Tibetan
ྐྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས་སམ་བསྟིམ་མམ་ཇི་ལྟར་ལགས། སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་ནས་སངས་རྒྱས་གཤེགས། །དེ་ནས་རང་ཉིད་ཐ་མལ་གྱུར། །ཅེས་གསུངས་པས། དམ་ཚིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་གཤེགས་པ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་པའི་ལན་ནི། ཀུན་རིག་གི་བསྙེན་པ་རྒྱས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་རིམ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚེ་ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས། དེ་ནས་དམ་ཚིག་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོ་ལ་བསྡུས་ཏེ། གཙོ་བོ་དམ་ཚིག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མདུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལུགས་འདི་ལ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། དེ་ནས་རང་ཉིད་ཐ་མལ་གྱུར། །ཅེས་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས་ནས་དམ་ཚིག་པ་རྐྱང་པ་ཙམ་ལ་ཐ་མལ་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དམ་ཚིག་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ནི་སྤྱོད་རྒྱུད་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་མི་རུང་ངོ་། ཁ་ཅིག །ཆོ་ག་ཚར་ནས་ཡེ་ཤེས་པ་གཤེགས་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་བདག་བསྐྱེད་བསྙེན་པ་རྒྱས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་རིམ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚེ་བདག་མདུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་པ་མཉམ་དུ་གཤེགས་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བདག་བསྐྱེད་མ་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་སོགས་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་དབང་རྫས་འགྲིམ་པ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་བསྡུས་པའི་གཙོ་བོས་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་རྒྱ་བཀྲོལ་ནས་སངས་རྒྱས་གཤེགས། །ཞེས་གསུངས་ཀྱི། གཉིས་ཀ་གཤེགས་པའམ་དམ་ཚིག་པ་གཤེགས་པ་མ་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམ་ཆོས་ 10-3-22a རིན་ཆེན་བརྩོན་པས་ལེགས་བསྒྲུབས་ནས། །བྱིན་རླབས་དཔལ་གྱིས་འབྱོར་པའི་སློབ་མ་ཡིས། །ཚུལ་བཞིན་དྲིས་དོན་བཤད་པའི་དགེ་བ་དེས། །འདྲི་པོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་ལ་དབང་འབྱོར་ཤོག །གཟི་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་དྲིས་པའི་ལན་མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་སེང་གེས་བཀོད་པའོ།། །དགེའོ།། ༄། །རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་དྲིས་ལན། ༄༅། །རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་དྲིས་ལན་བཞུགས། མཁྱེན་པའི་ནམ་མཁར་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲིན་ལས་ཚ་ཟེར་ཅན། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་ཞབས་བཏུད་དེ། །བློ་ལྡན་དྲིས་པའི་ལན་བརྗོད་བྱ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཟི་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་གསུང་ཡིག་ཇ་ཞོ་དོའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་འཕྲོད་པས་སེམས་སྤྲོ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བསྔོ། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་རང་ལུགས་ལ། །བཅུ་གཅིག་རྫོགས་སངས་སར་བཤད་ཀྱང་། །ས་བཅུ་ལས་བགྲོད་མི་ནུས་ཤིང་། །ས་གསུམ་སྔགས་ལ་ལྟོས་དགོས་ན། །བདག་མེད་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ་རུ། །ས་བཅུ་གཉིས་པོ་ཉེ་རྒྱུ་ལ། །མི་ལྟོས་བགྲོད་ནུས་གསུངས་པ་དང་། །འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ལས། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་བགྲོད་བྱ་བ། །ས་བཅུ་གཅིག་པའམ་བཅུ་
Chinese
‘智慧尊（梵文：Jñanasattva，智慧的本性）是离开还是融入？’《三戒分别论》中说：‘解开手印，佛陀逝去，之后自己变为凡庸。’那么，是本誓尊（梵文：Samayasattva，誓言的本性）和智慧尊都离开了，还是怎样呢？ 回答是：在昆瑞（梵文：Kunrig，一切明智）的圆满修持中，当与坛城次第结合时，首先是智慧尊离开。然后，将本誓尊的宫殿和眷属都融入主尊。主尊以本誓尊的慢心来做面前坛城的事业，这种方式并非不可行。 因此，《三戒分别论》中说：‘之后自己变为凡庸。’这也是指智慧尊离开后，仅剩本誓尊时，才被赋予‘凡庸’之名。如果连本誓尊的慢心都没有，而安住于凡庸状态，这对于行续（梵文：Caryatantra）及以上的修持是不允许的。 有些人认为，‘法事结束后，智慧尊离开’的意思是，在自生本尊（梵文：Sadhanas，修行方法）的圆满修持中，自生本尊和面前的智慧尊一同离开，这种观点也是不合理的。因为在没有收摄自生本尊的情况下，瑜伽士为弟子灌顶等时，灌顶物等不能由未收摄坛城的主尊来做。 《三戒分别论》中也说：‘解开手印，佛陀逝去。’并没有说两者都离开，或者本誓尊离开，关键就在于此。 以珍宝般的精勤圆满成办， 以加持之光辉富饶的弟子啊！ 以如理提问所说之善， 愿提问者获得金刚乘之自在！ 听闻格西仁钦贝（梵文：Gserinchenpal，珍宝光辉）诸多回答的格隆索南僧格（梵文：Bsodnamsengge，功德狮子）所著。 善哉！ 珍宝光辉之问答。 珍宝光辉之问答。 于智慧的虚空中，慈悲的， 坛城事业具热力。 顶礼至尊上师足， 为具慧者讲述所问之答复。 善知识格西仁钦贝（梵文：Gserinchenpal，珍宝光辉）的信函，以及茶、酸奶等供养已收到，内心喜悦。善根回向于佛果。就波罗蜜多乘（梵文：Paramitayana，圆满乘）的自宗而言，虽然说十一地圆满成佛，但无法超越十地，而且三地需要依靠密咒。在《无我赞》的注释中，说十二地不需要依靠就能证得。在《注释要义明镜》中，说波罗蜜多乘所要证得的是十一地或十地。
English
'Does the Jñanasattva (wisdom being) depart or dissolve?' In the 'Distinction of the Three Vows,' it says, 'Having undone the mudra, the Buddha departs, and then oneself becomes ordinary.' So, do both the Samayasattva (commitment being) and the Jñanasattva depart, or how is it? The answer is: In the extensive practice of Kunrig (All-Knowing), when applied to the mandala sequence, first the Jñanasattva departs. Then, the palace and retinue of the Samayasattva are gathered into the main deity. It is not unacceptable for the main deity to perform the activities of the mandala in front with the pride of the Samayasattva. Therefore, in the 'Distinction of the Three Vows,' 'Then oneself becomes ordinary' also means that after the Jñanasattva has departed, the name 'ordinary' is given only to the remaining Samayasattva. It is not permissible in the practice of Carya Tantra and above to remain ordinary without even the pride of the Samayasattva. Some think that the meaning of 'After the ritual is completed, the Jñanasattva departs' means that in the extensive practice of self-generation, the self-generated deity and the Jñanasattva in front depart together, but this is also unreasonable. Because when a yogi who has not gathered the self-generation is giving empowerments to disciples, etc., the empowerment substances, etc., cannot be done by the main deity who has not gathered the mandala. In the 'Distinction of the Three Vows' itself, it is said, 'Having undone the mudra, the Buddha departs.' It is not said that both depart or that the Samayasattva departs, and the key is this. Having accomplished perfectly with jewel-like diligence, O disciple enriched by the glory of blessings! By the virtue of explaining the meaning of the questions as they are, May the questioner attain mastery over the Vajrayana! Written by Gelong Sonam Senge (Merit Lion), who heard many answers to the questions of Geshe Rinchen Pel (Precious Glory). Virtue! The Answers of Rinchen Pel. The Answers of Rinchen Pel. In the sky of wisdom, compassionate, Mandala activity with heat rays. I prostrate to the feet of the venerable Lama, I will speak the answers to the questions of the wise. The letter of the virtuous friend Geshe Gserinchenpal (Precious Glory), along with offerings of tea and yogurt, has been received, and my mind is joyful. I dedicate the root of virtue to the state of Buddhahood. Regarding the self-tradition of the Paramitayana (Perfection Vehicle), although it is said that the eleventh bhumi is perfect Buddhahood, it is not possible to go beyond the ten bhumis, and the three bhumis must rely on mantra. In the commentary on the 'Praise of Selflessness,' it is said that the twelve bhumis can be attained without reliance. In the 'Clarifying Mirror of Essential Points,' it is said that what is to be attained by the Paramitayana is the eleventh or tenth bhumi. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
གཉིས་པ། །ཞེས་གསུངས་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་པའི་ལན་ནི། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ས་བཅུ་གཅིག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཤད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་རང་ལུགས་ལ་ལམ་དེས་ས་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་ཀྱང་། གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་སྔགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་ཅིང་། ས་བཅུ་པ་ནས་ངེས་པར་སྔགས་ལ་ལྟོས་དགོས་པར་བཞེད་པས་འགལ་བ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་བསྟོད་འགྲེལ་དུ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་ཉེར་རྒྱུ་ལ་མི་ 10-3-22b ལྟོས་པར་བགྲོད་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཉེ་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བགྲོད་ནུས་ཀྱང་སྔགས་ལམ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བགྲོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་ལས་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ས་བཅུ་གཅིག་པའམ་བཅུ་གཉིས་པ་སྤྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ས་བཅུ་པ་ལས་ནི་འདས། བཅུ་གསུམ་པ་ནི་མ་ཐོབ་པས་སྤྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་སྔགས་ལམ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐོབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྤྱི་དོན་དུ་བཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས། ས་བཅུ་གཉིས་པ་སྦས་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལ་དགོངས་ནས་ས་བཅུ་གཉིས་པ་སྦས་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཞག་ཏུ་རུང་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཐ་སྙད་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་དགོངས་ནས་ས་བཅུ་གཉིས་པ་སྤྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཡང་བཞག་ཏུ་རུང་སྟེ། ས་བཅུ་པ་ལས་ནི་འདས། བཅུ་གསུམ་པ་མ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བཅུ་གཅིག་པ་དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཞག་ཏུ་རུང་བར་གྲུབ་ལ། སྤྱི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཡང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བས་མཐར་ཐུག་འདོད་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བས་མཐར་ཐུག་ས་བཅུ་གསུམ་པར་འདོད་པ་ཡང་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་བཅུ་གཅིག་དང་། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བཅུ་གསུམ་གཉིས། །དོན་གཅིག་མིང་གིས་དབྱེ་མིན་ནམ། །ས་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་དཀྱིལ་ཆོག་ལས། །དབང་བཞི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་། །ས་བཅུ་གཅིག་དང་སྦྱར་བ་དང་། །ཊཱི་ཀ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ། 10-3-23a བཅུ་གསུམ་གདུལ་བྱ་བྲོད་བསྐྱེད་ཕྱིར། །དངོས་བགྲོད་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་ལས། །མེད་གསུངས་དགོངས་པའང་དེ་མིན་ནམ། །ཅེས་པའི་ལན་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་བཤད་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་བཤད་པའི་ས་བཅུ་གསུམ་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་རྗེ་བླ་མས་བཞེད་པ་དོན་ལ་གནས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་ཡང་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་པ་གཅིག་ལ་ས་བཅུ་གཅིག་པར་བཤད། ས་བཅུ་
Chinese
第二，您所说的意图是什么？对此的回答是：在波罗蜜多乘中，将圆满十一个地的佛位解释为波罗蜜多乘本身的观点，认为通过该道可以获得该地。然而，在无上瑜伽密乘的观点中，波罗蜜多乘的道在不依赖真言的情况下获得第十地，并且认为从第十地开始必须依赖真言，因此没有任何矛盾之处。《无我赞释》中说，第十一地和第十二地不需要近取因也能证得，这也没有矛盾，因为虽然它们不需要近取因也能证得，但不能不依赖真言道来证得。在《释论要义明鉴》中说，波罗蜜多乘所要证得的第十一地或第十二地是总义的究竟，这是因为它们超越了波罗蜜多乘的第十地，但尚未获得第十三地，因此被视为总义的究竟，而不是因为波罗蜜多乘的道不依赖真言道也能获得。否则，将与《总续部》中所说的第十二地是隐义的究竟相矛盾。因此，考虑到名相，可以将第十二地视为隐义的究竟，因为波罗蜜多乘中没有提到第十二地的名相。考虑到意义，也可以将第十二地视为总义的究竟，因为它是超越第十地，尚未获得第十三地的果位之地。同样，也可以得出结论，第十一地在意义和名相两个方面都可以被视为总义的究竟。总义的究竟的含义也是指比波罗蜜多乘更究竟，而比金刚乘更究竟的是第十三地，这也是完全成立的。波罗蜜多乘的第十一地，与金刚乘的第十三地，意义相同只是名称不同吗？《大救度母坛城仪轨》中说，获得四灌顶的果位也与第十一地相关联，以及《珍珠鬘论》中说，为了调伏所化众生而示现第十三地，实际上超越了第十一地，您所说的意图不也是这样吗？对此的回答是：宗喀巴大师认为，波罗蜜多乘中所说的第十一地和金刚乘中所说的第十三地，两者意义相同，这是符合实际情况的，因为在波罗蜜多乘中，也将断证究竟的一个地称为第十一地。第十地
English
Secondly, what is the intention of what you said? The answer to that is: In the Paramita Vehicle, explaining the state of Buddhahood, which is the completion of the eleven bhumis, is the view of the Paramita Vehicle itself, which believes that that bhumi can be attained through that path. However, in the view of the Anuttarayoga Tantra, the path of the Paramita Vehicle attains the tenth bhumi without relying on mantra, and it is believed that from the tenth bhumi onwards, it is necessary to rely on mantra, so there is no contradiction. The 'Commentary on the Praise of Selflessness' says that the eleventh and twelfth bhumis can be traversed without relying on the proximate cause, and this is also not contradictory, because although they can be traversed without relying on the proximate cause, they cannot be traversed without relying on the mantra path. In the 'Clarification of the Essential Points of the Commentary', it says that the eleventh or twelfth bhumi to be traversed by the Paramita Vehicle is the ultimate of the general meaning, because it has transcended the tenth bhumi of the Paramita Vehicle, but has not yet attained the thirteenth bhumi, so it is regarded as the ultimate of the general meaning, not because the path of the Paramita Vehicle can be attained without relying on the mantra path. Otherwise, it would contradict what is said in the 'General Tantra' that the twelfth bhumi is the ultimate of the hidden meaning. Therefore, considering the terminology, the twelfth bhumi can be regarded as the ultimate of the hidden meaning, because the term twelfth bhumi is not mentioned in the Paramita Vehicle. Considering the meaning, the twelfth bhumi can also be regarded as the ultimate of the general meaning, because it is the bhumi of the result that has transcended the tenth bhumi and has not yet attained the thirteenth bhumi. Similarly, it can be concluded that the eleventh bhumi can be regarded as the ultimate of the general meaning in terms of both meaning and terminology. The meaning of the ultimate of the general meaning also means that it is more ultimate than the Paramita Vehicle, and that the thirteenth bhumi is considered more ultimate than the Vajra Vehicle, which is also completely valid. Is the eleventh bhumi of the Paramita Vehicle and the thirteenth bhumi of the Vajra Vehicle the same in meaning but different in name? The 'Mandala Ritual of the Great Tara' says that the result of obtaining the four empowerments is also associated with the eleventh bhumi, and the 'Rosary of Pearls' says that in order to tame sentient beings, the thirteenth bhumi is shown, which actually transcends the eleventh bhumi, isn't that also your intention? The answer to that is: Je Tsongkhapa believes that the eleventh bhumi mentioned in the Paramita Vehicle and the thirteenth bhumi mentioned in the Vajra Vehicle are the same in meaning, which is in accordance with reality, because in the Paramita Vehicle, the one bhumi that is the ultimate of abandonment and realization is also called the eleventh bhumi. The tenth bhumi --------------------------------------------------------------------------------