Tibetan
། །གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་དང་། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །གང་གིས་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་གཏི་མུག་སྟུག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ། ། 1-762 ཡོད་པ་དེས་ན་ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་འགའ་ཞིག་སྐྲ་ཤད་ཟླ་གཉིས་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་ལོག་པར་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་ བཞིན་དུ་ནི་གཏི་མུག་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་མི་མཁས་པས། །འདུས་བྱས་ལྟ་ཞིག་སྣ་ཚོགས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་བརྟེན་ནས་ལས་འབྱུང་གཏི་མུག་མེད་པར་དེ། །མི་འབྱུང་ ཞེས་བྱར་མི་མཁས་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་གོར་མ་ཆག །བློ་བཟང་ཉི་མས་མུན་པ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡི། །མཁས་པ་དག་ནི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་ རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་བུ་ཇི་བཞིན། །དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་ཡུལ་ འགྱུར་བ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པས། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་བྱ་སྟེ། །ཕྱི་ནས་མ་རིག་རབ་རིབ་རྗེས་འབྲེལ་ལའོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཅས། །སྨིག་རྒྱུའི་ ཆུ་དང་མིག་འཕྲུལ་གཟུགས་བརྙན་སོགས། །སྐྱེ་མེད་མཐོང་ན་ཡོད་ཉིད་མིན་མཚུངས་ཀྱང་། །ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་དེར་འགྱུར་དེ་མི་རིགས། །དེ་ཉིད་དུ་འདི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་མེད་ཀྱང་། །མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི། ། 1-763 མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་འདི་མ་ངེས་པའོ། །མོ་གཤམ་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་མེད་འཇིག་རྟེན་དུའང་། །ཡོད་མིན་དེ་བཞིན་ དངོས་འདི་ཀུན་ངོ་བོ། །ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་སྐྱེ་བྲལ་རང་བཞིན་གྱིས། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་གསུངས་གྱུར་ པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་ཅི་བཞིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བས་ན། །མོ་གཤམ་བུ་ དང་མཚུངས་པར་ཐལ་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི །རྒྱུ་ལ་སོགས་དང་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས། །དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་རབ་འབྱུང་བས། །རྟོག་པ་འདི་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི། །ལྟ་ངན་དྲྭ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད། །རྟོག་རྣམས་ དངོས་པོ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཇི
Chinese
因为我和他者以及二者都不产生事物，而且不依赖于原因，所以事物本质上是空虚的。 因为存在着像云团一样浓厚的愚痴，所以世界上的事物才会显得虚妄。 就像患有眼翳的人，由于眼翳的力量，会将一根头发看成两根，将孔雀的羽毛和蜜蜂等看错一样。 同样，由于愚痴的过错，不聪明的人会以各种智慧来理解组合的事物。 如果依赖于愚痴而产生行为，没有愚痴就不会产生行为，这一点只有不聪明的人才会确信。 贤者的智慧之光驱散了浓厚的黑暗，他们领悟了空性并获得了解脱。 如果事物本身不存在，那么在名言上也会像石女的儿子一样。 因为它们根本不存在，所以它们本质上是存在的。 那些患有眼翳等疾病的人所看到的虚妄之物，如毛发等，因为它们没有产生。 所以暂时应该对这些事物进行考察，然后再追随无明的眼翳。 如果梦境、乾闼婆城、海市蜃楼的水和幻术的影像等，在没有产生的情况下被看到，即使它们与存在相似。 你又怎么能说它们不存在呢？这是不合理的。 既然如此，为什么这些事物虽然没有产生，却不像石女的儿子一样，不能成为世人所见的景象呢？ 因此，这种说法是不确定的。 石女的儿子本身并没有出生的自性，在世间也不存在，同样，所有这些事物的本质。 本身并没有在世间产生。 因此，佛陀这样宣说：一切法从一开始就是寂静的，没有生灭，本质上是完全涅槃的。 因此，永远不存在出生。 就像瓶子等事物本身并不存在，但在世间却广为人知一样。 同样，一切事物都会变化，因此不会像石女的儿子一样毫无意义。 因为事物不是从无因、自在天（藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文：Īśvara，梵文罗马拟音：Ishvara，汉语字面意思：自在天）的原因等，也不是从我和他者或二者中产生的。 因此，它们是依赖而产生的。 因为事物是依赖而产生的，所以这些概念无法被考察。 因此，依靠缘起的道理，可以斩断一切邪见之网。 如果事物存在，那么概念就会产生，如果事物不存在，那么概念又从何而来呢？
English
Because neither I nor others, nor both, produce things, and because they do not depend on causes, things are essentially empty. Because there is a dense ignorance like a cloud, things in the world appear false. Just as a person with cataracts, due to the power of the cataracts, sees a single hair as two, and mistakes peacock feathers and bees, etc. Similarly, due to the fault of ignorance, unwise people understand compounded things with various wisdoms. If actions arise dependent on ignorance, and without ignorance they do not arise, only the unwise are certain of this. The wise, whose light of intelligence dispels the dense darkness, comprehend emptiness and are liberated. If things do not exist in themselves, then in terms of convention, they are like the son of a barren woman. Because they do not exist at all, they are essentially existent. Those who have cataracts and other diseases see false things, such as hairs, etc., because they are not produced. Therefore, one should temporarily examine these things, and then follow the ignorance of cataracts. If dreams, cities of gandharvas, mirage water, and illusory images, etc., are seen without being produced, even though they resemble existence. How can you say that they do not exist? This is unreasonable. Since this is the case, why are these things, although not produced, not like the son of a barren woman, unable to become sights seen by the world? Therefore, this statement is uncertain. The son of a barren woman does not have the nature of being born in himself, nor does he exist in the world, similarly, the essence of all these things. Itself is not produced in the world. Therefore, the Buddha declared in this way: all dharmas are peaceful from the beginning, without birth or death, and are completely nirvana in nature. Therefore, there is never birth. Just as things like pots do not exist in themselves, but are widely known in the world. Similarly, all things change, so it will not be meaningless like the son of a barren woman. Because things are not produced from causelessness, the cause of Īśvara (藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文：Īśvara，梵文罗马拟音：Ishvara，汉语字面意思：自在天), etc., nor from me and others or both. Therefore, they arise dependently. Because things arise dependently, these concepts cannot be examined. Therefore, by relying on the reasoning of dependent origination, one can cut off all nets of wrong views. If things exist, then concepts arise, and if things do not exist, then where do concepts come from? --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་ལྟར་མེད་པར་ཡོངས་དཔྱད་ཟིན། །དངོས་པོ་མེད་པར་འདི་རྣམས་མི་འབྱུང་དཔེར། །བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་མིན་དེ་བཞིན། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིངས། ། 1-764 མི་རྟོག་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་འགྱུར་བས། །རྟོག་རྣམས་ལོག་པར་འགྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུང་། །བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་བསྟན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །རང་གི་ལྟ་ལ་ཆགས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཞན་གྱི་ལྟ་ལ་འཁྲུག་གང་རྟོག་པ་ ཉིད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་རྣམ་བསལ་ཏེ། །རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲོལ་བར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ཅིང་། །བདག་ནི་འདི་ ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཟ་པོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱ་མེད་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེའི་དབྱེ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ལ་ བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང་། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ལ། །འདི་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མི་འདོད། །གང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་ཁྱད། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་དེ་ཀུན་ལ། །རང་གྲགས་མ་སྐྱེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། ། 1-765 དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ངར་འཛིན་བློ་ཡི་རྟེན་དུ་ཡང་། །མི་འདོད་དེ་རིག་མིན་པའང་བདག་ལྟའི་ཕྱིར། །གང་དག་དུད་འགྲོར་ བསྐལ་མང་བརྐྱལ་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་རྟག་འདི་མ་མཐོང་ལ། །ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་མཇུག་མཐོང་སྟེ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་འགའ་མེད། །ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་པའི་ ཕྱིར། །བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་འོ། །ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་འདོད། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་བས་བདག་ དེ་དག་ཀྱང་མང་བར་འགྱུར། །བདག་ནི་རྫས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེར་ལྟ་བ། །རྫས་ལ་འཇུག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་ཚེ་ངེས་པར་བདག་ཆད་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་སྔོན་སྐད་ཅིག་དག་ ལ་ནི། །སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པོ་མེད་པས་དེ་འབྲས་མེད། །གཞན་གྱིས་བསགས་ལ་གཞན་གྱིས་ཟ་བར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་ན། །སྔར་རྣམ་དཔྱད་ཚེ་རྒྱུད་ལ་ཉེས་བཤད་ཟིན། །དེ་ཕྱིར་ ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་མ
Chinese
如是这般已然详尽观察完毕。若无事物，则此等现象不会产生，譬如，没有木柴，火便无法存在。芸芸众生皆为妄念所束缚。 若无妄念，瑜伽行者便可获得解脱。颠倒错乱的妄念，智者称之为辨析之果。因执着于论典中的辨析争论，故未能获得解脱，因此佛陀宣说了实相。若宣说实相，导致其他宗派崩溃，亦无过错。执着于自己的观点，以及与他人观点争执，皆是妄念。因此，断除贪欲与嗔恨，辨析者便能迅速获得解脱。所有烦恼过患，皆源于对聚集的执着。以智慧观见此理，并了知‘我’是其对境，瑜伽行者便会断除‘我’。‘萨迦派’所说的常恒、实有、造作者之‘我’，以及无功德、无作为的‘我’，为外道所臆想。基于这些微小的差别，外道宗派便各不相同。如同石女之子，本无生，故此‘我’并不存在。此‘我’亦不应作为我执之所依，甚至不应存在于世俗谛中。因论典与论典之间存在差异，外道所宣说的一切，皆被自证未生之理所破斥。因此，所有这些差别皆不存在。 因此，蕴聚之外无有‘我’，若无蕴聚，则无法执着于‘我’。世人所执着的‘我’，亦不应作为意识之所依，因其非为觉知，故为‘我’见。那些在轮回中漂泊无尽岁月的众生，也未曾见过这未生之常‘我’。然彼等之我执终有尽时，故蕴聚之外别无他‘我’。既无蕴聚之外的‘我’存在，则‘我’见之对境唯有蕴聚。某些人认为五蕴皆可作为‘我’见之所依，某些人则认为唯有心识可作为‘我’见之所依。若蕴聚即是‘我’，则因蕴聚众多，‘我’亦应众多。‘我’若为实有，则执着于‘我’，即是执着于实有，不会颠倒错乱。涅槃之时，‘我’必定断灭。涅槃之前，每一刹那皆有生灭，无有作者，故无果报。他人造业，他人受报。若相续不断，则无过失。然先前辨析时，已对相续之过失进行过辩驳。因此，蕴聚与心识并非‘我’。
English
Thus, it has been thoroughly examined and analyzed. Without entities, these phenomena would not arise, just as without firewood, there can be no fire. Ordinary beings are bound by their conceptualizations. The non-conceptual yogi becomes liberated. That which is the perversion of concepts is what the wise call the fruit of discernment. Because of attachment to analysis and debate in the scriptures, liberation is not achieved, therefore, that very truth is taught. If that very truth is explained, and it leads to the destruction of other doctrines, there is no fault. Attachment to one's own view and contention with the views of others are both conceptualizations. Therefore, by completely eliminating attachment and anger, the discerning one will quickly become liberated. All the faults of afflictions arise from the view of the aggregates. Having seen this with wisdom and realized that 'I' is the object of this, the yogi prevents the 'I'. The 'I' that is a consumer, permanent entity, non-agent, without qualities or actions, is conceived by the Tirthikas (non-Buddhists). Based on slight differences in these, the systems of the Tirthikas become different. Like the child of a barren woman, since it is devoid of birth, such an 'I' does not exist. This should not be the basis for ego-grasping, nor should it be asserted to exist even conventionally. Because scriptures differ from scriptures, whatever is taught by the Tirthikas is refuted by the reason of self-awareness being unborn. Therefore, all those differences do not exist. Therefore, there is no self other than the aggregates, because without the aggregates, grasping at it is not established. The world's ego-grasping is not accepted as the basis of mind, because it is not cognitive, and it is a view of self. Those who have wandered in samsara as animals for many kalpas have not seen this unproduced, permanent self. Even those ego-graspings have an end, therefore, there is no self other than the aggregates. Because there is no self established other than the aggregates, the object of the view of self is only the aggregates. Some assert that all five aggregates are the basis for the view of self, while others assert that only the mind is. If the aggregates are the self, then because they are many, those selves would also be many. The self would become a substance, and viewing it as such would not be a perversion since it is grasping at a substance. At the time of Nirvana, the self would necessarily cease. Before Nirvana, in each moment, there is production and destruction, and without an agent, there is no result. One person accumulates karma, and another experiences the result. If there is a continuum, there is no fault. However, during the previous analysis, the faults of the continuum have already been explained. Therefore, the aggregates and the mind are not the self. --------------------------------------------------------------------------------