Tibetan
་བ་ལ་སྨན་པ་བླུན་པོ་ཡོད་པ་སྨན་པ་མཁས་པས་ཐབས་ཀྱིས་སྐྲད་པའི་དཔེ་དང། ཁྱད་པར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་དང། བདུད་རྩི་བམ་པོ་ཆེ་ཆུང་དང། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང། དུས་འཁོར་སོགས་སུ་དུ་མ་བཤད་དོ། བསྟན་བཅོས་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བརྒྱ་པ་འཚོ་བའི་མདོ་སོགས་དང། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་བརྒྱད་པ་ཆེན་པོ་དང། ཁྱད་པར་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེ། ས་གསུམ་དགེ་ལེགས་འབྱུང་བ་ཡི། དགེ་བའི་ལྟས་ནི་སྣ་ཚོགས་བྱུང། ཞེས་བཤད། གཞུང་དེ་ལ་རང་འགྲེལ་ཡང་མཛད་དོ། དཔལ་ཆེན་དགེ་བའི་སྲས་ཆགས་ལ་མངོན་དགའ་དེའི་སྲས་ཟླ་དགས། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་གཞུང་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་འགྲེལ་པ་ཚིག་དོན་ཟླ་ཟེར་སྨིང་ཟུར་དུ་བཀོལ་པ་སྒྲ་སྦྱོར་ངེས་པ་སོགས་མཛད་དེ། དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་དུ་དར་ཚུལ་ལོ། རྒྱ་ནག་ཏུ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་རྒྱལ་བློན་དང་ཧཱ་ཤང་དང་ནེ་ཅོ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་དེ་ཅིའུའི་སྐབས་ཙམ་ནས་དར་རོ། བོད་དུ་སྨན་དཔྱད་བྱུང་བའི་ཐོག་མར་ཟས་སྦྱོད་སྦང་བླངས་ཕྲ་མོ་ཤེས་པ་ཙམ་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་བ་ཡོད་ལ། གཞུང་རྒྱ་བཟས་སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་བསྣམས་(སྨད་ཆ།༨༠༣)ཧཱ་ཤང་མ་ཧཱ་དེ་ཝ་དང་ངྷ་མ་ཀོ་ཤས་བསྒྱུར། དེའི་ཚེ་རྒྱ་གར་ནས་བཛྲ་ངྷ་ཛ། རྒྱ་ནག་ནས་ཧེན་ཝོང་ཧད་དེ། སྟག་གཟིགས་གི་ཁྲོམ་ནས་ག་ལེ་ནོས་ཏེ་སྨན་པ་གསུམ་སྦྱན་དྲངས། སོ་སོའི་ལུགས་དུ་མ་བསྒྱར། ཐུན་མོ་དུ་མི་འཇིགས་པའི་མཚོན་ཆ་ཞེས་བམ་པོ་བདུན་པ་བརྩམས། ག་ལེ་ནོས་བླ་སྨན་དུ་བཞུགས། རུས་ཆུང་བཞིར་སློབ་ཏུ་བསྩལ་ཏེ་རིགས་མཐོ་དམན་མེད་པར་སློབ་པར་གནང། ཕྱིས་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས་རྩིས་དང་སྨན་དཔྱད་མང་དུ་བསྣམས། ཧཱ་ཤང་མ་ཧ་ཐི་ཐ་དང་རྒྱ་ཕྲུག་གར་མཁན་ལ་སོགས་པས་སོ་མ་རཱ་ཙ་ལེའུ་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་སོགས་བསྒྱུར། དེའི་ཚེ་ཁྲོམ་ནས་བོ་ཙི་ཙན་པ་ཤི་ལ་བྱབ་སྦྱན་དྲངས། རྒྱལ་པོའི་རྗེ་ཡིན་པས་བླ་སྨན་རྣམས་ལ་མིང་ཡང་ལྷ་རྗེར་བཏགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀར་བཏགས། སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོག་སྟོབ་པ། སྐྱེས་བསུ་རྟས་བྱེད་བ། ཡོན་གསེར་དུ་འབུལ་བ། བྱས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་བཀར་བཏགས། སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱིམ་མཛེས་ནས་བོས་ཀྱང་མདོངས་གསོལ་དང་བསྙེན་བཀུར་དགྲ་བོ་ཡིན་ཡང་དང་གུས་ཀྱིས་བློ་གཏད་པ། ཟས་ནོར་ལ་འདོད་སྲེད་བྱས་རུང་སྐུར་བ་མི་འདེབས། ནད་པ་གསོ་བ་ལ་ཞུ་འབུལ། དྲག་ནས་གཏང་རག། རྟིང་བསྐུལ་སྐྱེའུ་སྐྱེལ་སོགས་བཅོ་ལྔ་གཙིགས་སུ་བཟུང།
Chinese
譬如庸医治病，名医用方法驱除的例子，特别是《吉祥四续》和《甘露大中小部》以及《金刚空行》和《时轮》等中多有阐述。论典方面，龙树论师著有《疗百法经》等，导师勇猛著有《八大部》，特别是著《摄略精要》时说：“三地吉祥皆生起，吉祥之兆现种种。”并为该论著自著注释。大吉祥之子恰格生了妙喜，妙喜之子月贤。月贤依仗导师勇猛的论著，著了《摄略精要释·词义月光》，并在弥明祖尔中引用，还著了语音学等。这些是在印度弘扬的情况。至于汉地，是文殊菩萨加持，由国王大臣和和尚、内侍等讲说，在丘的时代左右开始弘扬。藏地医学出现之初，最初仅有关于饮食起居、沐浴等粗浅知识。后来，汉人带了名为《医学大论》的医书（下部，803年），由和尚摩诃提婆和达摩郭夏翻译。当时，从印度请来了金刚幢（藏文：བཛྲ་ངྷ་ཛ།，梵文天城体：वज्र ध्वज，梵文罗马拟音：Vajra dhvaja，汉语字面意思：金刚旗），从汉地请来了亨旺哈德，从大食的克罗姆请来了噶列诺斯，共请了三位医生。各自的医术翻译了很多。共同撰写了名为《无畏之兵器》的第七品。噶列诺斯担任了御医。让四个小贵族学习医术，允许不分种姓高低学习。后来，金城公主带来了大量的历算和医学书籍。和尚摩诃提提和汉族乐师等翻译了《索玛拉扎·列屋》第一百一十五品等。当时，从克罗姆请来了布孜赞巴·希拉扎瓦。因为是国王的亲戚，所以御医们的名字也被称为拉杰（藏文：ལྷ་རྗེ།），意为神医，受到所有人的尊敬。医生们也受到极高的待遇，如赠送礼物、用马迎接、献上黄金、感恩戴德等。医生们也被要求即使被家仆呼唤也要和颜悦色、恭敬对待，即使是敌人也要信任。即使贪图食物和财富，也不要诽谤。为病人治病要尽心尽力，病好后要接受酬谢，还要不断鼓励和帮助病人等十五条要则。
English
For example, there is the example of a foolish doctor treating a disease, and a skilled doctor using methods to drive it away. In particular, it is explained in many places in the glorious Four Tantras, the great and small volumes of Ambrosia, the Vajra Dakini, and the Kalachakra, etc. As for treatises, Nagarjuna wrote the Sutra of Healing a Hundred Diseases, etc. Master Hero wrote the Great Eight Sections. In particular, when composing the Condensed Essence, he said, "The auspiciousness of the three realms arises, and various auspicious omens appear." He also wrote a commentary on that treatise himself. The great glorious son of virtue, Chak, gave birth to Miyo, and Miyo's son was Dawa Dak. Relying on the treatises of Master Hero, Dawa Dak wrote the "Commentary on the Condensed Essence: The Moonlight of Words and Meanings," and quoted it in Miming Zur, and also wrote phonetics, etc. These are the ways in which it spread in India. As for China, it was blessed by Manjushri and explained by kings, ministers, monks, and eunuchs, etc., and it began to spread around the time of Qiu. In Tibet, at the beginning of the emergence of medicine, there was only a rudimentary understanding of diet, bathing, and other things from a long time ago. Later, a Chinese person brought a medical book called the Great Treatise on Medicine (Lower Section, 803), which was translated by the monks Mahadeva and Dharma Kosha. At that time, Vajra Dhvaja (藏文：བཛྲ་ངྷ་ཛ།，梵文天城体：वज्र ध्वज，梵文罗马拟音：Vajra dhvaja，汉语字面意思：Vajra Banner) was invited from India, Hen Wang Had was invited from China, and Galenos was invited from Khrom in Tazig, for a total of three doctors. Many of their respective medical techniques were translated. Together, they wrote the seventh chapter called "The Weapon of Fearlessness." Galenos served as the royal physician. He was instructed to teach medicine to four young nobles, and he was allowed to teach regardless of caste or status. Later, Princess Jincheng brought many books on astrology and medicine. The monks Maha Tithi and the Chinese musicians translated the 115th chapter of Soma Raja Le'u, etc. At that time, Bozi Zanba Shila Zhawa was invited from Khrom. Because he was a relative of the king, the names of the royal physicians were also called Lhaje (藏文：ལྷ་རྗེ།), meaning divine physician, and they were respected by everyone. The doctors were also treated with great respect, such as being given gifts, being greeted with horses, being offered gold, and being grateful for their kindness. The doctors were also required to be kind and respectful even when called by servants, and to trust even enemies. Even if they were greedy for food and wealth, they should not slander. They should do their best to treat patients, accept rewards after they recover, and constantly encourage and help patients, etc., these fifteen points were taken as important.
Tibetan
མངའ་བདག་གིས་སྨན་པ་བླ་མ་དང་ཕ་ཡིན་པས་བྱམས་པ་བསྐྱེད། ནད་པ་བུ་དང་སློབ་མ་ཡིན་པས་མཚང་ངན་ཕྱིར་མ་བརྗོད། མཛངས་ཀྱིས་ཁྲེལ་(སྨད་ཆ།༨༠༤)འཆོར་བས་ཁྱིམ་ནས་གདན་མ་བྱེད། ཡ་རབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནོད་པས་ཟས་ལ་མ་ངན། སྨན་སྦྱད་ལ་ལག་ཉེས་ཡོད་པས་ཆང་ལ་མ་དགའ། ཟུག་གཅོག་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཅིང་ཐལ་ཉེན་ཡོད་པས་ལེ་ལོ་དང་ཚོད་མོད་མ་བྱེད། སྨན་དཔྱད་གནད་དུ་མི་ཕོག་པས་ནད་པ་ལ་ངོ་ཚ་དང་ཚུལ་འཆོས་མ་བྱེད་ཅེས་ཞལ་ཐ་བདུན་མཛད། བྱང་ཁོག་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པ་སོགས་དཔྱད་རྒྱས་འབྲིངས་བསྡུས་པའི་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་བཅོས་མང་དུ་བྱུང། དེ་ལ་བླ་སྨན་དགུ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་ཤཱནྟ་གབྷ། ཁ་ཆེ་ནས་གུ་ཏྱ་བཛྲ། རྒྱ་ནག་ནས་གེ་མདོ་འོད་ཆེན་སོགས་སྦྱན་དྲངས་ཏེ་བླ་སྨན་དགུར་གྲགས། གཞུང་མཐའ་ཡས་པ་བསྒྱུར། སྟོང་གསུམ་གང་བ་བོད་དུ་བཞུགས་ཏེ་གཡོར་སྟོད་གནང་ནས་མཐའ་བཞིར་གྲགས་ཏེ་བླ་སྨན་གྱི་གཙོ་བོའོ། གཞན་ཡང་བོད་སྨན་མཁས་པ་མི་དགུ་ནི། སྟོད་ན་བི་ཇི་ཆི་རྗེ་འུག་པ་གསུམ། སྨད་ནས་གཉའ་དང་ལྟོད་དང་མཐའ་ཞིང་གསུམ། བཀྲིན་གཡུ་ཐོག་བྲང་ཏི་མི་ཉག་གསུམ་ཟེར་ཏེ། འདི་དག་ལོ་རྒྱུས་གཞན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་གི་དུས་སུ་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བར་བཤད་ཀྱང། དཔའ་བོས་ཆོས་འབྱུང་དུ་རིམ་གྱིས་བྱུང་བར་བཤད་དོ། བི་ཅིའི་སློབ་མ་སྟོད་གཞོར་མེས་པོ་བྲང་ཏི་རྒྱལ་མཉེས་ཞང་ལྷ་མོ་གཟིགས་རྣམས་ཀྱང་མཁར་པར་གྱུར་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་བླ་སྨན་དུ་བཀུར་སྐད། ཁྱད་པར་མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་གི་དུས། ལོ་ཆེན་བཻ་རོས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་བསྒྱུར་ཞིང་གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་སོགས་ལ་གནང། མངའ་བདག་ཙེ་ལྡེའི་དུས་སུ་ཨོ་རྒྱན་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་བསད་དུ་ཕབ་ནས་སྦུགས་པའི་དྲང་སྲོང་མེ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་པ་(སྨད་ཆ།༨༠༥)ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱོན་ཏེ་རྡེ་སྐོར་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་སོགས་མཛད་ཅིང་གཞུང་མང་དུ་བསྒྱུར། ཁྱད་པར་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་པ་ཎྜི་ཏ་ཛ་ན་རངྷ་ན་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར། ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་གི་སློབ་མ་མང་མོད། སྨན་བཙུན་ལ་ཆེར་རྗེ་ཏེ་ས་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆེར་རྗེའི་བརྒྱུད་ཕ་ལ་ཆེ་རྗེ་ཞིག་པོ་སོགས་མཁས་པ་མང་དུ་བྱུང། ཡང་ལོ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་ཞང་ཞུང་པ་ཤེས་རབ་འོད། དེས་རྒྱ་སྟོན་གྲགས་པ་ཤེས་རབ། དེས་གཡུ་ཐོག་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ། ཡང་ཞང་ཞུང་པ་ནས་རྔོག་རྒྱོགས་སྨན་པ་གཡུང་དྲུང་འདོར་གཡུ་ཐོག་གྲགས་པ། གཡུ་ཐོག་མགོན་པོ། ཡང་ཞང་སྟོན་གཟི་བརྗིད་འབར་དང། སྟོང་སྟོན་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སོགས
Chinese
君主因为医生是上师和父亲，所以生起慈爱。病人因为是儿子和学生，所以不揭露缺点。因为贤明而羞于失态（下卷，804页），所以不在家中摆设坐席。因为有损于高尚的品行，所以不贪吃食物。因为药物调配有失误，所以不喜欢饮酒。因为止痛有差别且有烧伤的危险，所以不要懒惰和轻率。因为医疗诊断不准确，所以不要对病人虚伪和装模作样，这样做了七条告诫。还有《身语章五十品》等广、中、略的医学教法出现了很多。其中九位上师医生是从印度迎请了寂藏（Śānta garbha），从克什米尔迎请了古雅金刚（Gutya vajra），从中国迎请了格多光大等，被称为九位上师医生。翻译了无边无际的经典。三千世界充满在西藏，赐予了约托，被称为四边，是上师医生之首。另外还有九位西藏名医：上部有比吉、赤杰、乌巴三位。下部有聂、托、塔辛三位。嘉佑妥、仲迪、米娘三位，据说。这些在其他历史中说是在赤松德赞国王时期同时出现的，但英雄在法源中说是依次出现的。比吉的弟子有上卓的祖先仲迪、嘉内、香拉姆孜等也成了宫廷医生，据说被尊为国王的上师医生。特别是君主赤松德赞时期，大译师毗卢遮那翻译了吉祥四续，并赐予了玉妥宁玛等。君主策德时期，从邬金被国王判处死刑，从斯布的仲松梅拉被称为杰出的学者（下卷，805页）出现，创作了德科内外密三篇等，翻译了很多经典。特别是八支分是班智达扎纳然达纳由译师仁钦桑布翻译的。大译师仁桑的弟子很多，从门徒医生切杰德萨玛开始，切杰的传承中出现了父亲切杰西波等很多学者。又是大译师的弟子香雄巴西饶沃，他有嘉顿扎巴西饶，他有玉妥嘉嘎多吉。又是从香雄巴有俄乔医生永仲多、玉妥扎巴、玉妥衮波。又是香顿孜吉巴和顿顿衮却杰等。
English
The sovereign, because the doctor is a lama and a father, generates love. The patient, because he is a son and a student, does not reveal faults. Because of wisdom, one is ashamed of losing composure (lower volume, page 804), so do not set up a seat in the house. Because it harms noble conduct, do not be greedy for food. Because there are errors in the preparation of medicine, do not like to drink alcohol. Because there are differences in pain relief and there is a risk of burns, do not be lazy and rash. Because medical diagnosis is inaccurate, do not be hypocritical and pretentious to the patient, thus making seven admonitions. There also appeared many teachings of medicine, such as the "Fifty Chapters of the Body and Speech," in extensive, intermediate, and concise forms. Among them, the nine master doctors were Śānta garbha invited from India, Gutya vajra invited from Kashmir, and Ge Duo Guangda invited from China, and they were known as the nine master doctors. Limitless scriptures were translated. The three thousand worlds were filled in Tibet, and Yorto was granted, and they were known as the four borders, being the foremost of the master doctors. In addition, there were nine Tibetan famous doctors: In the upper part, there were Bi Ji, Chije, and Uba. In the lower part, there were Nya, To, and Tashing. Jayouto, Zhongdi, and Minyak, it is said. These are said in other histories to have appeared simultaneously during the time of King Trisong Detsen, but the hero said in the Dharma source that they appeared in sequence. The disciples of Bi Ji, the ancestors of Shangzho, Zhongdi, Gyané, Shang Lhamozi, etc., also became court physicians and were said to be revered as the king's master doctors. In particular, during the time of the sovereign Trisong Detsen, the great translator Vairochana translated the Auspicious Four Tantras and bestowed them upon Yutok Nyingma and others. During the time of the sovereign Tse Dé, from Oddiyana, he was sentenced to death by the king, and from Subuk, Zhongsong Mela, called an outstanding scholar (lower volume, page 805), appeared, creating the three sections of Dékor, inner, outer, and secret, and translated many scriptures. In particular, the Eight Branches was translated by the translator Rinchen Zangpo for Pandit Janaranadhana. The disciples of the great translator Rin Sang were many, starting from the monastic doctor Cherjé Desama, many scholars such as the father Cherjé Shipo appeared in the lineage of Cherjé. Also, the disciple of the great translator, Shangzhungpa Sherab Wo, had Gyaton Drakpa Sherab, who had Yutok Gyagar Dorje. Also, from Shangzhungpa, there were Ngok Gyok doctor Yungdrung Dor, Yutok Drakpa, Yutok Gonpo. Also, Shangton Ziji Bar and Tonton Konchok Kyab, etc.