Tibetan
་། འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མེ་ཞེས་གྲགས་དང་། ལྷ་མོ་གོས་དཀར་མོ་དང་ནི། དཀར་མོ་ཆེན་པོ་གཞན་ཕན་བརྩོན། ཞེས་པ་ལྟར་ཇོ་ཤཀ་རྣམ་གཉིས་སྤྱན་འེན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་པ་བལ་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང་། སྒྲོལ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱ་མོ་བཟའ་འུ་ཤིང་ཀོ་ཇོ་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་རྫོངས་སུ་སངས་རྒྱས་དངོས་དང་(སྟོད་ཆ།༢༢༠) མཚུངས་པའི་ཤཱཀ་རྣམ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས། ཐུ་མི་སམྦྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་བརྫངས་ནས་སྔར་བོད་དུ་ཡི་གེ་མེད་པ་སཡི་གེ་འདྲི་ཀལོག་གི་སྲོལ་བཏོད་ཅིང་། སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས། བོད་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་གྱི་རྣམ་པ་རཡོད་པ་ལ་རས་ས་བསྐྱལ་ཞིང་། བཟོ་ཁྱད་ལས་འཕྲུལ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གྲགས་པས་མཚོན་མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་བརྩིགས་ཤིང་ས་དགྲ་མནན། དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅས། ཀ་ཁོལ་མར། ཆོས་རྒྱལ་འདིའི་རིང་ལ་རྒྱ་གར་ནས་སློབ་དཔོན་ཀུ་ས་ར་དང་། བྲམ་ཟེ་ཀ་ར། བལ་་པོའི་སློབ་དཔོན་ཤི་ལ་མཉྫུ། རྒྱ་ནག་གི་སློབ་དཔོན་ཧཱ་ཤང་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་ལ་སོགས་སྤྱན་དྲངས་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ལག་མང་ཙམ་བསྒྱུར་ཞིང་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད། དངོས་སུ་འཆད་ཉན་མ་བྱུང་ཡང་རྒྱལ་པོ་རང་གིས་སྐལ་ལྡན་མང་པོར་ལྐོག་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞི་ཁྲོའི་གདམས་པ་ཕོག་པ་ལས། དེ་དག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་དེའི་ཚེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣལ་་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རལ་པ་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་ཙམ་ཉང་བྲན་ཕ་ཝང་ཁར་བྱུང་བ་འང་བཤད་དོ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྲས་གུང རི་གུང་བཙན་ནས་བཟུང་། མང་སྲོང་མང་བཙན། འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའམ་རླུང་ནམ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་རྣམས་ཏེ། འདིའི་སྐུ་རིང་ལ་ཏི་སེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྞི་ཏ་སངས་རྒྱས་གསང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཞི་བ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་པ་མ་བྱོན་ཀྱང་ཕོ་ཉ་བས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལྔ་བློ་ལ་བཟུང་ནས་འོངས་པ་བཞེངས། རྒྱ་ཡུལ་ཀིམ་ཤི་ནས་གསེར་འོད་དང་། འདུལ་བ་ལས་རྣམ་འབྱེད་དང་(སྟོད་ཆ།༢༢༡)སྨན་དཔྱད་འགའ་ཞིག་བསྒྱུར། ལི་ཡུལ་ནས་རབ་བྱུང་མང་པོ་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད། རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རབས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་སྔ་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་པ་མི་བདུན་ཟེར་བ་བྱུང་སྟེ། གོང་གི་རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་དང་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་བྱུང་སྟེ། ཡན་ཆད་བོད་ལ་རྨོ་རྐོ་སོ་ནམ་མི་ཤེས་པར་བློན་པོ་འདིས་སོལ་བའི་མེ་བྱས་དེས་རྡོ་རྣམས་བཞུས་ནས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བཏོན། ལྕགས་ལ་འགར་བྱས། ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་ནས་ཐོང་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས། ཆུ་ཡུར་བར་ཁྲིད་སྤང་ཐང་ཞིང་ལ་རྨོས། ཆུ་ཆེན་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས་པ་སོགས་བྱས་ལོ་ཏོག་གི་སྔ་བ་འདི་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ཨི་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་དུས་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་མགོ་དཀར་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། ཞིང་ཆུ་མ་བྱས་ཞིང་གི་དོར་གྲངས་བརྩིས། ཕྱུག་དབུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བར་བྱུང་། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་དུས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་གསུམ་པ་ཁྲོ་ངོར་སྣང་བཙུན་བྱུང་སྟེ། འདི་ཡན་ཆད་རྒྱ་འདོང་དམ་བྲེ་སྲང་དང་ཉོ་ཚོང་མི་ཤེས་པ་ལ། བློན་པོ་འདིས་བྲེ་ཕུལ། སྲང་ཉག་བཟོས། འབྲུ་རིགས་རྣམ་འདོང་མཇལ། ཡང་ལྗི་རྣམས་རྒྱ་འཇོག་དང་ཉོ་ཚོང་གི་སྲོལ་བཏོད། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བཞི་པ་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་བོད་ན་ཡི་གེ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཉན་བཤད་མི་ཤེས་པར་ཆོས་བློན་འདིས་བོད་ཡིག་ཀ་ཁ་འབྲུ་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས། ཆོས་སྒྱུར་པའི་སྲོལ་བཏོད། འདི་དང་དུས་མཉམ་དུ་འཕྲུལ་(སྟོད་ཆ།༢༢༢)བློན་མཛངས་མི་ལྔ་པ་ཁྲི་བཟང་ཡང་སྟོན་གྱིས་དེ་ཡན་ཆད་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་རི་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཀླུང་དུ་ཕབ་ནས་གྲོང་པ་བཟོས། ས་བཙན་ལ་རྫོང་བརྩིགས་པ་སོགས་བྱས། གཞན་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་འདི་ཡི་སྐུ་རིང་ལ་འཕྲུལ་བློན་བརྒྱ་ཐམ་པ་བྱུང་། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུང་ལས་ཀ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར། འདུསལ་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་དུས་རྩལ་པོ་ཆེའི་བློན་འབངས་མི་བདུན་བྱུང་སྟེ། རྔོག་རིང་ལ་ནག་པོས་གླང་པོ་ཆེ་ཁུར་ནུས། རྔོག་གླིང་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་གཡག་ལྕོག །གནོན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མདའ་སྟེའུ་ཁ་མས་བྱ་ཕྲ་འཕུར་ཞོར་གྱི་རྐང་པ་བཅད། སྦས་རྒོད་མདོངས་ཅན་གྱིས་མིག་རྒྱང་གསུམ་ལ་མདའ་རྒྱང་གང་རེས་སླེབས། མགོས་གཡག་ཆུང་གིས་ཤ་བའི་བླུད་བུ་བྱེ་མས་བཀང་སྟེ་ཀླད་ལ་བསྐོར། ཅོག་རོ་འབྲོང་བཤོར་གྱིས་འབྲོང་ཐུར་དུ་རྒྱུག་པ་གྱེན་དུ་འཐེན་ནུས། གནོན་ཁྲི་བདུན་གཡུ་བྱིན་གྱིས་རྟ་བཟང་པོ་གཡང་ལ་ལྷུང་བ་གྱེན་ལ་འཐེན་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་དུས། འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་དྲུག་པ་མགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག་གིས་ཁྲིམས་དང་ཞལ་ལྕེའི
Chinese
如“世间明灯”之名，以及天女白衣，大白救度母利益勤奋等语所说，为迎请二尊释迦，以顺应世间的方式，迎娶了忿怒相的化身尼泊尔公主赤尊，以及与度母无二的汉族公主文成公主二人，作为迎娶的嫁妆，迎请了与真实佛陀（上册，220页）无二的二尊释迦牟尼佛像。派遣吞米桑布扎前往印度，开创了此前西藏没有文字的文字书写和阅读的先河，并撰写了《三十颂》和《正字法入门》等论著。将西藏仰卧的女魔地形改造，因其建造工艺精湛，如神变一般，故以拉萨幻化寺而闻名，修建了镇边、降魔的寺庙，镇压了地魔。制定了十善法。另据《噶陀史》记载：在此法王在位期间，从印度迎请了古萨热论师、婆罗门噶热、尼泊尔论师希拉曼殊，以及汉地的和尚摩诃衍那等，翻译了三藏和大量的密续，开创了佛法。虽然没有实际的讲经说法，但国王亲自以秘密传法的方式，向许多有缘者传授了大悲寂怒的教法。据说，当时有数百名修持大悲瑜伽的瑜伽士出现在娘布兰帕旺卡。从松赞干布之子贡日贡赞开始，到芒松芒赞、杜松芒波杰或隆南仲杰国王、赤德祖赞梅阿措等。在此期间，虽然没有从冈底斯山迎请到印度的班智达桑吉桑瓦和桑吉西瓦，但使者背诵并带回了大乘的五部经。从汉地金城翻译了《金光明经》和《律藏·分别》，以及一些医学著作。从于阗迎请了许多出家人供养。这位国王的儿子是赤松德赞。在这些国王在位期间，先后出现了七位被称为西藏贤明大臣的智者。在之前的第九代国王布德贡嘉时期……
English
As stated in names like "Light of the World," and "Goddess White Robe," and "Great White Tara, diligent in benefiting others," in order to invite the two Shakya statues, in accordance with worldly customs, he married the Nepalese princess Bhrikuti, an emanation with a wrathful countenance, and the Chinese princess Wencheng, inseparable from Tara. As dowry for the marriage, he invited the two Shakya statues, which were identical to the actual Buddha (Vol. 2, p. 220). Thonmi Sambhota was sent to India, and he initiated the practice of writing and reading, which had not existed in Tibet before. He composed treatises such as the Sumchupa and the Takjuk. The landscape of Tibet, which resembled a supine demoness, was transformed, and because of the exquisite craftsmanship, which seemed like a divine transformation, the Jokhang Temple of Lhasa became famous. Temples for subduing the borders and suppressing demons were built, and the earth enemies were suppressed. The ten virtuous laws were established. According to the Kathok History, during the reign of this Dharma king, scholars such as Kusaara from India, the Brahmin Kara, the Nepalese scholar Shila Manju, and the Chinese monk Hashang Mahayana were invited, and the Tripitaka and many parts of the Tantras were translated, establishing the tradition of the Dharma. Although there was no actual teaching and learning, the king himself secretly bestowed the teachings of the Great Compassionate Peaceful and Wrathful deities to many fortunate individuals. It is said that at that time, hundreds of yogis with matted hair, practicing the yoga of Great Compassion, appeared in Nyang Bran Phawangka. Starting with Songtsen Gampo's son, Gungri Gungtsen, and continuing with Mangsong Mangtsen, Dudsong Mangpoje or Lungnam Trulgyi Gyalpo, and Tride Tsukten Me Agtsom. During his reign, although the Indian panditas Sangye Sangwa and Sangye Shiwa were not invited from Mount Kailash, messengers memorized and brought back the five sutras of the Mahayana. The Suvarnaprabhasa Sutra and the Vinaya-Vibhanga from the Vinaya Pitaka (Vol. 2, p. 221), and some medical texts were translated from the land of Kimshi in China. Many monks were invited from Li (Khotan) and offerings were made. This king's son was Trisong Detsen. During the reigns of these kings, seven wise ministers, known as the wise ministers of Tibet, appeared at different times. During the time of the ninth king, Pude Gungyal...
Chinese
第一位有才智的贤臣是如列杰。在此之前，吐蕃不了解耕作，这位大臣用煤生火，用火融化石头，从中提取金、银、铜、铁。他冶炼铁，在木头上钻孔，制造犁和轭。他引水灌溉，在草地上耕田。他还在大河上建造桥梁。最早的农作物就是从这时开始出现的。在伊肖列时期，出现了第二位有才智的贤臣，名叫玛果嘎。他无需引水就能计算田地的面积，区分贫富的差别。在达日聂色时期，出现了第三位有才智的贤臣，名叫赤哦诺囊尊。在此之前，人们不了解汉地的斗、升、秤以及贸易。这位大臣制造了斗和升，制作了秤杆。他测量了各种谷物，制定了重量标准，开创了贸易的先河。在松赞干布时期，出现了第四位有才智的贤臣，名叫吞米桑布扎。在此之前，吐蕃没有文字，也不懂佛法的听闻和讲授。这位法臣创作了藏文的三十个字母，以及语法论著，开创了翻译佛经的先河。与此同时，第五位有才智的贤臣赤桑扬敦，将房屋从山上搬到了河谷，建立了村庄。还在地势险要的地方建造了城堡。此外，这位法王在位期间，涌现出了一百位有才智的大臣，他们掌控了四方国王的财富和政令。在赤松芒布杰时期，出现了七位大力士。恩戈林拉纳波能举起大象，恩戈林康能举起野牦牛。贡嘉赞能用箭射断飞鸟的腿。色果东坚能射中三箭之远的距离。果雅琼能将装满沙子的羊胃绕在头上。觉若仲修能将向下奔跑的野牦牛向上拉。贡赤敦玉金能将坠入悬崖的好马向上拉上来。在法王赤松德赞时期，第六位有才智的贤臣果赤桑雅拉制定了法律和判决。
English
The first wise and intelligent minister was Ru Leje. Before that, Tibet did not know how to cultivate. This minister made fire with coal, melted stones with it, and extracted gold, silver, copper, and iron. He smelted iron, drilled holes in wood, and made plows and yokes. He led water for irrigation and plowed fields in the meadows. He also built bridges over large rivers. The earliest crops originated from this time. During the time of Esho Lek, the second wise and intelligent minister, Magokar, appeared. Without irrigating, he calculated the area of fields and distinguished between the rich and the poor. During the time of Takri Nyenzig, the third wise and intelligent minister, Tro Nor Nangtsun, appeared. Before this, people did not know the Han Chinese measures of dou, sheng, and balance, nor did they know trade. This minister made measures and balances. He measured various grains, established weight standards, and initiated the practice of trade. During the time of Songtsen Gampo, the fourth wise and intelligent minister, Thonmi Sambhota, appeared. Before that, Tibet had no writing and did not understand the hearing and teaching of Dharma. This Dharma minister created the thirty letters of the Tibetan alphabet and grammatical treatises, and initiated the translation of scriptures. At the same time, the fifth wise and intelligent minister, Tri Sang Yangton, moved houses from the mountains to the valleys and built villages. He also built fortresses in strategic locations. Furthermore, during the reign of this Dharma king, a hundred wise ministers emerged, who controlled the wealth and decrees of the kings of the four directions. During the time of Tritsuk Menpoje, seven powerful ministers and subjects appeared. Ngok Ringla Nakpo could lift an elephant. Ngok Ling Kham could lift a wild yak. Non Gyaltsen could cut the legs of a flying bird with an arrow. Se Go Dongchen could hit a target three arrow-lengths away. Go Yakchung could fill a sheep's stomach with sand and spin it around his head. Jokro Drongshor could pull a running wild yak uphill. Non Tridun Yujin could pull a good horse that had fallen into a cliff back up. During the time of Dharma King Trisong Detsen, the sixth wise and intelligent minister, Go Trisang Yabla, established laws and judgments.