Tibetan
ས་བགྲོད་པས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་གཞོན་ནུ་བལྟ་བར་གསོལ་པས། དེའི་ཚེ་གཞོན་ནུ་མནལ་བས་དེ་ཉིད་ལ་དྲང་སྲོང་གིས་བལྟས་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྟ་རྣམས་ནི། མཚན་མོའི་བཞི་ཆ་ཉལ་བ་ལྟར། དགོས་པ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱི་གཉིད། མིག་ལ་ཡུན་རིང་གནས་མི་འགྱུར། ཅེས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཆོག་ཏུ་རིགས་པར་བྱས་ཤིང་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སྔོན་ཆད་མཚན་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་ལུང་(སྟོད་ཆ།༣༣)བསྟན་ཅེས་དྲིས་པ་ན། འདི་ནི་གཉིས་སུ་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ལ་གནས་ན་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་རྒྱས་པར་བཤད་པས། དྲང་སྲོང་ན་རེ། ས་བདག་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། རྩོད་པའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མི་འབྱུང་། བསོད་ནམས་མཆོག་གི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འདི་ནི། ཉེས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་སངས་རྒྱས་འགྱུར། ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། བཞི་པ་བཟོའི་གནས་ལ་སྦྱངས་པ་ནི། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ་ནར་སོན་པ་ན་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སློབ་དཔོན་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཡི་གེ་དང་། སྲིད་སྒྲུབ་ལས་རྩིས་སོགས་སྦྱངས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་དང་རྩིས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔར་ནས་མཁྱེན་ཟིན་ཅིང་། དེས་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་རིག་པའི་ཡི་གེ་དང་རྩིས་ཀྱི་གནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གསུངས་ནས་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ལ་བཀོད་དོ། །དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱིས། སེམས་ཅན་དག་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་བསླབས་གྱུར་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་རྗེས་བསྙེག་ཕྱིར། །ཡི་གེའི་གྲར་ནི་བྱོན་པར་གྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟོད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉིད་ཀྱི་ཞང་པོ་བཟང་ལེན་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་གཉར་ཞོན་པ་སོགས་དང་། ཉིད་ཀྱི་ཞང་པོ་ལྷར་བཅས་ལ་འཕོང་དང་མཚོན་ཆའི་འཕྲུལ་འཁོར་རྣམས་སློབ་པའི་ཚུལ་མཛད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་(སྟོད་ཆ།༣༤)པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། ཤཱ་ཀྱ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསླབས་ཤིང་བྱང་བར་གྱུར་ཏོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་འཕོང་གི་ཐབས་གཞན་མང་པོ་ཡང་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་ལྔ་ནི། རྒྱང་ནས་འཕོག་པ་དང་། སྒྲ་གྲགས་པར་འཕོག་པ་དང་། གནད་དུ་འཕོག་པ་དང་། མི་འཆོར་བར་འཕོག་པ་དང་། ཚབས་ཆེ་བར་འཕོག་པའོ། འོན་ཀྱང་ལྷ་སྦྱིན་གདུག་སེམས་དང་ལྡན་པས་གནད་དུ་འཕོག་པ་མ་བསྟན་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཞིང་པའི་གྲོང་དུ་ལྟ་ཞིང་དོངས་ཏེ། མཐར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་ཛམྦུའི་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་ལ་བཟུགས་པ་ན་སིང་གི་གྲིབས་མས་མ་སྤངས་པར་བཞུགས་པ་དྲང་སྲོང་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་ལྔ་ནམ་མཁའ་ནས་འོངས་པསམཐོང་ནས་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་སོ། ལྔ་པ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་དགྱེས་པར་རོལ་པ་ནི། དེའི་ཚེ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གདུང་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཁབ་མཛད་པར་གསོལ་བ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་པའི་ཉེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཤིང་མཁྱེན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟགས་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ལྔ་དང་བྲལ་བའི་བཙུན་མོ་དམ་པ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་གནང་གི་དེའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་སྒྱུ་རྩལ་འགྲན་པ་བསྐུལ་བ་ན། སྒྱུ་རྩལ་འགྲན་པའི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་ལྷས་བྱིན་སྒོ་ནས་བྱུང་སྟེ། གླང་པོའི་མཆོག་ཅིག་སྒོ་ན་ཡོད་པ་ཐལ་མོས་བསྣུན་ཏེ་བསད་དོ། གཞོན་ནུ་མཛེས་དགའ་པོས་གླང་པོའི་རོ་དེའི་མཇུག་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕངས་སོ།(སྟོད་ཆ།༣༥) དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་རྟ་ལ་བཞུགས་བཞིན་པའི་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་བླངས་ཏེ་ར་བ་རིམ་པ་བདུན་དང་འོབས་རིམ་པ་བདུན་བརྒལ་བའི་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཏུ་འཕངས་པས་ས་པྱོགས་དེ་ན་གཤོང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུག་སྟེ་ལྒང་པོའི་གཤོང་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། དེ་ནས་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་དེ་དག་གིས་སྒྱུ་རྩལ་སྟོན་པའི་ས་ཕྱོགས་དེར་གཤེགས་ཏེ། ཏཱ་ལའི་ལྗོན་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཕག་ཏུ་དང་། སླ་ང་རྣམས་བདུན་བདུན་དུ་བརྩིགས་པ་ལ། མདའི་གཅོད་ཚབས་འགྲན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། ལྷས་བྱིན་གྱིས་གཅིག །གཅུང་དགའ་བོས་གཉིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཏེ་མདའ་ས་ལ་ཟུག་པ་ནས་ཆུ་བྱུང་བར་མཛའ་ཆུ་ཁྲོན་པར་གྲགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། མཆོངས་པ་དང་། རྐྱལ་དང་། བང་དང་། སྟོབས་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་འགྲན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འགྲན་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ག་ཞ་མག་པོ་སྒྲོགས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་བུད་མེད་ལ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལོག་རྟོགས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
Chinese
薩地行者進入王宮，請求覲見太子。當時太子正在睡眠，仙人便觀察他，說道：具有高貴血統的馬匹，就像夜晚只睡四分之一的時間一樣，需要辦事的人，睡眠不會在眼中停留太久。這樣，他被極度認為是偉大的人物，經過仔細觀察後，問道：以前相師們是如何預言太子的？回答說：這個不會變成其他的，如果待在家裡，就會成為轉輪聖王，如果出家，就會成為圓滿的佛陀等等，詳細地說明了。仙人說：地主智者們迷惑了，爭鬥的時代不會出現轉輪王。這個殊勝功德的佛法寶藏，將會戰勝罪惡，成為佛陀。這樣預言了。第四，學習工巧明：之後，太子稍微長大成熟，為了顯示與世俗相符，菩薩與五百釋迦族青年一起，向所有老師的善知識學習文字，向司政者學習算術等。當時，菩薩早已知曉所有文字和算術的知識。菩薩講述了他們連一點都不懂的無數文字和算術知識，使所有人都處於驚奇的狀態。當時老師說：有情眾生清淨真稀有，即使學習了所有的論典，為了隨順世間，也進入了文字的行列。等等讚歎道。同樣地，向自己的舅舅善護學習騎象等等，向自己的舅舅天護學習投擲和武器的機關等等。菩薩是不依賴老師的教導而自己知道的，而五百釋迦族青年們則是學習並且精通的。菩薩也教導了許多其他的投擲方法。其中有五種：遠距離投擲，聽到聲音投擲，擊中要害投擲，不脫落投擲，以及重擊投擲。
English
The earth-goer went to the palace and requested to see the prince. At that time, the prince was asleep, and the hermit observed him, saying: "Horses of noble lineage sleep only a quarter of the night. Those who need to accomplish things, their sleep does not stay long in their eyes." Thus, he was highly regarded as a great being, and after careful observation, he asked: "How did the former prognosticators predict the prince?" He replied: "This will not change into anything else. If he stays at home, he will become a universal monarch, and if he renounces, he will become a complete Buddha," and so on, explaining in detail. The hermit said: "The lords of the earth, the wise ones, are confused. In times of strife, a universal monarch will not appear. This treasure of the supreme merit of Dharma will overcome evil and become a Buddha." Thus, he prophesied. Fourth, studying the arts: Then, the prince grew up a little and matured. In order to show conformity with the world, the Bodhisattva, together with five hundred Shakya youths, studied letters from the virtuous friends of all teachers, and arithmetic from the administrators. At that time, the Bodhisattva already knew all the teachings of letters and arithmetic. The Bodhisattva spoke of countless letters and arithmetic that they did not even know a little bit, and placed everyone in a state of wonder. At that time, the teacher said: "Sentient beings are pure and wonderful. Even though they have studied all the treatises, in order to follow the world, they have entered the ranks of letters." And so on, he praised. Similarly, he learned elephant riding from his uncle Zanglen, and he learned throwing and weapon mechanisms from his uncle Lharje. The Bodhisattva knew it himself without relying on the teacher's instructions, while the five hundred Shakya youths learned and became proficient. The Bodhisattva also taught many other throwing methods. There are five aspects to it: throwing from a distance, throwing at a sound, throwing at a vital point, throwing without missing, and throwing with great force.
Chinese
然而，拉辛（ལྷ་སྦྱིན་）心怀恶意，说没有展示要害之处。之后，与众多年轻人一同前往田野村庄观光游玩。最后，菩萨独自一人坐在阎浮树的树荫下，树荫始终没有离开他。五位具有神通的仙人从天空而来，看到后向他顶礼膜拜。第五个是喜欢在妃嫔的陪伴下享乐。当时，释迦族人请求菩萨娶妻，以延续转轮王的血脉。菩萨虽然如实地看到并了解欲望的无尽过患，但暂时装作不知，为了展现善巧方便，答应迎娶具备五种美德的贤淑妃嫔。因此，首先鼓励进行技艺比赛。为了技艺比赛，青年拉辛从门口出来，用手掌击毙了一头站在门口的最好的大象。青年美贤用手抓住那头大象的尸体的尾巴，把它扔到了城外。（上册，35页）当时，菩萨坐在马车上，用脚趾抬起大象的尸体，扔过七重围墙和七重壕沟，扔到了一由旬之外，那个地方形成了一个大坑，被称为“象坑”。之后，那些释迦族的青年们前往展示技艺的地方，将七棵多罗树、铁猪和铁锅堆叠起来，参加了箭术比赛。拉辛射穿了一棵，贤弟射穿了两棵。菩萨超越了一切，箭射入地下，涌出水来，被称为“美水泉”。此外，在文字、算术、跳跃、游泳、赛跑和力量较量等所有技艺比赛中，菩萨都是无与伦比的，受到所有天人和人类的赞扬和称颂，欢呼声不断高涨。那位圣人虽然远离贪欲，对女性没有兴趣，但他摒弃了错误的观念，并且效仿了以前的诸佛。
English
However, Lha-sbyin (Devadatta) was malicious and said that he had not shown the vital point. After that, he went with many young people to the village of farmers to see and play. Finally, the Bodhisattva alone sat in the shade of the Jambu tree, and the shade did not leave him. Five sages with supernatural powers came from the sky, and when they saw him, they prostrated at his feet. The fifth was enjoying himself in the company of the consorts. At that time, the Shakyas requested the Bodhisattva to marry in order to continue the lineage of the Chakravartin king. Although the Bodhisattva saw and knew the endless faults of desire as they are, he pretended not to know for a while, and in order to manifest skillful means, he agreed to marry a virtuous consort with five virtues. Therefore, he first encouraged the competition of skills. For the sake of the art competition, the young Lha-sbyin came out of the gate and killed a great elephant standing at the gate with his palm. The young Mdzhes-dga'-pos (Nanda) grabbed the tail of the elephant's corpse and threw it outside the city gate. (Vol. 1, p. 35) At that time, the Bodhisattva, while sitting in the chariot, lifted the elephant's corpse with his toe, threw it over seven walls and seven moats, and threw it one yojana away, and a large pit was formed in that place, which was called "Elephant Pit." After that, those Shakya youths went to the place where they showed their skills, and stacked seven Tala trees, iron pigs, and iron pots, and participated in the archery competition. Lha-sbyin shot through one, and his younger brother shot through two. The Bodhisattva surpassed everything, and the arrow pierced into the ground, and water gushed out, which was called "Mdz'a-chu Well." Furthermore, in all the art competitions such as writing, arithmetic, jumping, swimming, running, and strength competition, the Bodhisattva was unparalleled, and all the gods and humans praised and praised him, and the shouts of joy increased greatly. That holy man was free from desire and had no interest in women, but he abandoned wrong views and followed the previous Buddhas.