Tibetan
མ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ནི། བསྟོད་པར་བསྟན་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་འཆད་པ་སྟེ། ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་འགོག་པའི་བདེན་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་དང༌། ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མུ་བཞིར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་རྟོག་གེས་བརྟ༷ག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མི༷ན་པའི་ཕྱི༷ར་ད༷ང༌། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པས་བརྗོ༷ད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མི༷ན་པའི་ཕྱི༷ར་དང༌། འཕ༷གས་པ༷ས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེ༷ན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱི༷ར་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློས་བས༷མ་དུ་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ཡིན་ཞིང༌། ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི༷་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རྟོ༷ག་པ་མེ༷ད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ༷། ཇི་སྐད་དུ། ཤཱ་རིའི་བུ། འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ད༷ག་པ་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་གསལ་བ་དང་གཉེན་པོས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུ༷མ་ནི༷་ཆོས་མཐུན་པ་གསུམ་གྱིས་ཉི༷་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ༷། །དེ་ཡང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང༌། གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང༌། མུན་པའི་གཉེན་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་གེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་འཛིན་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྗོད་པ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། དེ་ལ་བསྟོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེ༷མས་དེ༷་ནི་གཉེན་པོ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱིས་འོ༷ད་གས༷ལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ༷ས་ན༷་སྤང་བྱ་ཉོ༷ན་མོ༷ངས་པའི་ངོ༷་བོ༷་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེ༷ད་པར་གཟི༷གས་པ༷ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག༷ང་ད༷ག་འགྲོ༷་བ་ཀུ༷ན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བད༷ག་མེ༷ད་པའི་མཐ༷འ་འམ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཞི༷་བ་ཡ༷ང་ད༷ག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོ༷གས་པའི་སྒོ་ན༷ས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་ཆོས་ཉིད་རྫོ༷གས་པ༷འི་སང༷ས་རྒྱ༷ས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་པར་རྗེ༷ས་སུ་ཞུ༷གས་པར་གཟི༷གས་པ༷འི་སྒོ་ནས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པའི་སྒྲི༷བ་པ༷་མེ༷ད་པ༷འི་བློ༷་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མང༷འ་བ༷འི་སྒོ་ནས་སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣ༷མ་པར་ད༷ག་པ་མཁྱེན་པ་དང༌། དེ་སེམས་ཅན་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་མཁྱེན་པའི་ཡུ༷ལ་ཅ༷ན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡེ༷་ཤེ༷ས་གཟི༷གས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མང༷འ་བས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ༷་ལ༷་ཀུན་ནས་དང་བས་འདུ༷ད། ཅེས་པའོ། ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞུང་འདིས། ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟོན་པ་སྟེ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ནང་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཆགས་པའི་སྒྲིབ་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟ༷་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡུལ་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ཇི༷་སྙེ༷ད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁྱབ་པར་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ན༷ང་སོ་སོ་རང་གི༷་ནི༷་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི་གཟི༷གས་པ༷་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་ད༷ག་པ༷འི་ཕྱི༷ར་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བློ༷་ལྡ༷ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱི༷ར་མི༷་ལྡོ༷ག་པ༷འི་ཚོ༷གས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་བླ༷་ན་མེ༷ད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོ༷ན་ཏ༷ན་ད༷ང་ལྡ༷ན་པ་ཉི༷ད་དོ། །ཞེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་པ། དེ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པའོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་ནི། འགྲོ༷་བ༷་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་པ་ཞི༷་བ༷འི་ཆོ༷ས་ཉི༷ད་ཅན་དུ༷་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོ༷གས་པའི་ཕྱི༷ར་ན་ཇི༷་ལྟ༷་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་བྱ
Chinese
应当理解为，这是为了说明“灭”之真谛的意义。将这些结合起来解释理由是：将所赞颂的那些作为理由，从而依次确立和阐述功德的差别。所要获得的最终“灭”之真谛的法，既非存在，亦非不存在，亦非存在与不存在两者，亦非两者皆非，因为不是被执持四边之分别念的分别所能观察的对境；因为不是被声音和名言等所能言说的对境；因为是被圣者入定后各自以自证智所能了知的。因此，以这三个理由，是世间分别念所不能思议的，并且因为是业和有漏，以及从其生起的一切烦恼寂灭之故，是无二的自性。并且，因为息灭了导致这些的非如理作意之分别念，所以是无分别的自性。如是说：舍利子，所谓“灭”，即是法身，是无二之法性，是无分别之法。如是所说。获得此法身之因，是见道和修道的功德清净，以及“等”字所表明的明晰和对治，这三种以三种随顺法，应当如太阳一般了知。也就是说，如同太阳的轮廓完全清净，并且与随顺法相应，远离一切近乎烦恼的垢染；如同使色相明亮，并且与随顺法相应，使一切所知显现；如同是黑暗的对治，并且与随顺法相应，是对治证悟真如的一切障碍之故。执持此灭谛的僧伽宝之体性有三：以赞颂之门宣说事物，双重确立这些功德，以及将这些结合起来广说。其中，赞颂是：菩萨不退转之心，是自性光明之对治，以现量显现，从而菩萨们见到所应断除之烦恼的体性从本初以来就是不生的，从而菩萨们成为一切有情的自性，是无有人我和法我的。
English
It should be understood that this is to explain the meaning of the truth of cessation. Explaining the reasons by combining these: Taking those praised as reasons, thereby establishing and elucidating the differences in qualities in sequence. The ultimate truth of cessation to be attained is neither existent, nor non-existent, nor both existent and non-existent, nor neither, because it is not an object to be examined by the conceptual thoughts that grasp the four extremes; because it is not an object to be expressed by sounds and terms, etc.; because it is to be known by the self-cognizant wisdom of the noble ones in meditative equipoise. Therefore, with these three reasons, it is beyond the comprehension of worldly minds, and because it is the pacification of karma and defilements, along with all the afflictions that arise from them, it is the nature of non-duality. Furthermore, because it pacifies the non-virtuous conceptual thoughts that cause these, it is the nature of non-conceptualization. As it is said: Shariputra, what is called "cessation" is the Dharmakaya, the nature of non-duality, the nature of non-conceptualization. As it is said. The cause for attaining this Dharmakaya is the purity of the qualities of the path of seeing and the path of cultivation, as well as the clarity and antidote indicated by the word "etc.", these three should be understood like the sun with three corresponding qualities. That is, just as the disc of the sun is completely pure, and in accordance with the corresponding quality, it is free from all stains close to afflictions; just as it illuminates forms, and in accordance with the corresponding quality, it makes all knowable things manifest; just as it is the antidote to darkness, and in accordance with the corresponding quality, it is the antidote to all obstacles to realizing suchness. The nature of the Sangha Jewel, which holds this cessation, has three aspects: stating the object through praise, doubly establishing these qualities, and extensively explaining these by combining them. Among these, the praise is: The irreversible mind of the Bodhisattva is the antidote, the self-luminous nature, manifested directly, thereby the Bodhisattvas see that the nature of the afflictions to be abandoned is unborn from the very beginning, thereby the Bodhisattvas become the nature of all sentient beings, devoid of personal self and phenomenal self.
Chinese
以如实通达止息戏论之法性，如实知之智慧；以及以见及一切有情众生皆遍布圆满佛陀之法身，而随之趣入之门，而知如所有之智慧。这些也依次以无有对境之执着与障碍之遮障，以超离世间之智慧力，而知众生之法界清净，以及知其遍布无量众生之对境，因此具足对一切所知之智慧见地完全清净，成为一切有情之殊胜救护处，对此由衷敬礼。这是这样说的。将这些功德归纳为二，即是：刚刚所说的这部论，阐述了具足两种功德之僧伽宝。也就是，以对境法性，如实存在之真如，由圣者们以不共于他者，内在各自之觉性智慧之见地，远离执着之遮障，因此具有如实知之智慧之功德；以及以对境有法之有情众生，一切如所有，法界遍布存在，由圣者们以不共于他者，内在各自之智慧之见地，远离障碍之遮障，因此具有如所有知之智慧之功德。因为具足这些，具慧菩萨们，从圆满大菩提中不退转之僧伽宝，胜于声闻缘觉，因此是具足无上智慧之功德者。这是这样说的。将这些合起来广说，有四点：广说如实通达之方式，广说如所有通达之方式，显示这些也是完全清净的，显示这是所有人的殊胜救护处。其中，如实通达之方式是：所有行者的心性，从原始以来就是止息戏论之法性，以各自之自证智慧而现量通达，因此就是如实知之智慧。
English
Through the gate of realizing the ultimate limit of cessation or the nature of reality, which is the pacification of elaboration, exactly as it is, there is the wisdom of knowing as it is; and through the gate of seeing that the Dharmakāya of the Buddha, which is the perfection of the nature of reality, pervades all sentient beings, and following it, there is the wisdom of knowing as many as there are. These, in turn, are the wisdom that knows the pure realm of Dharma of sentient beings through the power of intelligence that is free from the obscurations of attachment and obstruction to objects, and the wisdom that transcends the world; and because it possesses the object of knowing that it pervades infinite sentient beings, it possesses the completely pure wisdom and vision of all knowable things, and is the supreme refuge of all embodied beings. To that, I bow with complete devotion. This is what it says. These qualities are summarized into two: This treatise just explained shows the Sangha Jewel, which possesses two qualities. That is, by focusing on the object, the nature of reality, suchness, which exists as it is, the noble ones, in a way that is not shared with others, with the vision of their own inner awareness wisdom, free from the obscuration of attachment, therefore possess the quality of the wisdom of knowing as it is; and by focusing on the object, the sentient beings who possess Dharma, all as many as there are, the realm of Dharma pervades, the noble ones, in a way that is not shared with others, with the vision of their own inner wisdom, free from the obscuration of obstruction, therefore possess the quality of the wisdom of knowing as many as there are. Because they possess these, the wise Bodhisattvas, the Sangha Jewel who do not turn back from the perfect great enlightenment, are superior to the Shravakas and Pratyekabuddhas, and therefore are the possessors of the qualities of unsurpassed wisdom. This is what it says. Combining these and explaining them in detail, there are four points: explaining in detail how to realize as it is, explaining in detail how to realize as many as there are, showing that these are also completely pure, and showing that this is the supreme refuge of all. Among these, the way to realize as it is is: the nature of the minds of all beings, from the beginning, is the nature of reality that is the pacification of elaboration, and it is directly realized by each individual's self-awareness wisdom, therefore it is the wisdom of knowing as it is.