Tibetan
ང་པོ་ལྔ་པར་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མ་རིག་པ་ནི། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་བྱུང་རྨོངས་པ་སྟེ། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་ཙམ་དང་། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་བཀག་ཙམ་མ་རིག་པ་ཡིན་ན། མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་ཀུན་སྦྱོར་དང་། མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་སོགས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ངན་པ་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་མིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ངན་པ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བཤད་པས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གི་འཁོར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་ལས་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ལོ་ཞེས་ཤེས་རབ་དེ་མ་རིག་པས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཤེས་རབ་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པ་སྨྲ་བའི་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། ཚད་མ་སྨྲ་བའི་མདོ་སྡེ་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་མ་རིག་པར་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཉེས་པ་རྣམ་པ་ 8-5-6a ཐམས་ཅད་དག །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དེ་མ་རིག་དེ་དེ་ལས་ཆགས། །ཞེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ནི་ལས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་ཤེས་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི། ཁམས་བསྟན་པར་བཤད་ཟིན་ནས། མིང་ནི་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོའོ། །རིག་པ་ནི་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་དྲུག་གོ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དང་པོ་ལྔ་ལ་ཐོགས་པའི་རེག་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཚིག་བླ་དྭགས་པའི་རེག་པ་ཞེས་གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེའོ། །ཡང་རེག་པ་ལ་དབྱེ་ན། རིག་པའི་རེག་པ། མ་རིག་པའི་རེག་པ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རེག་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་རེག་པ། གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རེག་པ། གསུམ་པ་ནི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་། མ་བསྒྲིབས་པའི་རེག་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རེག་པ་ལ་གནོད་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རེག་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རེག་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་རེག་པ་ལ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབྱེ་སྒོ་ལྔ་ལས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་རེག་པས་བཅད་པ་ལྟར་རྣམ་སྨིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་སོགས་དྲུག་གོ། སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་གཉིས་ནི་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཚོར་བའི་བར་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་སོགས་
Chinese
因为第五个（支分）的解释是没有必要的。第二，无明是与智慧（梵文：jñāna，藏文：ཡེ་ཤེས།）相违背、不相容的迷惑心所。如果仅仅是智慧之外的东西，或者仅仅是遮蔽智慧的东西是无明，那么就与经中所说的‘无明的随眠’和‘无明的束缚’等相矛盾。如果认为恶慧是无明，那是不对的，因为恶慧是邪见，而邪见与无明是相应的，因此在一个识的范畴内不可能同时存在两种智慧的实体。此外，经中说，‘被无明所染污的智慧是不能解脱的’，因为智慧是被无明所染污的。因此，智慧不是无明，这是有部宗和经部宗的观点。而量论师（指精通因明的佛教论师）的经部宗则认为，坏聚见本身就是无明。《释量论》中说：‘一切过患皆从坏聚见而生，彼无明，彼从彼生。’行蕴将在解释业的时候阐述。识、色和六处已经在解释界的时候阐述过了。名是指名蕴。触是三者聚合后，对境的变动进行区分的心所，即眼触等六种。其中，前五种是具有障碍的触，后一种是具有言语概念的触。触还可以分为三种：明触、无明触和非二者之触。第一种是无漏触，第二种是烦恼触，第三种是善的有漏触和无覆无记触。烦恼触又可以分为与嗔恚相应的触和与贪欲相应的触。触还可以分为乐受触、苦受触和舍受触三种。这样，通过五种分类方式，从名相的角度可以分为十六种。受是如同触所切割一样，体验异熟果的心所，即以眼触为缘所生的受等六种。爱和取将在详细解释时阐述。有是安立在行蕴状态上的假有。生和老死是安立在识到受之间的假有。将烦恼归纳为三种等。 因为第五个（支分）的解释是没有必要的。第二，无明是与智慧（梵文：jñāna，藏文：ཡེ་ཤེས།）相违背、不相容的迷惑心所。如果仅仅是智慧之外的东西，或者仅仅是遮蔽智慧的东西是无明，那么就与经中所说的‘无明的随眠’和‘无明的束缚’等相矛盾。如果认为恶慧是无明，那是不对的，因为恶慧是邪见，而邪见与无明是相应的，因此在一个识的范畴内不可能同时存在两种智慧的实体。此外，经中说，‘被无明所染污的智慧是不能解脱的’，因为智慧是被无明所染污的。因此，智慧不是无明，这是有部宗和经部宗的观点。而量论师（指精通因明的佛教论师）的经部宗则认为，坏聚见本身就是无明。《释量论》中说：‘一切过患皆从坏聚见而生，彼无明，彼从彼生。’行蕴将在解释业的时候阐述。识、色和六处已经在解释界的时候阐述过了。名是指名蕴。触是三者聚合后，对境的变动进行区分的心所，即眼触等六种。其中，前五种是具有障碍的触，后一种是具有言语概念的触。触还可以分为三种：明触、无明触和非二者之触。第一种是无漏触，第二种是烦恼触，第三种是善的有漏触和无覆无记触。烦恼触又可以分为与嗔恚相应的触和与贪欲相应的触。触还可以分为乐受触、苦受触和舍受触三种。这样，通过五种分类方式，从名相的角度可以分为十六种。受是如同触所切割一样，体验异熟果的心所，即以眼触为缘所生的受等六种。爱和取将在详细解释时阐述。有是安立在行蕴状态上的假有。生和老死是安立在识到受之间的假有。将烦恼归纳为三种等。
English
Because explaining the fifth (branch) is unnecessary. Secondly, ignorance is a deluded mental factor that contradicts and is incompatible with wisdom (Sanskrit: jñāna, Tibetan: ཡེ་ཤེས།). If merely something other than wisdom, or merely something that obscures wisdom, is ignorance, then it contradicts what is said in the sutras, such as 'the latent tendency of ignorance' and 'the bondage of ignorance.' If one thinks that bad wisdom is ignorance, that is not correct, because bad wisdom is a wrong view, and wrong view is associated with ignorance. Therefore, it is impossible for two entities of wisdom to occur within the scope of one consciousness. Furthermore, the sutra says, 'Wisdom that is defiled by ignorance cannot be liberated,' because wisdom is defiled by ignorance. Therefore, wisdom is not ignorance, which is the view of the Vaibhāṣika and Sautrāntika schools. However, the Sautrāntika school of logicians (referring to Buddhist logicians who are proficient in epistemology) believes that the view of the perishable aggregate itself is ignorance. The Commentary on Valid Cognition (Pramāṇavārttika) says: 'All faults arise from the view of the perishable aggregate; that ignorance, that arises from that.' Volitional activities will be explained when explaining karma. Consciousness, form, and the six sense bases have already been explained when explaining the elements. Name refers to the aggregate of name. Contact is the mental factor that distinguishes the changes of the object after the aggregation of the three, i.e., the six types of eye contact, etc. Among them, the first five are contacts with obstruction, and the last one is contact with verbal concepts. Contact can also be divided into three types: clear contact, ignorant contact, and contact that is neither. The first is unpolluted contact, the second is afflicted contact, and the third is virtuous polluted contact and neutral contact. Afflicted contact can be further divided into contact associated with hatred and contact associated with desire. Contact can also be divided into three types: contact that experiences pleasure, contact that experiences suffering, and contact that experiences equanimity. Thus, through five classification methods, it can be divided into sixteen types from the perspective of nomenclature. Feeling is the mental factor that experiences the ripened result, as if cut by contact, i.e., the six types of feeling that arise from the condition of eye contact, etc. Craving and grasping will be explained in detail later. Existence is a hypothetical existence established on the state of volitional activities. Birth and death are hypothetical existences established on the consciousness to feeling. Summarizing the afflictions into three types, etc. Because explaining the fifth (branch) is unnecessary. Secondly, ignorance is a deluded mental factor that contradicts and is incompatible with wisdom (Sanskrit: jñāna, Tibetan: ཡེ་ཤེས།). If merely something other than wisdom, or merely something that obscures wisdom, is ignorance, then it contradicts what is said in the sutras, such as 'the latent tendency of ignorance' and 'the bondage of ignorance.' If one thinks that bad wisdom is ignorance, that is not correct, because bad wisdom is a wrong view, and wrong view is associated with ignorance. Therefore, it is impossible for two entities of wisdom to occur within the scope of one consciousness. Furthermore, the sutra says, 'Wisdom that is defiled by ignorance cannot be liberated,' because wisdom is defiled by ignorance. Therefore, wisdom is not ignorance, which is the view of the Vaibhāṣika and Sautrāntika schools. However, the Sautrāntika school of logicians (referring to Buddhist logicians who are proficient in epistemology) believes that the view of the perishable aggregate itself is ignorance. The Commentary on Valid Cognition (Pramāṇavārttika) says: 'All faults arise from the view of the perishable aggregate; that ignorance, that arises from that.' Volitional activities will be explained when explaining karma. Consciousness, form, and the six sense bases have already been explained when explaining the elements. Name refers to the aggregate of name. Contact is the mental factor that distinguishes the changes of the object after the aggregation of the three, i.e., the six types of eye contact, etc. Among them, the first five are contacts with obstruction, and the last one is contact with verbal concepts. Contact can also be divided into three types: clear contact, ignorant contact, and contact that is neither. The first is unpolluted contact, the second is afflicted contact, and the third is virtuous polluted contact and neutral contact. Afflicted contact can be further divided into contact associated with hatred and contact associated with desire. Contact can also be divided into three types: contact that experiences pleasure, contact that experiences suffering, and contact that experiences equanimity. Thus, through five classification methods, it can be divided into sixteen types from the perspective of nomenclature. Feeling is the mental factor that experiences the ripened result, as if cut by contact, i.e., the six types of feeling that arise from the condition of eye contact, etc. Craving and grasping will be explained in detail later. Existence is a hypothetical existence established on the state of volitional activities. Birth and death are hypothetical existences established on the consciousness to feeling. Summarizing the afflictions into three types, etc. --------------------------------------------------------------------------------