Tibetan
ས་རྒྱུའི་རྐྱེན། ཤུགས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དམིགས་རྐྱེན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་བདག་རྐྱེན་བསྟན་པ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་འཕེན་གྱི་གཞན་གྱིས་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་སྔ་མ་ལས་དེ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དེའི་དབང་གིས་ཚུལ་བཞིན་མིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེའི་བདག་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་རིགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། རིག་པས་རིག་པའི་རྐྱེན་བཞི་ཀ་དང་། དེས་བེམ་པོའི་རྐྱེན་བྱས་ན་བདག་རྐྱེན་ཁོ་ན། བེམ་པོས་བེམ་པོའི་རྐྱེན་བྱས་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། བདག་རྐྱེན་གཉིས། བེམ་པོས་རིག་པའི་རྐྱེན་བྱས་ན་དམིགས་རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱེ་ན། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་དང་པོ་གསུམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཅིང་། ཕྱི་མ་ཁོ་ན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་། སའི་དངོས་གཞི་ལས། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་མི་སྲིད་དེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་དོན་ནི། རང་རང་གི་ས་བོན་གྱིས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་ 8-5-8b རྐྱེན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དགོངས་སྟེ། འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་གི་རང་རང་གི་ས་བོན་ཡིན་དགོས་པ་ལ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེའི་སྟེང་གི་ས་བོན་མིན་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བ་ལས། དམིགས་རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་རིག་པས་བེམ་པོའི་རྐྱེན་དང་། བེམ་པོས་རིག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དབུས་མཐའ་དང་ཐེག་བསྡུས་ལས། བདག་རྐྱེན་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་ནི་རྐྱེན་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ལྔ་པ་ལ། ཡན་ལག་དང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མ་རིག་པས་གཉིས་བྱེད་དེ། སྲིད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་གཉིས་བྱེད་དེ། དེས་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར
Chinese
原因的条件（རྒྱུའི་རྐྱེན།，hetu-pratyaya，因缘）：因为阐述了势力导致的直接条件（དེ་མ་ཐག་རྐྱེན།，samanantara-pratyaya，等无间缘），作意导致的所缘条件（དམིགས་རྐྱེན།，alambana-pratyaya，所缘缘），以及一同产生的增上条件（བདག་རྐྱེན།，adhipati-pratyaya，增上缘），所以说无明是行（འདུ་བྱེད།，samskara，行）的原因条件是有理由的。因为无明在熏染习气的相续心中，由行来投生，而不是由其他。说它是它的直接条件也是有理由的，因为在无明的影响下，从先前的行产生了后来的行。说它是它的所缘条件也是有理由的，因为在无明的影响下，通过不如理作意，颠倒地缘取对境。说它是它的增上条件也是有理由的，因为在无明的影响下，与它一同产生的诸心所对境显现造作。‘随其应’的意思是：识（རིག་པ།，vijnana，识）对识起四种条件的作用；识对色法（བེམ་པོ།，rupa，色）起作用时，只是增上条件；色法对色法起作用时，是原因条件和增上条件两种；色法对识起作用时，是所缘条件和增上条件两种。这些都是在没有区分真实和假立的情况下说的。如果区分，那么无明作为行的条件时，前三种是假立的，只有最后一种是真实的。此外，在《地的实事》（སའི་དངོས་གཞི།）中说，十二支（ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས།，dvadasanga，十二支）中的每一个都不是后一个的原因条件，因为原因条件的含义是各自的种子（ས་བོན།，bija，种子）各自区分。因此，说只是增上条件，是指真实的原因条件。按照此处的观点，如果是真实的原因条件，那么必须是阿赖耶识（ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས།，alaya-vijnana，阿赖耶识）上的各自的种子，但十二支不是其上的种子。《摄类学》（བསྡུ་བ།）中说，所缘条件和增上条件两种，是指识对色法起作用，以及色法对识起作用。《中边分别论》（དབུས་མཐའ།，Madhyantavibhaga，中边分别论）和《摄大乘论》（ཐེག་བསྡུས།，Mahayanasamgraha，摄大乘论）中说，只是增上条件，是指真实的条件。第五点，前十一个支对有情（གང་ཟག，pudgala，补特伽罗）和法（ཆོས།，dharma，达磨）起作用。其中，无明起两种作用：使有情在有（སྲིད་པ།，bhava，有）中迷惑，并且是行的条件。行也起两种作用：它区分众生所去的处所，并且是识的习气的条件。
English
The condition of cause (རྒྱུའི་རྐྱེན།, hetu-pratyaya): Because it explains the immediate condition caused by force (དེ་མ་ཐག་རྐྱེན།, samanantara-pratyaya), the object condition caused by attention (དམིགས་རྐྱེན།, alambana-pratyaya), and the dominant condition that arises together (བདག་རྐྱེན།, adhipati-pratyaya), it is reasonable to say that ignorance is the cause condition of action. Because ignorance, in the mindstream imbued with habits, is what projects rebirth, and not something else. It is also reasonable to say that it is its immediate condition, because under the influence of ignorance, the later action arises from the earlier action. It is also reasonable to say that it is its object condition, because under the influence of ignorance, through inappropriate attention, it apprehends objects in a reversed manner. It is also reasonable to say that it is its dominant condition, because under the influence of ignorance, the mental factors that arise together with it manifestly act on objects. The meaning of 'as appropriate' is: consciousness (རིག་པ།, vijnana) acts as all four conditions for consciousness; when it acts as a condition for matter (བེམ་པོ།, rupa), it is only the dominant condition; when matter acts as a condition for matter, it is both the cause condition and the dominant condition; when matter acts as a condition for consciousness, it acts as both the object condition and the dominant condition. These are spoken of without distinguishing between real and imputed. If distinguished, then when ignorance acts as a condition for action, the first three are imputed, and only the last is characteristic. Furthermore, in the 'Substance of the Ground' (སའི་དངོས་གཞི།), it says that each of the twelve limbs (ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས།, dvadasanga) cannot be the cause condition for the subsequent one, because the meaning of the cause condition is that each of their seeds (ས་བོན།, bija) are distinct. Therefore, saying that it is only the dominant condition refers to the real cause condition. According to this view, if it is a real cause condition, then it must be the respective seed on the Alaya consciousness (ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས།, alaya-vijnana), but the twelve limbs are not seeds on it. In the 'Compendium' (བསྡུ་བ།), it says that the two conditions, object condition and dominant condition, refer to consciousness acting as a condition for matter, and matter acting as a condition for consciousness. In the 'Discrimination of the Middle and Extremes' (དབུས་མཐའ།, Madhyantavibhaga) and the 'Compendium of the Great Vehicle' (ཐེག་བསྡུས།, Mahayanasamgraha), saying that it is only the dominant condition refers to the real condition. Fifth, the first eleven limbs act on persons (གང་ཟག, pudgala) and phenomena (ཆོས།, dharma). Among these, ignorance performs two functions: it deludes sentient beings in existence (སྲིད་པ།, bhava), and it is the condition for action. Action also performs two functions: it distinguishes the places where beings go, and it is the condition for the habits of consciousness. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
། རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཉིས་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཛིན་པ་དང་། མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་བྱེད། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་རྫོགས་པར་ལེན་པ་དང་རེག་པའི་རྐྱེན་བྱེད། རེག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ཚོར་བའི་རྐྱེན་བྱེད། ཚོར་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སྲེད་པའི་རྐྱེན་བྱེད། སྲེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་ལེན་པའི་རྐྱེན་བྱེད། ལེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་ 8-5-9a བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་བྱེད། སྲིད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད། སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་བྱེད། རྒ་ཤིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ན་ཚོད་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་གང་ཟག་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་། འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཆ་གཅིག་ལ་ཆོས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མེད་ལ། མདོ་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་ཆོས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བདུན་པ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ཙམ་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་སོགས་ཡན་ལག་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ཙམ་ཡང་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཡོ་བ་མེད་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་གི་འདི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་གཡོ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་མི་གནས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མར་ཡང་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་དུས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་མི་གནས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རྒྱུ་ཞིག་ 8-5-9b པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱིར་ལོགས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་སེར་སྣ་ལས་དབུལ་བ་སོགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་གྲངས་མཉམ་
Chinese
识（梵文：vijñāna，vijñāna，vij尼亚那，分辨）以二元对立的方式运作，因为其执持着众生的业力之束缚，并且是名色（梵文：nāmarūpa，nāmarūpa，那玛如帕，名称与形态）之缘。同样，名色使众生受生，并且是六处（梵文：ṣaḍāyatana，ṣaḍāyatana，沙达亚塔那，六个感官领域）之缘。六处使众生完整地获得身体，并且是触（梵文：sparśa，sparśa，斯帕夏，接触）之缘。触使众生与对境的享受相连，并且是受（梵文：vedanā，vedanā，韦达那，感觉）之缘。受使众生与出生的享受相连，并且是爱（梵文：tṛṣṇā，tṛṣṇā，特里希纳，渴爱）之缘。爱使众生的出生得以实现和获取，并且是取（梵文：upādāna，upādāna，乌巴达那，执取）之缘。取使众生的识与获取紧密相连，并且是有（梵文：bhava，bhava，巴瓦，存在）之缘。有使众生显现趋向于来世，并且是生（梵文：jāti，jāti，迦提，出生）之缘。生使众生从名色到受逐渐形成，并且是老死（梵文：jarā-maraṇa，jarā-maraṇa，加拉-马拉那，衰老与死亡）之缘。老死反复地使年龄变化，因此对补特伽罗（梵文：pudgala，pudgala，补特伽罗，人）起作用；而对于由轮回所包含的缘起之一部分，对法起作用的情况并不存在。如果按照经部所说的部分而言，由于爱是缘，因此也存在对法起作用的情况。 第七点是，‘缘起’（梵文：pratītyasamutpāda，pratītyasamutpāda，钵喇底提亚-萨穆特帕达，相互依存的生起）一词揭示了没有作者的含义，因为它表明，没有自在天（梵文：Īśvara，Īśvara，伊湿伐罗，自在天）等作者，仅仅是从不动的因缘中产生。那么，是否会变成没有原因呢？并非如此，它也表明了有原因，因为它表明从无明（梵文：avidyā，avidyā，阿维迪亚，无明）到行（梵文：saṃskāra，saṃskāra，萨穆斯迦拉，行）等，从前一个支分产生后一个支分。它也表明了无我（梵文：anātman，anātman，阿那特曼，无我），因为它表明了没有独立于蕴（梵文：skandha，skandha，斯坎达，蕴）之外的补特伽罗。它也仅仅表明了他性，因为它表明了由其他因缘的力量而产生。它也表明了不动，因为它表明了从因缘聚合中产生结果，而没有预先存在‘我将创造它’的想法。它也表明了无常（梵文：anitya，anitya，阿尼提亚，无常），因为它表明了不会恒常存在。它也表明了刹那性，因为它表明了从产生之时起就不会持续到下一刻。那么，是否会导致因果中断呢？并非如此，因为当原因消失的瞬间，结果就存在，所以因和果不会中断。那么，是否会导致因果不确定呢？并非如此，因为布施产生财富，吝啬产生贫穷等，是因和果一致的缘故。那么，是否会导致因果数量相等呢？
English
Consciousness (Sanskrit: vijñāna) operates in a dualistic manner because it holds the bonds of karma of sentient beings and is the condition for name and form (Sanskrit: nāmarūpa). Similarly, name and form cause sentient beings to take birth and are the condition for the six sense bases (Sanskrit: ṣaḍāyatana). The six sense bases cause sentient beings to fully acquire a body and are the condition for contact (Sanskrit: sparśa). Contact connects sentient beings with the enjoyment of objects and is the condition for feeling (Sanskrit: vedanā). Feeling connects sentient beings with the enjoyment of birth and is the condition for craving (Sanskrit: tṛṣṇā). Craving causes the birth of sentient beings to be realized and acquired and is the condition for grasping (Sanskrit: upādāna). Grasping causes the consciousness of sentient beings to be closely connected with acquisition and is the condition for existence (Sanskrit: bhava). Existence causes sentient beings to manifestly turn towards the next rebirth and is the condition for birth (Sanskrit: jāti). Birth causes sentient beings to gradually form from name and form to feeling and is the condition for aging and death (Sanskrit: jarā-maraṇa). Aging and death repeatedly cause age to change, thus acting on the individual; and as for one part of dependent origination included by samsara, there is no case of acting on the Dharma. If according to the part mentioned in the sutras, since craving is the condition, there is also the case of acting on the Dharma. The seventh point is that the term 'dependent origination' (Sanskrit: pratītyasamutpāda) reveals the meaning of no agent, because it shows that without agents such as Īśvara, it arises merely from immutable conditions. Then, will it become without a cause? It is not so, it also shows that there is a cause, because it shows that from ignorance (Sanskrit: avidyā) to formations (Sanskrit: saṃskāra), the later branch arises from the previous one. It also shows no-self (Sanskrit: anātman), because it shows that there is no individual separate from the aggregates (Sanskrit: skandha). It also merely shows other-dependence, because it shows that it arises from the power of other causes and conditions. It also shows immutability, because it shows that from the assembly of causes and conditions, the result arises, and there is no prior thought of 'I will create it'. It also shows impermanence (Sanskrit: anitya), because it shows that it does not remain permanent. It also shows momentariness, because it shows that from the time of arising, it does not last until the next moment. Then, will it lead to the interruption of cause and effect? It is not so, because when the moment of the cause disappears, the result exists, so the cause and effect are not interrupted. Then, will it lead to the uncertainty of cause and effect? It is not so, because giving produces wealth, stinginess produces poverty, etc., are the reasons for the consistency of cause and effect. Then, will it lead to the equality of the number of causes and effects? --------------------------------------------------------------------------------