Exists"