Tibetan
་པོ་ནི། འགྲོ་བ་འདུལ་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་གསུགས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལའང་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། དེ་ལ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ལྟར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་མཚོན་ན། མིག་གི་དབང་པོར་གྲགས་པ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། མིག་རང་བཞན་པ་ཞིག་མེད་ལ། གཟུགས་སུ་གྲགས་པའང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཡིན་པས་གཟུགས་རང་མཚན་པ་མེད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པས། གསུམ་ཀར་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཅིང་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་རྫས་གཅིག་པས། མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་རང་གིས་རང་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཅིང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་(སྟོད་ཆ།༡༠༦)གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ཞེས་སོགས་འདོད་ཀྱང་། དཔྱད་ན་གཟུགས་ནི་མ་གྲུབ། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་བདེན་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ལ། ཡུལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་གཟུང་ཆ་དང་། རིག་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་འཛིན་ཆ་སྟེ་དེ་གཉིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་པྱིར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ལ། གཟུང་འཛིན་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པར་འདོད་དེ། དྲི་མེད་འོད་ལས། ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད། ཕྲ་རག་རྡུལ་རྣམས་ཡོད་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། དམིགས་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྣང་། གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་བྲལ་བའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་། རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན་རྣམས་སྒྲོགས་ཞེས་སོ། འདིས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད། གཟུང་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། འཛིན་སེམས་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པ་ནི་སེམས་རང་གིས་རང་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལས་ཡུལ་རྒྱང་ཆད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་སོ་སོར་མེད་པར་རང་སེམས་གཅིག་པུར་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡི
Chinese
是为调伏有情而宣说之教法。如是所说，三乘中，大乘乃菩萨之乘。此大乘亦有二宗，即唯识宗与中观宗。其中，唯识宗认为，心识所知之外境，如梦中之色等，仅显现于心识，实则外境并不存在。例如，所谓之眼根，实为显现眼识之自心，并无独立之眼根存在。所谓之色，亦为显现色相之自心，并无独立之色存在。由彼等生起眼识之显现，然三者显现各异乃为错觉，实则其本体为一味之识。故眼识见色，非自见自，乃显现色相之因，除识之外，外境无能造色之物。然未经观察之时，则认为眼见色等。若经观察，则色不成立，而显现色相之识则为真实成立。故此宗认为，一切识之自性皆真实成立，而外境之显现，即所取分，与内识之显现，即能取分，二者皆为错觉，故无能取所取之分。离能取所取之识，则为真实。如《无垢光经》云：无有支分，微细尘亦无，如梦之体验，无所缘而显现，离能取与所取，识乃胜义谛。此乃瑜伽行派之论典，宣说已证悟彼岸者。此宗亦依于末转法轮经，而作三自性之安立。认为所取境由微细物质构成，能取之心识为刹那生灭，此乃心识不识自性之他起性。由此认为外境遥远存在，乃于无有上遍计之遍计所执性。若知能取所取无有实体，唯是自心，此乃圆成实性之胜义谛。
English
It is the teaching that is proclaimed to subdue sentient beings. As it is said, among the three vehicles, the Great Vehicle is the vehicle of the Bodhisattvas. This Great Vehicle also has two schools of thought: the Mind-Only school and the Middle Way school. Among them, the Mind-Only school believes that external objects known by consciousness, such as forms in dreams, only appear in consciousness, but in reality, external objects do not exist. For example, what is called the eye faculty is actually the mind that manifests the appearance of eye consciousness, and there is no independent eye faculty. What is called form is also the mind that manifests the appearance of form, and there is no independent form. The appearance of eye consciousness arises from these, but the appearance of the three as different is an illusion, and in reality, their essence is the same taste of consciousness. Therefore, when eye consciousness sees form, it is not seeing itself, but it is the cause of the appearance of form. Apart from consciousness, there is nothing in the external world that can create form. However, when not examined, it is thought that the eye sees form, etc. If examined, form is not established, but the consciousness that manifests the appearance of form is truly established. Therefore, this school believes that the nature of all consciousness is truly established, and the appearance of external objects, which is the apprehended aspect, and the appearance of internal consciousness, which is the apprehending aspect, are both illusions. Therefore, there is no division of apprehended and apprehending. Consciousness that is free from apprehended and apprehending is considered to be real. As the "Immaculate Light Sutra" says: There are no limbs, and there are no subtle particles. Like the experience of a dream, it appears without an object of focus. Consciousness that is free from the apprehended and the apprehending is the ultimate truth. This is a treatise of the Yogachara school, proclaiming those who have attained the other shore of the ocean. This school also relies on the sutra of the final turning of the wheel and establishes the three natures. It believes that the apprehended object is composed of subtle matter, and the apprehending mind is momentary consciousness, which is the other-powered nature of consciousness not recognizing its own nature. From this, believing that external objects exist remotely is the imputed nature of the completely imputed on the non-existent. If one knows that the apprehended and the apprehending have no substance and are only one's own mind, this is the perfected nature of the ultimate truth.
Tibetan
ན་ཅིང་། ངོ་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་འདོད་དོ། འོན་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དུ་འདོད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཁས་བླངས་ཀྱང་འཛིན་པ་(སྟོད་ཆ།༡༠༧)རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལྡོག་ཙམ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་དང་། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ནིད་ལ་མི་འདོད་པར་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་ལས་ཐ་དད་པ་སྣང་བའི་ཆ་ཙམ་ལ་འདོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་བཞེད་དོ། འདི་ལའང་ནང་གསེས་རྣམ་བདེན་པ་དང་། རྣམ་རྫུན་པ་གཉིས་ལ། སྔ་མས་སྔོན་པོར་འཛིན་པའི་མིག་སཻས་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་། ཕྱི་མས་ནི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་དོན་དང་བློ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་མེད་དེ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལ་་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་བློ་མ་རིག་པའིབ་སླད་པ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད། འདི་སྔ་མ་ལས་འཕགས་པར་བྱེད་འདི་གཉིས་ལའང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་སྔ་མ་ལ། རྣམ་གྲངས་པ། སྒོ་ང་བཀས་པ། སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་གསུམ་དང་། ཕྱི་མ་ལ། དྲི་བཅས་རྫུན་པ་དང་། དྲི་མེད་རྫུན་པ་གཉིས་སོགས་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་དོ། གཉིས་པ་དབུ་མ་ལ་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲ་བ་དང་། རྣམ་རིཏ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་དག་པོ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་གཉིས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའི་དབུས་མ་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་སྟེ། གཟུང་སེམས་གཉིས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་སྟེ་འདུས་བྱས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་དང་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ།(སྟོད་ཆ།༡༠༨) དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམ་གཞག་ཙམ་ཐ་དད་དེ་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ན་གང་ཡང་མེད་པ་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའི་དཔེས་བསྟན་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་སྣང་དུས་ན་བདེན་པས་སྟོང་ཡང་། སྣག་བ་མ་འགགས་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟེན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀར་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། མིག་ནད་ཅན་གྱི་སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་ལའང་། རིག་པས་དཔྱད་
Chinese
那庆。 认知者认为，能取所取二者无别的智慧是胜义谛。然而，虽然认为能取所取二者无别，但仅仅承认能取所取没有其他实体，却因为承认能取（上册，107页）本身是存在的；并且认为色等外境显现的识是真实成立的；仅仅认为识的自相是能取所取二者无别的智慧；不认为能取的自性是识本身，而是认为与显现为境的识相异，仅仅认为是显现的部分等等，因此不认可如实证悟诸法无我。这其中也有内部分为随理唯识和随相唯识两种。前者承认，如同眼识执持蓝色时，蓝色显现为蓝色一样是成立的。后者则认为，蓝色显现等一切，在境和识二者的自性中都不存在，而是对无明的习气进行增益，从而显现为如此，认为具有无明染污的识并非其他实体。后者比前者更为殊胜。这二者也有内部分类，前者有：名数派、破卵派、杂类派三种。后者有：有垢虚妄和无垢虚妄两种等等分类。第二，中观宗也有自性皆空论者和广大中观论者两种。这二者的清净之处在于：依靠中期法轮的经典，承认一切法不堕入任何二边，即是中道，因此称为中观。能取心和所取心二者不具备，行，即一切有为事物和虚空等无为事物以及一切非事物，即一切法都是世俗谛。（上册，108页）这二者既不能说是一个本体，也不能说是异体，仅仅是名言上不同，而在胜义法界的自性中什么也没有，以离戏论的虚空为例证。在世俗显现时，虽然远离了真实，但显现却不会停止，以幻化的例子来证明。认为这二者都超越了有无、是非等一切戏论。其中，色声等没有被直接的错乱因所染污，能够起作用的是真实的世俗，而患有眼病的人看到的毛发等不能起作用的是虚假的世俗。对于胜义谛，
English
Naching. The cognizers consider the wisdom that is inseparable from the apprehended and the apprehender to be the ultimate truth. However, although they consider the apprehended and the apprehender to be inseparable, they merely acknowledge that there is no other entity of the apprehended and the apprehender, but because they acknowledge that the apprehender (Vol. 1, p. 107) itself exists; and they consider the consciousness that manifests external objects such as form to be truly established; they merely consider the self-aspect of consciousness to be the wisdom that is inseparable from the apprehended and the apprehender; they do not consider the self-nature of the apprehender to be consciousness itself, but merely consider it to be the aspect of manifestation that is different from the consciousness that manifests as the object, etc., therefore they do not accept the realization of the selflessness of phenomena as it is. Among these, there are also two subdivisions: the followers of true aspect and the followers of false aspect. The former acknowledge that, just as when the eye consciousness apprehends blue, blue appears as blue, it is established. The latter, however, consider that all manifestations such as blue do not exist in the self-nature of both the object and the consciousness, but rather they impute to the habitual tendencies of ignorance, and thus manifest as such, considering the consciousness that is tainted by the defilement of ignorance to be not another entity. The latter is more superior to the former. These two also have internal classifications, the former has: the numerical school, the broken-egg school, and the miscellaneous school, three types. The latter has: the false with defilements and the false without defilements, two types, etc. Secondly, in the Madhyamaka school, there are also those who assert the emptiness of self-nature and the great Madhyamaka school of consciousness-only. The purity of these two lies in: relying on the sutras of the middle turning of the wheel of Dharma, they acknowledge that all phenomena do not fall into any of the two extremes, that is, the middle way, therefore they are called Madhyamaka. The apprehended mind and the apprehender mind are not possessed, the conditioned, that is, all conditioned things and unconditioned things such as space, and all non-things, that is, all phenomena are the conventional truth. (Vol. 1, p. 108) These two cannot be said to be one entity or different entities, they are merely different in name, but in the self-nature of the ultimate realm, there is nothing, exemplified by the emptiness that is free from elaboration. In the manifestation of the conventional truth, although it is empty of truth, the manifestation does not cease, exemplified by the illusion. They consider that both of these transcend all elaborations such as existence and non-existence, being and non-being. Among these, forms, sounds, etc., which are not defiled by direct causes of error, and are able to perform functions, are the true conventional truth, while the hairs seen by those with eye diseases, etc., which are unable to perform functions, are the false conventional truth. As for the ultimate truth,