Tibetan
ཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། གཞི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་གདངས་མངོན་སུམ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་རྩལ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་ཟད་ནས་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་རང་ངོར་བཅོས་མིན་དུ་འགྲིབ་ནས་མི་སྣང་བ་ལྟར། རང་གདངས་དབྱིངས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ནུབ་པས། རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་བ་ཡང་དག་ནས། གནད་བཞིས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་མཐུས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང་། ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་བྱུང་གི་བག་ཆགས་ཟད་ནས་གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་ཉམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་འོད་ཀྱི་ནང་ནས་ལག་པའི་སོར་མོ་བཀྲམ་པ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་ཞིང་། སྣང་དང་མི་སྣང་དུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་འཁོར་བ་དང་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་དོན་དམ་པར་འཕེལ་ནས་ཆེར་སོང་བ་དང་། ཟད་ནས་ཆུང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་། ཅི་ཡི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་བློ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟད་པ་ལ་ཟད་ལུགས་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཟད་པའོ། །བློ་མཆོག་ཅིག་ཆར་བ་རེ་ཟུང་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་གོམས་སུ་བཅུག་པས་གོང་འཕེལ་དང་། ཚད་ཕེབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་གདོས་བཅས་འོད་དུ་དེངས་པས་འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་ཚུགས། ཉོན་མོངས་པ་དེངས་བས་དྲན་པ་དང་དྲན་གཞི་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ། སྣང་བ་དེངས་བས་འགྲོ་ས་དང་། འདུག་ས་དང་། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་དག་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་སར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དུས་སུ་མངོན་ཤེས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། གཞན་དུ་ཉམས་དང་། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། རྟོག་ཚོགས་དང་། ཚིག་དང་། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོད་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་བ་རང་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །
Chinese
寂止法性穷尽之显现，乃是基之法性无有迁变的自性光明，显现为现量道之法性觉性大光明之显现，此亦仅是觉性光明外显之影像，而非本体之故，如天空之月般，由盈变亏，自然而然地隐没不见。自性光明于法界中无有增减地隐没，觉性之细微动摇之风亦彻底止息。以四关键要点，风之动摇增长为智慧，并藉由法性清净之力，外在显现之境之错觉部分，以及内在错觉分别念生起之习气皆已穷尽，所有秘密光明之显现体验，亦融入法性不可言说之法界中，如在光明中伸开手指般，除此之外便不再显现。于显现与不显现之执着亦无有自性，并已远离轮回与涅槃之概念。彼时，法性觉性于胜义谛中增长广大，亦无有穷尽而变小。然因未成立任何事物之自性，故已超越思辨言语之心识，因此称之为穷尽之显现。如是，穷尽之方式有二，渐次穷尽乃是四种显现达到极致后穷尽。少数极聪慧者，仅因串习现量之显现，便能增长，亦有不依赖达到极致而穷尽者。无论如何，因有质碍之物转化为光明，故无法被地水火风之敌所胜。烦恼转化为光明，故记忆与忆持之微细念头亦无踪影。显现转化为光明，故行处、住处、以及日月之显现等错觉亦自然消逝无踪，甚至连“就是这样”的想法也无法成立。因此，所有色相皆已寂灭，称为法身自净，以及法性回归本位。此时，神通无有阻碍，仅安住于慈悲分明之状态。除此之外，所有体验、身体、感官、分别念、言语、以及错觉皆已穷尽，念头亦自然消逝，因五蕴漏尽之故，故不退转而于光身中成佛。如根本续云：法性穷尽之显现，乃是体验之显现空性，身体穷尽，感官之境亦穷尽，分别念错觉自然解脱，远离所言说之词语。
English
The appearance of the exhaustion of dharmata is the self-radiance of the unchanging nature of the ground dharmata, the clear light of the awareness of dharmata on the manifest path, which is also just an image of the outward appearance of awareness, and not the essence itself. Like the moon in the empty sky, it wanes naturally and disappears. The self-radiance disappears into the space without increasing or decreasing. Even the subtle wind that moves the awareness is completely calmed. Through the four key points, the movement of the wind increases into wisdom, and through the power of the purity of dharmata, the external elements of illusory appearances and the internal imprints of illusory thoughts and emotions are exhausted. All the experiences of secret clear light also dissolve into the inexpressible space of dharmata, like spreading out the fingers in the light, and nothing else appears. There is no inherent nature in grasping at appearance and non-appearance, and it is free from the concepts of samsara and nirvana. At that time, the awareness of dharmata increases greatly in ultimate truth, and it does not diminish. However, because it does not establish the nature of anything, it is beyond the mind of thought and expression, and therefore it is called the appearance of exhaustion. Thus, there are two ways of exhaustion: gradual exhaustion is the exhaustion after the four appearances have reached their limit. A few very intelligent people can increase simply by familiarizing themselves with manifest appearances, and there is also exhaustion that does not depend on reaching the limit. In any case, because the tangible is transformed into light, it cannot be overcome by the enemies of the elements. Because the afflictions are transformed into light, memory and the subtle thoughts of remembrance disappear without a trace. Because appearances are transformed into light, the illusions of going, staying, and the appearances of the sun and moon naturally vanish without a trace, and even the thought that "this is how it is" cannot be established. Therefore, all forms are said to be in nirvana, the dharmakaya is self-purified, and the dharmata reaches its own place. At this time, there is no obstruction to clairvoyance, and it remains only in a state of clear compassion. Otherwise, all experiences, body, senses, thoughts, words, and illusions are exhausted, and thoughts naturally vanish. Because the aggregates are exhausted, one attains irreversible Buddhahood in the light body. As the root tantra says: The appearance of the exhaustion of dharmata is the emptiness of the appearance of experience, the body is exhausted, the objects of the senses are also exhausted, thoughts and illusions are naturally liberated, and it is free from the words of expression.
Tibetan
ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་ནས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་སྣང་བ་རིམས་གྱིས་ཟད་ནས། ལག་སོར་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས། སྣང་བ་དེ་ལས་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆུ་ཟླ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། རང་ལུས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱིས་མིག་མ་དག་པས་མི་མཐོང་ཡང་། རང་གིས་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཆི་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེར་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་མི་སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལ་དབང་བས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་ནས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛད་ནུས་ཏེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གཞན་དང་ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སྣང་བ་བཞིའི་ཚད་ཟིན་པས། །སོ་སོའི་ས་མཚམས་ཕྱེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཟད་པས་ལྷག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། །ལྷག་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་སོ།། མཐའ་རྟེན་བཞིའི་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ། མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ། གཉིས་པ་མཐའ་རྟེན་བཞིས་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། མཐའ་རྟེན་མན་ངག་རྣམ་པ་བཞི། །གོང་མའི་རྒྱབ་ཏུ་མེད་ཐབས་མེད། ཅེས་དོན་གྱི་ས་
Chinese
如是说。虽不能言说果，然诸法行至穷尽处，自之宗派亦坏灭，此时上师口诀隐没，见修行的边际消亡后，法身之显现亦不复存在，身与智慧之相续断绝故，无有佛陀亦无有众生，总之任何亦无有住者，无去无来也。如是说。若欲于此处示现大迁转身而利益众生，则以自在生起之力，令诸显现逐渐穷尽，于手指为光明所缠绕之显现上专注觉性，则从彼显现中自解脱，而将外器内情视为水月与梦幻，自身显现如虹彩般，然无自性，仅为通透之空性，虽为他人不净之眼所不见，然自能见之，且于彼无有生老病死衰败，能以如金刚般之身利益众生，如大导师父母与班钦（大班智达）比玛拉（无垢友）等。若不乐于彼身之形相于彼时行广大之利他事业，则以自在融入之力，融入于内虚空，复次从法性内光明中显现，以身与智慧无离之事业，能利益他众直至轮回未空之际，如能仁（释迦牟尼佛）之三身任运成就之事业。于其他道与且却（顿超）中，身分解为微尘，心识于法性中清净，仅有于本来清净中解脱而已。如是分解为微尘，因光明而显现，故于生起与融入二者皆得自在，此乃妥噶（顿超）独有之特点。如是暂时证得四相之量，各自之界限分离，最终见证法尽之显现，则能于无余蕴中成佛，若未能如是穷尽，则亦不能于无余中成佛。经续中云：如是身之生起断绝后，有漏之蕴不显现，于此现前成正觉。如是说。若法性未至穷尽，则不能于无余中成佛。如是说。 四依之修习讲述 于三不动摇上安立 第二，四依讲述修习之方式，龙钦饶降巴（龙钦巴）之《龙钦宁提》中云：四依口诀有四种，于前者之后无有他法。如是义之要点
English
Thus it is said. Although the fruit cannot be expressed, when all phenomena have reached their end, one's own sectarian views also collapse. At this time, the guru's instructions are obscured, and after the limits of view, meditation, and action are exhausted, the appearance of the Dharmakaya no longer exists. Because the continuity of body and wisdom is severed, there is no Buddha and no sentient beings. In short, nothing remains; there is no going and no coming. Thus it is said. If one wishes to manifest the body of the Great Transference here to benefit sentient beings, then by having power over birth, appearances gradually diminish. By focusing awareness on the appearance of fingers being encircled by light, one is liberated from that appearance, and one sees the external world and internal beings as water moons and dreams. One's own body appears like a rainbow, but without inherent existence, it is merely transparent emptiness. Although others with impure eyes do not see it, one sees it oneself, and in that state, there is no birth, death, aging, or decay. One can benefit sentient beings with a vajra-like body, like the great teacher father and mother, and the great scholar Vimalamitra. If one is not inclined to perform vast benefit for others in that very form of the body at that time, then by having power over absorption, one enters into the inner space. Then, again, one arises from the inner clarity of Dharmata, and with activities of inseparable body and wisdom, one can benefit others until samsara is empty, like the spontaneously accomplished activities of the three kayas of the Lord of Sages (Shakyamuni Buddha). In other paths and Trekchö (Cutting Through), the body dissolves into particles, and the mind is purified into Dharmata, resulting only in liberation in original purity. Thus, dissolving into particles and appearing as light gives one power over both arising and absorption, which is a unique characteristic of Tögal (Leap Over). Thus, by temporarily reaching the measure of the four visions, the boundaries of each are separated, and ultimately, by witnessing the exhaustion of phenomena, one becomes a Buddha in the state of no residue. If one does not exhaust them in this way, one will not become a Buddha in the state of no residue. As it is said in the tantras: "Thus, after the arising of the body is cut off, the contaminated aggregates do not appear; in this, one attains perfect enlightenment." Thus it is said. If Dharmata does not reach exhaustion, one will not become a Buddha in the state of no residue. Thus it is said. Explanation of the Practice of the Four Supports Establishing the Foundation on the Three Immovables Secondly, the explanation of the practice of the four supports. In the Longchen Nyingthig of Longchen Rabjampa (Longchenpa), it is said: "The four supports are four kinds of instructions; there is no way to be without them after the former." This is the essence of the meaning.