Tibetan
་ཉིད་མངོན་དུ་འགྱུར། ཞེས་དང་། རིག་པ་ཚད་ལ་མ་ཕེབས་ན། །རྣལ་འབྱོར་དྲོད་ཚད་རྙེད་མི་འགྱུར། ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ཚད་ལ་མ་ཕེབས་ན། །ཕུང་པོའི་སྣང་འཛིན་དག་མི་འགྱུར། ཞེས་སོ། ། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ། བཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། གཞི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་གདངས་མངོན་སུམ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་རྩལ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་ཟད་ནས་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་རང་ངོར་བཅོས་མིན་དུ་འགྲིབ་ནས་མི་སྣང་བ་ལྟར། རང་གདངས་དབྱིངས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ནུབ་པས། རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་བ་ཡང་དག་ནས། གནད་བཞིས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་མཐུས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང་། ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་བྱུང་གི་བག་ཆགས་ཟད་ནས་གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་ཉམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་འོད་ཀྱི་ནང་ནས་ལག་པའི་སོར་མོ་བཀྲམ་པ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་ཞིང་། སྣང་དང་མི་སྣང་དུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་འཁོར་བ་དང་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་དོན་དམ་པར་འཕེལ་ནས་ཆེར་སོང་བ་དང་། ཟད་ནས་ཆུང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་། ཅི་ཡི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་བློ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟད་པ་ལ་ཟད་ལུགས་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཟད་པའོ། །བློ་མཆོག་ཅིག་ཆར་བ་རེ་ཟུང་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་གོམས་སུ་བཅུག་པས་གོང་འཕེལ་དང་། ཚད་ཕེབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་གདོས་བཅས་འོད་དུ་དེངས་པས་འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་ཚུགས། ཉོན་མོངས་པ་དེངས་བས་དྲན་པ་དང་དྲན་གཞི་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ། སྣང་བ་དེངས་བས་འགྲོ་ས་དང་། འདུག་ས་དང་། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་དག་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་སར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དུས་སུ་མངོན་ཤེས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། གཞན་དུ་ཉམས་དང་། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། རྟོག་ཚོགས་དང་། ཚིག་དང་། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོད་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་བ་རང་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་ནས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་སྣང་བ་རིམས་གྱིས་ཟད་ནས། ལག་སོར་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས། སྣང་བ་དེ་ལས་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆུ་ཟླ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། རང་ལུས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱིས་མིག་མ་དག་པས་མི་མཐོང་ཡང་། རང་གིས་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཆི་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེར་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་མི་སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལ་དབང་བས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་ནས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛད་ནུས་ཏེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གཞན་དང་ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སྣང་བ་བཞིའི་ཚད་ཟིན་པས། །སོ་སོའི་ས་མཚམས་ཕྱེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཟད་པས་ལྷག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། །ལྷག་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་སོ།། མཐ
Chinese
即能现前。 若慧未至量，瑜伽暖乐不得成。 如是未至量，蕴聚显现不得净。 法性穷尽之显现 第四，法性穷尽之显现：基之法性无有迁变的自光明显现，道之法性觉性大光明之显现功用圆满，然此亦是觉性光芒外射之影像而已，非为本体，故而有增有减，如天空之月于自身无有造作地减损而不显现一般。自光于法界中无有增减地隐没，觉性摇动之细微风息亦完全止息，以四关键风之摇动增长为智慧，且以法性清净之威力，外在之五大境相错乱显现之分与内在错乱分别心生起之习气穷尽，秘密光明之所有显现体验亦融入法性不可言说之法界中，如于光明中伸展手臂之指端般不显现，且无有执持显现与不显现之体性，远离轮回与涅槃之概念。此时，法性觉性于胜义谛中增长广大，亦无有穷尽而变小，然亦未成立任何事物之体性，故而超越思议言说之心识，是故称之为穷尽之显现。 如是穷尽有二种穷尽之方式：渐次穷尽乃是四种显现达到极致后穷尽。少数极殊胜之智者，仅是使现量之显现串习，便能增长，亦有不依赖达到极致而穷尽者。无论如何，以粗重之身融入光明，故而无法被五大之敌所胜。烦恼融入光明，故而忆念与忆念之所缘如瓦波般无有踪迹。显现融入光明，故而所去之处与所住之处，以及日月之显现等等错乱显现自然消逝无有踪迹，甚至连“是如此”之念亦不成立。故而所有色相皆已寂灭，称为法身自净，以及法性回归本位。此时，虽无有对神通之阻碍，且仅安住于慈悲之分明显现，然于其他方面，体验与身体、感官与分别念、言语与错乱皆已穷尽，念头亦自然消逝，因蕴聚漏失之故，故而不再退转。
English
will become manifest. If awareness has not reached its limit, yoga's heat will not be attained. If it has not reached its limit in that way, the perception of the aggregates will not be purified. The Appearance of the Exhaustion of Dharmata Fourth, the appearance of the exhaustion of dharmata: The self-radiance of the ground dharmata, which is without change, manifestly appears, and the power of the appearances of the path dharmata, the great luminosity of awareness, is perfected. However, that too is just an image of the radiance of awareness shining outward, and since it is not the essence itself, it increases and decreases. Like the moon in the sky diminishing naturally on its own and becoming invisible. The self-radiance subsides into space without increasing or decreasing. Even the subtle wind of the movement of awareness is completely stopped. By the four keys, the movement of wind increases into wisdom, and by the power of the purification of dharmata, the external element, the part of the confused appearance of the environment, and the internal confusion, the habitual tendencies of arising thoughts and mind are exhausted. All the experiences of the secret luminosity also dissolve into the inexpressible dharmadhatu of dharmata, and it is not visible except for the spreading of the fingers of the hand from within the light. There is no essence of grasping at appearance and non-appearance, and it is free from the concepts of samsara and nirvana. At that time, the awareness of dharmata increases greatly in the ultimate truth, and although it does not decrease and become small, it does not establish the essence of anything, so it is called the appearance of exhaustion because it transcends the mind of thought and expression. Thus, there are two ways of exhaustion: Gradual exhaustion is the exhaustion after the four appearances have reached their limit. A few of the most excellent intelligent people only familiarize themselves with the manifest appearances, and they can increase, and there are also those who exhaust without relying on reaching the limit. In any case, because the coarse body dissolves into light, it cannot be overcome by the enemy of the elements. Because the afflictions dissolve into light, memory and the object of memory disappear without a trace like a valpo. Because the appearances dissolve into light, the places to go and the places to stay, and the confused appearances such as the appearances of the sun and moon, disappear without a trace, and even the thought that "it is like this" is not established. Therefore, all forms have passed away, and it is called dharmakaya self-purification, and dharmata returning to its own place. At this time, there is no obstacle to clairvoyance, and it remains only in the clear manifestation of compassion, but in other respects, experience, body, senses, thoughts, words, and all confusion are exhausted, and thoughts naturally disappear. Because the aggregates are leaking, there is no turning back.
Chinese
即身成佛，如根本续云：法性穷尽之显现，乃由体验之显现空后，身尽，感官之境亦尽，念头纷扰，自然解脱后，远离言说之词。又云：果虽不能言说，然诸法已至穷尽处，自己之成就边亦坏灭，此时上师口诀隐没，见修行的边际消亡后，法身之显现并不存在，身与智慧相续断绝故，无佛亦无有情，总之，任何亦不住留，无去无来。如是说。此处若欲以大迁转身而利益有情，则因能自主转生，故显现逐渐穷尽，手指显现缠绕光芒时，将觉性安住于此显现上，从此显现中自然回返，器情世间见如水月，如梦境一般，自身显现如彩虹，无自性而仅是空明，虽他人因眼未清净而不能见，然自己能见，且于此无有生老病死，能以如金刚之身利益有情，如大导师父母，班禅比玛拉等。若不乐于彼身形之时行广大他利，则因能自主融入，故入于内界，复又从法性内明中安住之光芒显现于外，以身与智慧无离之事业，能于轮回未空之际利益他众，如能仁王三身任运成就之事业一般。于其他道与且却，身化为微尘，心于法性中清净而仅于本来清净中解脱而已，如是化为微尘，于光明中显现，能自主生入二者，乃是妥噶独有之特点。如是，暂时四相之量已定，各自之界限已分，最终见法尽之显现，则将成就无余涅槃，反之，若未如是穷尽，则亦不能成就无余涅槃。续云：如是身之生起相续断绝后，有漏蕴身不显现，于此将现前成佛。又云：若未成法性穷尽，则不能成无余涅槃。
English
Becoming Buddha in this very body. As the Root Tantra says: "The appearance of the exhaustion of Dharmata, is when the appearance of experience is emptied. Body is exhausted, and the realm of the senses is also exhausted. The collection of thoughts and delusions are self-liberated. It is separated from the words of expression." And: "Although the fruit cannot be expressed, all dharmas have reached the point of exhaustion, and the end of one's own accomplishment is also destroyed. At this time, the guru's oral instructions disappear. The end of view, meditation, and conduct is exhausted, and the appearance of Dharmakaya is non-existent. Because the continuity of body and wisdom is cut off, there is no Buddha and no sentient beings. In short, nothing remains. There is no going and no coming." So it is said. Here, if you want to benefit sentient beings by rising as the body of the Great Transference, then because you have power over rebirth, the appearances gradually diminish. When the fingers appear to be surrounded by light, by entrusting consciousness to that appearance, it naturally returns from that appearance, and the outer world is seen as water and moon, like a dream. One's own body appears like a rainbow, without self-nature, only empty and transparent. Although others cannot see it because their eyes are not pure, one can see it oneself, and there is no birth, old age, sickness, or death in it. One can benefit sentient beings with a vajra-like body, like the great teacher father and mother, and Panchen Vimalamitra. If you are not happy to perform great benefit for others at that time of the body's form, then because you have power over entering, you enter into the inner space. Then, again, from the inner clarity of Dharmata, the radiance that dwells within manifests outwardly. With the activity of body and wisdom inseparable, you can benefit others until samsara is empty, like the spontaneously accomplished activity of the three bodies of the Lord of Sages. In other paths and Trekchö, the body becomes dust, and the mind is purified in Dharmata and liberated only in the original purity. Thus, becoming dust and appearing in the light, having power over both birth and entry, is a unique characteristic of Tögal alone. Thus, when the measure of the four visions is determined, the boundaries of each are divided, and finally, seeing the appearance of the exhaustion of Dharma, one will become a Buddha without remainder. Otherwise, if it is not exhausted in this way, one will not become without remainder. The Tantra says: "Thus, after the continuity of the arising of the body is cut off, the contaminated aggregates do not appear. In this, one will attain complete enlightenment." And: "If Dharmata is not exhausted, one will not become without remainder."