Tibetan
ཅན་སེམས་ཅན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་ཆོས་ཉིད་རྫོ༷གས་པ༷འི་སང༷ས་རྒྱ༷ས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་པར་རྗེ༷ས་སུ་ཞུ༷གས་པར་གཟི༷གས་པ༷འི་སྒོ་ནས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པའི་སྒྲི༷བ་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་བློ༷་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མང༷འ་བ༷འི་སྒོ་ནས་སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣ༷མ་པར་ད༷ག་པ་མཁྱེན་པ་དང༌། དེ་སེམས་ཅན་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་མཁྱེན་པའི་ཡུ༷ལ་ཅ༷ན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡེ༷་ཤེ༷ས་གཟི༷གས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མང༷འ་བས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ༷་ལ༷་ཀུན་ནས་དང་བས་འདུ༷ད། ཅེས་པའོ། ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞུང་འདིས། ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟོན་པ་སྟེ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ནང་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཆགས་པའི་སྒྲིབ་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟ༷་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡུལ་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ཇི༷་སྙེ༷ད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ན༷ང་སོ་སོ་རང་གི༷་ནི༷་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི་གཟི༷གས་པ༷་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་ད༷ག་པ༷འི་ཕྱི༷ར་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བློ༷་ལྡ༷ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱི༷ར་མི༷་ལྡོ༷ག་པ༷འི་ཚོ༷གས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་བླ༷་ན་མེ༷ད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་ད༷ང་ལྡ༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ། །ཞེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་པ། དེ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་ནི། འགྲོ༷་བ༷་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་པ་ཞི༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་ཅན་དུ༷་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོ༷གས་པའི་ཕྱི༷ར་ན་ཇི༷་ལྟ༷་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ༷་ཡ༷ང་སེམས་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི༷ས་ནི༷་ཡོ༷ངས་སུ་ད༷ག་ཅིང་འོད་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱི༷ར་དང༌། དེ་གློ་བུར་གྱི་ཉོ༷ན་མོ༷ང
Chinese
因为以见到周遍一切有情自性圆满的佛法身而通达尽所有智。那些也依次是，以无有对境的执著和障碍的智慧，超离世间的智慧，而了知有情之法界完全清净；以及了知其周遍无量有情，因为具有对境，所以具有对一切所知之智慧观照完全清净，成为一切有情之殊胜救护者，对此完全随喜而敬礼。如是说。将这些功德归纳为二，即是，刚刚所说的此论典，宣说具有二种功德之僧伽宝。即是，以对境法性如实存在之如是性而缘，圣者们以不共他人的内自证智之观照，因已清净执著之障碍，而具有如实知之智慧功德；以及以对境有法有情尽所有而法界周遍存在而缘，圣者们以不共他人的内自证智之观照，因已清净障碍之障碍，而具有尽所有知之智慧功德。因为具有那些，所以具慧菩萨从圆满大菩提不退转之僧伽宝，胜于声闻缘觉，是具有无上智慧之功德者。如是说。将那些合起来广说有四：广说如何证悟如实性，广说如何证悟尽所有性，显示那些也完全清净，显示那是所有之殊胜救护处。其中，如何证悟如实性是：因为以各自自证智现量证悟一切有情之心性从原始以来即是寂灭戏论之法性，所以是如实知之智慧。并且，因为以心之自性而完全清净且光明，以及
English
Because of perceiving the Dharmakāya of the Buddha, which is complete in the nature of all sentient beings, as pervading, one understands the knowledge of the extent of all things. Those, in turn, are the wisdom that knows the complete purity of the realm of Dharma of sentient beings through the wisdom that transcends the world, without the obscurations of attachment and obstruction to objects; and because it has objects that know that it pervades infinite sentient beings, it has the pure wisdom vision of all knowable things, and it becomes the supreme refuge of all embodied beings, and I rejoice and pay homage to it. It is said. These qualities are summarized into two. This treatise, which has just been explained, teaches the Sangha Jewel, which has two qualities. That is, by focusing on the object, the nature of reality as it is, the noble ones have the wisdom of their own inner awareness, which is not shared by others, and because the obscuration of attachment has been purified, they have the merit of knowing reality as it is; and by focusing on the object, the nature of sentient beings, which is all that exists, and the realm of Dharma pervades, the noble ones have the wisdom of their own inner awareness, which is not shared by others, and because the obscuration of obstruction has been purified, they have the merit of knowing the extent of all things. Because they have those, the wise Bodhisattvas, the Sangha Jewel, who do not turn back from the great and complete enlightenment, are superior to the Shravakas and Pratyekabuddhas, and are the possessors of the unsurpassed wisdom. It is said. Combining these and explaining them in detail, there are four: explaining in detail how to realize reality, explaining in detail how to realize the extent of all things, showing that those are also completely pure, and showing that it is the supreme refuge of all. Among them, how to realize reality is: because one directly realizes with one's own self-awareness the nature of the mind of all beings, which from the beginning is the nature of Dharma that is the pacification of elaboration, it is the wisdom of knowing reality as it is. And, because the nature of the mind is completely pure and luminous, and
Tibetan
ས་པ་གདོ༷ད་མ་ན༷ས་མ་སྐྱེས་པས་ཟ༷ད་ཅིང་འགགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱི༷ར་རོ༷། །ཞེས་པའོ། ། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་ཚུལ་ནི། ཡུལ་ཤེ༷ས་བྱ༷འི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་མཐ༷ར་ཐུ༷ག་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོ༷གས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ༷འི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ༷ས་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མཁྱེ༷ན་པ༷འི་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི༷་སེ༷མས་ཅ༷ན་ཇི་སྙེད་པ་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་རང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་ཡོ༷ད་པ༷ར་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོ༷ང་བའི་ཕྱི༷ར་ན། ཆོས་ཅན་ཇི༷་སྙེ༷ད་པ་ཡོ༷ད་པ༷་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི༷ད་དོ། །ཞེས་པའོ། །མཐོང་བ་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་སྐྱེ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ༷་ལྟ༷ར་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྟོ༷གས་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ༷་སོ༷་ར༷ང་རི༷ག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོ༷ང་བ༷་ཉི༷ད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི༷་མ་མེ༷ད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱི༷ངས་ལ༷་འཇུག་པས་ཆ༷གས་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེ༷ད་པ་དང༷་དེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པས་ཐོ༷གས་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེ༷ད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱི༷ར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ༷་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ད༷ག་པ༷འང་ཡི༷ན། ཞེས་སོ། ། དེ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་གཟི༷གས་པ༷་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་རྣམ་པར་ད༷ག་པ༷ས་ན༷་སང༷ས་རྒྱ༷ས་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི་གཟིགས་པ་བླ༷་ན་མེ༷ད་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱི༷ར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་འཕ༷གས་པ༷་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱི༷ར་མི༷་ལྡོ༷ག་པ༷་རྣམས་ནི༷་ལུ༷ས་ཅ༷ན་ཀུ༷ན་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི༷་ཚོར་བ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱ༷བས་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡི༷ན་ནོ༷། །ཞེས་པའོ། ། སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ། ཕྱི་མ་གཉིས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མིན་ཚུལ། དོན་དམ་གྱི་སྐྱབས་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། ། དེ་ལ་གསུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི། སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སྟོ༷ན་པ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟ༷ན་པ༷འི་དོ༷ན་གྱི༷ས་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཐེ༷ག་པ༷་གསུ༷མ་གྱི་ནང་ནས་
Chinese
因为最初的（ས་པ་）没有产生，所以为了证悟灭尽和止息。（这是）这样说的。 证悟有多少种的方式是：以出世间的智慧的心的证悟，所有所知的事物及其究竟的真如，所有遍知的法性，如来藏，因为以各自自证智现量见到，有多少众生都自然遍布，所以，法性有多少，就是证知的智慧。（这是）这样说的。 见到也是从初地产生，因为是为了证悟法界周遍行之义。 这些也显示清净的方式是：如是，以如所有和如其所有的证知智慧，所证悟的出世间道，就是不共的圣者们以各自自证智所见到的。而且，因为周遍一切而自然无垢的进入法界，所以没有贪执和烦恼的障碍，并且因为证悟周遍一切所知事物，所以没有有碍的所知障碍。因此，这两种智慧相对于世俗的智慧所见，也是非常清净的。 这是这样说的。 显示这些一切的皈依处是：以如所有和如其所有的证知智慧，因为对境的观察以贪执和障碍的障碍而清净，所以佛陀智慧的观察是无上的，并且因为安住于近处，所以现量见到法性的圣者们，是从圆满菩提不退转的那些，是救护一切有情从轮回痛苦的感受中解脱的皈依处。 这是这样说的。 安立三皈依的方式有三种：从需要方面安立三种方式，后面两种不是究竟的皈依处的方式，决定胜义的皈依处。 其中，安立三种的方式是：显示究竟的皈依处，以显示佛陀功德的意义，从见到他的功德中，从三乘之中
English
Because the original (ས་པ་) did not arise, it is to realize cessation and cessation. (This is) what is said. The way to realize how many is: with the wisdom mind of transcendence, all knowable things and their ultimate suchness, all pervasive Dharma nature, the Tathagatagarbha, because it is directly seen by each self-awareness wisdom, how many sentient beings are naturally pervasive, therefore, how many Dharmas are, is the wisdom of cognition. (This is) what is said. Seeing also arises from the first ground, because it is to realize the meaning of the Dharma realm's pervasiveness. The way to show these as pure is: Thus, with the wisdom of knowing as it is and as it is, the transcendental path that is realized is what the non-common saints see with their respective self-awareness wisdom. Moreover, because it pervades everything and naturally enters the Dharma realm without defilement, there is no obstacle of attachment and affliction, and because it realizes the pervasiveness of all knowable things, there is no obstacle of knowable things with hindrance. Therefore, these two wisdoms are also very pure compared to what is seen by worldly wisdom. This is what is said. Showing the refuge of all these is: with the wisdom of knowing as it is and as it is, because the observation of the object is purified by the obstacles of attachment and hindrance, the observation of the Buddha's wisdom is supreme, and because it abides in the vicinity, the saints who directly see the Dharma nature are those who do not regress from the complete Bodhi, and are the refuge that protects all sentient beings from the suffering of samsara. This is what is said. There are three ways to establish the Three Refuges: the way to establish three from the aspect of need, the way that the latter two are not the ultimate refuge, and the way to determine the ultimate refuge. Among them, the way to establish three is: to show the ultimate refuge, with the meaning of showing the Buddha's merits, from seeing his merits, from the three vehicles