Tibetan
་གནད་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག བརྗོད་ལ། དབུགས་དང་བྲལ་མ་ཐག་པ་ལ་འཆི་ཁའི་བར་དོ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་བྲལ་བའི་ཚེ་འཆི་ཁའི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་གྱུར་ཏེ། །མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་གྱུར་ནས། །རླུང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཐིམ། །རྣམ་ཤེས་གཟུང་བ་འདི་ཉིད་ནི། །འོད་གསལ་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བྲོས་པས་བསྒུལ་བསྐྱོད་མི་ནུས་ཤིང་། དོང་དུ་ལྷུང་བ་དང་རི་བོས་ནོན་པ་ལྟ་བུའི་ལྕི་སྣང་འབྱུང་། མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་། ནང་རྟགས་སུ་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་སྨིག་སྒྱུ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང་། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས། དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་བྲོས་པས་ཟས་སྐོམ་མི་ལེན་ཅིང་ཁ་ཆུ་དང་སྣ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛགས། རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཐོས། ནང་རྟགས་སུ་དུ་གདང་འཁྲིགས་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དང་། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་སྐབས་མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་བྲོས་པས་ལུས་ཀྱི་དྲོད་མཐའ་ནས་ཡལ། དངུལ་ཆུ་དང་ཁ་སྣ་ཐམས་ཅད་སྐམ། སྣས་དྲི་མི་ཚོར། ནང་རྟགས་སུ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དང་། རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་སྐབས་གྱེན་རྒྱུ་དང་ཐུར་སེལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་རྣམས་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ལ་འདུས་ནས་དབུགས་ནང་དུ་སྡུད་དཀའ་ཞིང་ཕྱིར་བརྩེགས་མར་འཕེན། ནང་རྟགས་སུ་མར་མེ་འབར་བ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཆར། དུས་འདིར་མིག་ནས་རང་རིག་གི་འོད་ཟེར་དུང་གི་ཐག་པ་ལྟ་བུ་ཤར་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་བྱུང་བར་ངོ་ཤེས་ནས་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོས་ཡར་གྱི་ཟངས་ཐལ་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། དུས་དེར་མ་གྲོལ་ན་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་རླུང་བྲོས་པས་རླུང་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་འོང་འགགས་ནས། ལུས་ཀྱི་ཁྲག་ཐམས་ཅད་སྲོག་རྩར་འདུས་ཏེ་སྙིང་དབུས་སུ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་གསུམ་རིམ་པར་བརྒྱབ་པས། དབུགས་རིང་པོ་གསུམ་ཕྱིར་ལ་འཕེན་ཞིང་ཕྱི་དབུགས་ཁྲོག་གིས་ཆད། ནང་རྟགས་སུ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་སྐབས་རོ་རྐྱང་གི་དྭངས་མ་རྣམས་ཨ་ཧཾ་ལ་འདུས་ཏེ་སྤྱི་བོར་ཕ་ལས་ཐོབ་པའི་སྲོག་འཛིན་གྱི་དྭངས་མ་ཐིག་ལེ་དཀར་ཆ་ཧཾ་གི་དབྱིབས་ཅན་ཐུར་དུ་བབས་པ་ན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རྟགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལ་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་དཀར་ལམ་མེ་བ་དང་། ནང་རྟགས་སུ་ཤེས་པ་གསལ་ཉམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེ་སྡང་གི་རྟོག་པ་སོ་གསུམ་འགགས། དེ་རྗེས་སྣང་བ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། ལྟེ་བ་ནས་མ་ལས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གནས་ཀྱི་དྭངས་མ་རཀྟ་དམར་ཆ་ཨ་ཐུང་གི་དབྱིབས་ཅན་གྱེན་དུ་ལོག་པས་ཕྱི་རྟགས་སུ་ནམ་མཁར་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་དམར་ལམ་མེ་བ་དང་། ནང་རྟགས་སུ་ཤེས་པ་བདེ་ཉམས་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་འགགས། མཆེད་པ་ཉེར་ཐོབ་ལ་ཐིམ་པས་སྙིང་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་འཕྲད་པའི་བར་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚུད་ནས་ཕྱི་རྟགས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་མུན་ནག་འཐིབ་པ་ལྟ་བུའི་ནག་ལམ་མེ་བ་དང་། ནང་རྟགས་སུ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་འཆར་ཞིང་གཏི་མུག་གི་རྟོག་པ་བདུན་འགགས། རྣམ་ཤེས་དབུ་མར་ཐིམ་པས་ནང་དབུགས་འཆད་ཅིང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ནག་ཐིམ་གྱིས་བརྒྱལ་འགྲོའོ།། དེ་ནས་བརྒྱལ་བ་ལས་སངས་མ་ཁད་ལ་ཉེར་ཐོབ་འོད་གསལ་དང་འདྲེས་པས་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཞི་བ་ཆོས་སྐུའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ། རིག་པ་སྟོང་གསལ་རྗེན་པ་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྟོག་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སེམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་འཆར་བ་དེ་ཉིད་འཆི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པས། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་རྒྱུད་ལས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རབ་ཆོས་སྐུར་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བར་དོ་མེད་པར་གཞི་ཀ་དག་ཡེ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ།། དབུགས་ཆད་མ་ཁད་ལ་འདི་ནས་རྒྱུད་སྦྱངས་བ་སོགས་དང་། འཕོ་བ་དངོས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཀྱང་རུང་ལ། ཡང་ན་སྔར་གྱི་འཕྲོར་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ངོ་སྤྲོད་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། གལ་ཏེ་འཆི་ཁའི་བར་དོར་མ་གྲོལ་ན། དབྱིངས་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་དང་འོད་གསལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ནམ་མཁའ་ལས། སླར་ཡང་དག་དང་མ་དག་གི་རྟོག་ཚོགས་མཆེད་པ་དང་། དེ་ལས་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་བ་རྣམས་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་ཆེན་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། གལ་ཏེ་བར་དོ་དང་པོ་མ་གྲོལ་ན། །དབྱིངས་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་ནས། །སྒྲ་འོད་ཟེར་དང་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས། །ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི
Chinese
切莫忘失要点，谨记于心。述说时，于断气之际，应作临终中阴之引导。彼时，身心分离之际，此所谓临终中阴，如是显现。如《智慧游舞续》所云： “初则地融入于水，水亦融入于火中，火则融入于风中，风亦融入于识中，此识之所执持，将入光明之中。” 如是所说，地融入水之时，上行之风逃逸，故不能动摇，生如坠入深渊，如山压顶之沉重感。眼不能见物。内相为，四面八方显现如海市蜃楼之景象。水融入火之时，分离清浊之风逃逸，故不能饮食，口水鼻涕等流出。耳不能闻声。内相为，如烟雾弥漫之景象。火融入风之时，火同等之风逃逸，故身体之暖气自末端消失。水银与口鼻皆干涸。鼻不能嗅味。内相为，如萤火虫于空中飞舞之景象。风融入识之时，上行、下泄、遍行之风皆融入命勤之风中，故气息难以吸入，而向外喷射。内相为，如油灯燃烧，如灯串排列之景象显现。此时，眼现自明之光芒如海螺之线，应识为金刚萨埵之慈悲光芒显现，以猛烈之愿力专注一境，刹那间向上解脱。若彼时未能解脱，则识融入虚空之时，业之风逃逸，故风心之运行停止。身体之血皆汇集于命脉，于心间次第滴落三滴血滴，故向外射出三次长息，外气断绝。内相为，显现如无云之晴空。其后，虚空融入光明之时，粗糙之精华皆融入阿吽（藏文：ཨ་ཧཾ，梵文天城体：अहं，梵文罗马拟音：Ahaṃ，汉语字面意思：阿，杭），于头顶，自父亲所得之命勤精华，白色明点，具杭（藏文：ཧཾ，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：Haṃ，汉语字面意思：杭）之形状向下滴落之时，景象
English
Do not forget the key points, keep them in mind. When speaking, one should introduce the Bardo of Dying at the moment of death. At that time, when body and mind separate, this so-called Bardo of Dying appears as follows. As it is said in the Tantra of Wisdom Play: "First, earth dissolves into water, water also dissolves into fire, fire then dissolves into wind, wind also dissolves into consciousness, this grasping of consciousness, will enter into the Clear Light." As it is said, when earth dissolves into water, the supporting wind escapes, so one cannot move, and a heavy feeling like falling into an abyss or being pressed by a mountain arises. The eyes cannot see objects. The inner sign is that mirage-like appearances arise in all directions. When water dissolves into fire, the wind that separates purity and impurity escapes, so one cannot eat or drink, and saliva and nasal mucus flow out. The ears cannot hear sounds. The inner sign is an appearance like thick smoke. When fire dissolves into wind, the fire-equal wind escapes, so the body's warmth disappears from the extremities. Mercury and the mouth and nose all dry up. The nose cannot smell odors. The inner sign is an appearance like fireflies flying in the sky. When wind dissolves into consciousness, the upward-moving, downward-clearing, and pervasive winds all gather into the life-sustaining wind, so it is difficult to inhale and one exhales in stacks. The inner sign is the appearance of a burning butter lamp and a string of lamps arranged in a row. At this time, when the light of self-awareness shines from the eyes like a conch-shell thread, recognize it as the compassionate light of Vajrasattva appearing, and with intense longing, focus the mind one-pointedly, and in an instant, liberation will occur upwards. If liberation does not occur at that time, when consciousness dissolves into space, the wind of karma escapes, so the movement of wind and mind stops. All the blood in the body gathers into the life-force channel, and three drops of blood fall in succession in the center of the heart, so three long breaths are exhaled, and the outer breath is cut off with a "throk" sound. The inner sign is the appearance of a cloudless sky. Then, when space dissolves into clear light, the essences of the coarse elements all gather into Aham (Tibetan: ཨ་ཧཾ, Sanskrit Devanagari: अहं, Sanskrit Romanization: Ahaṃ, Chinese literal meaning: A, Hang), and at the crown of the head, the life-sustaining essence, the white bindu, shaped like Ham (Tibetan: ཧཾ, Sanskrit Devanagari: हं, Sanskrit Romanization: Haṃ, Chinese literal meaning: Hang), received from the father, descends, and the appearance...
Chinese
要知道，外在的征象是，所有显现都像无云晴空中月光遍布一样，白亮亮的。内在的征象是，觉知清晰且充满力量，三十三种嗔恨的念头止息。在那之后，当显现融入增长时，从脐轮开始，由母亲处获得的俱生精华，像红色“阿”字（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）形状向上翻转，因此外在的征象是，像阳光遍布天空一样，红亮亮的。内在的征象是，觉知充满喜乐，四十种贪欲的念头止息。增长融入近得时，在心脏中央，明点红白相遇之处，意识进入，因此外在的征象是，像天空被黑暗笼罩一样，黑沉沉的。内在的征象是，无分别的体验生起，七种愚痴的念头止息。意识融入中脉时，内在呼吸停止，在无念的状态中，因黑暗消融而昏厥。然后，从昏厥中醒来之际，近得与光明融合，称为双运智慧寂静法身的虚空，就像秋季无云的晴空一样。觉性空明赤裸，没有丝毫粗细烦恼的念头，生起无垢之心的体验，那便是死亡法身，本来就存在于众生心中的佛性，因此认识到它并安住其中。如《幻化网续》中所说：“一刹那间区分开，一刹那间圆满成佛。”正如所说，这被称为殊胜的法身迁识，也就是无有中阴，在原始清净的本初解脱，也就是证得圆满菩提。呼吸停止之际，可以从这里进行续部的修习等，或者进行真正的迁识的连接，或者继续进行之前的法性中阴的介绍。也就是说，如果未能在临终中阴中解脱，从空性显现任运自成和光明双运的寂静法身虚空中，再次生起净与不净的念头，由此生起法性中阴的显现。如龙钦绕降巴尊者所说：“如果第一个中阴未能解脱，融入空性显现任运自成光明中，声光射线和光团坛城等，显现八种融入方式的
English
Know that, the outer sign is that all appearances are like the moon shining in a clear, cloudless sky, bright and white. The inner sign is that awareness is clear and powerful, and the thirty-three thoughts of anger cease. After that, when appearance dissolves into increase, starting from the navel chakra, the co-emergent essence obtained from the mother, like a red "Ah" (Tibetan: ཨ, Devanagari: अ, Romanized Sanskrit: a, literal Chinese meaning: Ah) shaped and turned upwards, so the outer sign is that like sunlight covering the sky, it is bright red. The inner sign is that awareness is full of joy, and the forty thoughts of desire cease. When increase dissolves into near attainment, in the center of the heart, where the red and white bindus meet, consciousness enters, so the outer sign is that like the sky being covered by darkness, it is pitch black. The inner sign is that non-conceptual experience arises, and the seven thoughts of delusion cease. When consciousness dissolves into the central channel, the inner breath stops, and in the state of non-thought, one faints due to the dissolution of darkness. Then, at the moment of awakening from the faint, near attainment merges with luminosity, called the union of wisdom, the peaceful dharmakaya's space, like the clear autumn sky without clouds. Awareness is empty and clear, naked, without even a speck of coarse or subtle afflictive thoughts, the experience of a stainless mind arises, that is the death dharmakaya, which is inherently present in sentient beings as the Buddha-nature, so recognize it and abide in it. As it is said in the Guhyagarbha Tantra: "In a single moment, differentiate, in a single moment, attain perfect Buddhahood." As it is said, this is called the supreme dharmakaya transference, that is, without the bardo, in the primordial purity, the original liberation, that is, attaining perfect enlightenment. At the moment of the breath stopping, one can from here practice the tantra, etc., or make the connection of the actual transference, or continue with the previous introduction to the dharmata bardo. That is, if one fails to liberate in the dying bardo, from the peaceful dharmakaya space of the spontaneous manifestation of emptiness and luminosity union, again arise pure and impure thoughts, from which arise the appearances of the dharmata bardo. As Longchen Rabjampa said: "If the first bardo is not liberated, dissolve into the spontaneous manifestation of emptiness luminosity, sounds, lights, rays, and mandala of light clusters, etc., appear the appearances of the eight ways of dissolving.