Tibetan
བཞིན་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཚོན་སོགས་དང་ནག་པའི་ལུས་འབྲེལ་པ་ལས་ནག་པའི་ལུས་ཀྱི་རྨ་དང་། སྨན་སོགས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་འདྲུབས་པ་སྟེ་སོས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་ཡང་ནི་མི་རུང་བར་ཐལ། སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ༈ ལྡོག་པ་མེད་པས་རྒྱུར་མི་འཐད་པ། གཉིས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་དཀའ་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལོག་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་ 1-7-91b འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༈ རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་རྒྱུར་མི་འཐད་པ། གསུམ་པ་ནི་རྫ་མཁན་དང་འཇིམ་པ་སོགས་གང་དག་ཡོད་ན་བུམ་པ་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་བུམ་པ་དེའི་རྒྱུར་རྟོག་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱུ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཆོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་སྤང་བ། བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་ཡི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ངེས་སྤང་། །ནང་གི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ངེས་སྤང་བའོ། ། ༈ ཕྱི་ཡི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ངེས་སྤང་བ། དང་པོ་ནི་གོང་གི་རྒྱུ་མིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མིན་པར་ཐལ་བ་མེད་དེ། ས་སོགས་རྟག་པ་ཡིན་པས་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ། མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པ་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། མ་གྱུར་ན་ནི་མིན་ཏེ། དེ་རྨོ་བ་སོགས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ན་མྱུ་གུ་དེའི་ཁྱད་པར་བཟང་བ་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ནང་གི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ངེས་སྤང་བ། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཡུལ་དབང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཚོགས་པ་དེ་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་འདི་ཡང་རྒྱུ་མིན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྱུར་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ངེས་ཞེ་ན། རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་དེའང་ཆོས་ཅན། མ་ཚོགས་པ་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྱུར་པ་མིན་ཏེ། མ་ཚོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་ 1-7-92a རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་ཅན། དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། སོ་སོ་སོ་སོར་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་
Chinese
即使（自在）的体性没有差别，但因为存在是因的情况，所以不能接受这种说法。因为从刀等与黑身的接触中，会产生黑身的伤痕；从药物等与黑身的接触中，会产生伤口愈合等情况。 如果先前的理由不成立，那么自在作为有法，从非因的状态转变为体性有差别也是不合理的，因为前后体性没有差别就是常恒。 不具反向关系，因此不适合作为因： 第二点是，自在作为有法，你产生结果的能力也难以被量识所认知，因为你以恒常的力量，你的结果没有反向关系，因为你是常恒的。 不具随同发生关系，因此不适合作为因： 第三点是，陶匠和泥土等，无论什么存在，花瓶都会产生，从这些之外的自在作为有法，你不是花瓶的因，因为如果你被认为是花瓶的因，那么所有的结果和因都会以相互混杂的方式无止境地相遇。 驳斥先前理由的不确定性： 第四点分为两部分：驳斥外在因素造成的不确定性，以及驳斥内在因素造成的不确定性。 驳斥外在因素造成的不确定性： 第一点是，如果因为没有从非因的状态转变为体性有差别的状态，就推断不是因，这是不成立的。因为土地等是常恒的，即使没有从不生芽的状态转变为体性有差别的状态，也是芽的因。如果这样认为，那么土地和种子等作为有法，在产生芽时，如果完全从不生芽的状态转变为体性有差别的状态，那么就是因；如果没有转变，那么就不是因。因为在良好耕作等情况下，可以看到芽的优良等差别。 驳斥内在因素造成的不确定性： 第二点是，如果举例来说，就像境、根、作意等聚合，即使没有从不聚合的状态转变为有差别的状态，也是产生根识的因一样，那么自在也是这样，即使没有从非因的状态转变为有差别的状态，也是因，因此是不确定的。如果这样认为，那么这三种因素的聚合作为有法，并非没有从不聚合的状态转变为体性有差别的状态，因为存在从不聚合的状态转变为有差别的状态的情况。如果没有转变，那么即使三种因素聚合，作为有法，也会失去产生根识的能力，因为单独而言，它们没有产生根识的能力。
English
Even if the nature (of Ishvara) does not differ, it cannot be accepted because there is a reason for being a cause. Because from the contact of weapons etc. with the black body, wounds of the black body are produced; from the contact of medicine etc. with the black body, healing etc. occur. If the previous reason is not established, then Ishvara as the subject, it is also unreasonable to change from a state of non-cause to a difference in nature, because the nature without difference before and after is permanent. Not suitable as a cause due to lack of inverse relationship: The second point is, Ishvara as the subject, even your ability to produce results is difficult to be recognized by valid cognition, because with your constant power, your results have no inverse relationship, because you are permanent. Not suitable as a cause due to lack of co-occurrence: The third point is, whatever exists, such as potters and clay, a vase will arise. Ishvara as the subject, other than those, you are not the cause of the vase, because if you are considered the cause of the vase, then all results and causes will meet endlessly in a confused manner. Refuting the uncertainty of the previous reason: The fourth point is divided into two parts: refuting the uncertainty caused by external factors, and refuting the uncertainty caused by internal factors. Refuting the uncertainty caused by external factors: The first point is, if it is inferred that it is not a cause because it has not changed from a state of non-cause to a state of difference in nature, it is not established. Because earth etc. are permanent, even if they have not changed from a state of not producing sprouts to a state of difference in nature, they are the cause of sprouts. If you think so, then earth and seeds etc. as the subject, when producing sprouts, if they completely change from a state of not producing sprouts to a state of difference in nature, then they are the cause; if they do not change, then they are not the cause. Because in good cultivation etc., the good differences of the sprouts can be seen. Refuting the uncertainty caused by internal factors: The second point is, if, for example, just as the aggregation of object, sense, and attention, even if it has not changed from a state of non-aggregation to a state of difference, is the cause of producing sense consciousness, then Ishvara is also like this, even if it has not changed from a state of non-cause to a state of difference, it is the cause, therefore it is uncertain. If you think so, then the aggregation of these three factors as the subject, it is not that it has not changed from a state of non-aggregation to a state of difference, because there is a situation where it has changed from a state of non-aggregation to a state of difference. If there is no change, then even if the three factors aggregate, as the subject, they will lose the ability to produce sense consciousness, because individually, they do not have the ability to produce sense consciousness. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
རྐྱེན་རྣམས་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་ནའོ། །དེས་ན་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ཆོས་ཅན། མ་ཚོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། དབང་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་གང་ལ་ཡང་དབང་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ཚོགས་ན་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་སོགས་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མིན་པར་ཐལ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་གསུམ་བཤད་པ། གཉིས་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཕུན་ཚོགས་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཐའ་དཔྱད་པ་དང་། གཞུང་གི་དོན་དངོས་སོ། ། ༈ མཐའ་དཔྱད་པ། དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་པ་རྣམས་གྱུར་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ལ་རྣམ་བཅད་དང་། ཡོངས་གཅོད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །ཞེས་སོགས་དང་། ཕྱི་མ་ལ་རྩོད་པ་ནི། ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། ལན་ནི་མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིའོ་ཞེས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲའོ། །དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཚད་ཡིན་རིགས། །ཞེས་པའང་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་གྲུབ་དོན་ཡིན་གྱི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཞེས་ལོགས་སུ་བཤད་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིན་ནའང་རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་རྩོད་པ་ 1-7-92b གསུམ་བསླངས་ནས་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོས་དང་པོ་ཁོ་ནའི་ལན་བཏབ་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ལན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ལན་སྒྲུབ་བྱེད་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པས་བཏབ་བོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྩོད་པ་གསུམ་པོ་གཞུང་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔར་འཆད་རིགས་ཀྱི། ཚིགས་བཅད་བཞི་པོ་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སྔར་འཆད་པ་ནི་མགོ་བོ་གོས་ཀྱིས་བཏུམ་ནས་མཇུག་མ་སུས་ཁྱེར་མི་ཚོར་བའོ། །མདོར་ན་རྩོད་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་གྱུར་པའི་དགོས་པ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོས་དེའི་ལན་མ་བཏབ་ཅིང་། རྩོད་པ་དང་པོ་ལ་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོས་ལན་བཏབ་ཀྱང་གྱུར་པའི་དགོས་པ་ལ་རྩོད་པ་མིན་པས་འབྲེལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མ་དང་གྱུར་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ཚད་མའི་དོན་ལ་རྩོད་པ་ནི། ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་དང་། གྱུར་པའི་དགོས་པ་ལ་རྩོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚད་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་། ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་པའི་རྩོད་པ་གསུམ་ནི་འདིར་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སྟོན་ནོ། །རྩོད་པ་དང་པོའི་ལན་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་དུ་དངོས་སུ་མ་བྱུང
Chinese
因为诸缘不具自性差别之故。因此，三缘聚合，法性，与不聚合者相比，是成立的，因为具有产生感官意识的能力。因此，这三个缘，法性，是感官意识等的因，因为单独任何一个都不具备产生感官意识等的能力，但聚合时，则会产生具备产生感官意识能力的差别功德。自在等，法性，不是因，因为不具自性差别之故。 第二，阐述其成就之圆满，分为二：边际考察与正文之实际意义。 第一，边际考察： 首先，前代学者将‘转变’所指的必要性分为‘分别’和‘总摄’两种，对于前者，驳斥如下：‘量是常有，非有无。’等等；对于后者，驳斥如下：‘量是隐蔽义之识。’等等，共一个偈颂。回答是：‘于不识者，令其知。’等等，共四个偈颂，他们一致这样说。但这并非论著作者的意图，因为‘成为能立之所待’，这也是分别的必要性之成立意义，而非总摄的必要性，不应另行阐述。即便如此，在辩论时，提出了三种辩论，用四个偈颂仅回答了第一个，因此，后两个没有回答。如果认为后两个的回答是通过能立的顺向和逆向方式阐述的，那么这三种辩论应该在所有后续正文的前面进行阐述，而仅在四个偈颂的前面阐述，就像用衣服蒙住头，却不知道谁拿走了屁股一样。总之，后两个辩论虽然是针对‘转变’的必要性而提出的，但四个偈颂并未回答，而第一个辩论虽然四个偈颂回答了，但并非针对‘转变’的必要性而提出的，因此毫无关联。那么应该如何呢？在此之前，已经阐述了所证之量和‘转变’，对于量的辩论是：‘量是隐蔽义之识。’，对于‘转变’的必要性的辩论是，不存在这样的量之能立，即使存在，也没有人努力去做，这三个辩论在此用一个偈颂来表示。第一个辩论的回答并未在开篇的礼赞中直接出现。
English
Because all conditions do not possess distinct inherent nature. Therefore, the aggregation of three conditions, the nature of phenomena, is established as distinct from non-aggregation, because it has the ability to generate sensory consciousness. Therefore, these three conditions, the nature of phenomena, are the cause of sensory consciousness and so on, because individually none of them possess the ability to generate sensory consciousness and so on, but when aggregated, they can possess the quality of becoming distinct with the ability to generate sensory consciousness. Ishvara (自在，Īśvara，Īśvara，The自在神) and so on, the nature of phenomena, are not the cause, because they do not possess distinct inherent nature. Secondly, to explain the perfection of its proof, there are two parts: marginal analysis and the actual meaning of the text. First, marginal analysis: Firstly, ancient scholars divided the necessity of mentioning 'transformation' into two types: 'distinction' and 'comprehension'. For the former, the refutation is: 'Validity is permanent, not existent or non-existent.' etc.; for the latter, the refutation is: 'Validity is the knowledge of hidden objects.' etc., totaling one verse. The answer is: 'To make known to those who do not know.' etc., totaling four verses, they all say this unanimously. However, this is not the intention of the author of the treatise, because 'being dependent on proof' is also the established meaning of the necessity of distinction, and it should not be explained separately as the necessity of comprehension. Even so, in the debate, three debates were raised, and only the first one was answered with four verses, so the latter two were not answered. If it is thought that the answers to the latter two were given by explaining the proof in a forward and reverse manner, then these three debates should be explained in the preliminary part of all the subsequent texts, but explaining them only in the preliminary part of the four verses is like covering the head with a cloth and not noticing who took the rear. In short, although the latter two debates were debates on the necessity of 'transformation', the four verses did not answer them, and although the four verses answered the first debate, it was not a debate on the necessity of 'transformation', so there is no connection at all. So how should it be? Up to this point, the object to be proven, validity and 'transformation' have been explained. The debate on validity is: 'Validity is the knowledge of hidden objects.', and the debate on the necessity of 'transformation' is that there is no such proof of validity, and even if there is, no one makes an effort to do so. These three debates are expressed here in one verse. The answer to the first debate did not actually appear in the opening salutation. --------------------------------------------------------------------------------