Tibetan
མངོན་ཤེས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། གཞན་དུ་ཉམས་དང་། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། རྟོག་ཚོགས་དང་། ཚིག་དང་། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོད་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་བ་རང་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་ནས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་སྣང་བ་རིམས་གྱིས་ཟད་ནས། ལག་སོར་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས། སྣང་བ་དེ་ལས་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆུ་ཟླ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། རང་ལུས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱིས་མིག་མ་དག་པས་མི་མཐོང་ཡང་། རང་གིས་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཆི་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེར་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་མི་སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལ་དབང་བས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་ནས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛད་ནུས་ཏེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གཞན་དང་ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སྣང་བ་བཞིའི་ཚད་ཟིན་པས། །སོ་སོའི་ས་མཚམས་ཕྱེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཟད་པས་ལྷག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། །ལྷག་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་སོ།། མཐའ་རྟེན་བཞིའི་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ། མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ། གཉིས་པ་མཐའ་རྟེན་བཞིས་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། མཐའ་རྟེན་མན་ངག་རྣམ་པ་བཞི། །གོང་མའི་རྒྱབ་ཏུ་མེད་ཐབས་མེད། ཅེས་དོན་གྱི་ས་ཟིན་མེད་ཀྱང་གོང་མ་སྟེ། སྣང་བ་བཞིའི་རྒྱབ་ཏུ་དགོས་པ་ལ། གཞི་བཅའ། ཚད་གཟུང་། གཟེར་གདབ། གྲོལ་ཚད་དང་བཞིའོ། དེ་ལ་དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་ནི། ལུས་བཞུགས་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་མི་འགུལ་བས་རྩ། དེ་མ་འགུལ་བས་རླུང་། དེ་མ་འགུལ་བས་སེམས། དེ་མ་འགུལ་བས་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་ནས་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མིག་གཟིགས་སྟངས་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་གནད་རྩ། དེའི་གནད་སྒོ། དེའི་གནད་སྒྲོན་མ་ཡིན་པས་རྩ་མ་འགུལ་ན་མིག དེ་མ་འགུལ་ན་སྒྲོན་མ་མི་འགུལ་བས་སྣང་བའི་འཕེལ་འཛིན། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད། རླུང་སེམས་བཟོ་མེད་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་རྣམ་རྟོག་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ། དབྱིངས་རིག་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་ནས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་དབྱིངས་རིག་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་ཞིང་ཁམས་ཚད་ལ་ཕེབས་པར་བྱེད། ནང་ཕུང་པོ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་ལུས་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་རྟོག་དངས་བར་བྱེད། །གསང་བ་རྟོག་པ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་རྣམ་རྟོག་མི་འགྱུ་བར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་སེམས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་རྐྱེན་ཟད། དེའི་ཚེ་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་སྟོན་པ་དང་། རྟགས་སྒོ་གསུམ་ལ་འཆར་བ་གཉིས་འོང་སྟེ། ཐོག་མར་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་འཛིན་པ་ནི། དབང་རྣོན་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་གཉིད་དག་པ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆོད་པས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་འོད་ལུས་འགྲུབ་སྟེ་འཚང་རྒྱ་བའི་རྟགས་དང་། འབྲིང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཤིང་སྤྲུལ་བསྒྱུ
Chinese
仅安住于无碍的现量和清晰的慈悲中，其他方面，所有的体验、身体、感官、念头、言语和错乱都已穷尽，念头自然消逝，由于五蕴已尽，故不退转而于光身中成佛。如根本续部所说：法性穷尽之显现，乃是体验之显现空性后，身体穷尽，感官之境也穷尽，念头和错乱自然解脱后，远离所说之词句。又说：果虽不可言说，然诸法已至穷尽处，自之成就边亦坏灭，此时上师口诀隐没，见修行的边际消亡后，法身之显现非有非无，身与智慧相续断绝故，无佛亦无有情，总之无有任何安住，无去无来。如是说。在此，如果想要显现大迁转身而利益众生，则因能自主受生，故显现逐渐穷尽，当觉知专注于手指被光芒缠绕之显现时，从该显现中自解脱，器情世间如水月和梦境般显现，自身如彩虹般显现，无自性而仅是空明，他人因眼未净故不能见，然自己能见，且于其中无有生老病死，能以金刚般的身体利益众生，如大导师父母和班钦（大班智达）比玛拉（无垢友）等。如果不乐意于彼身形之时行广大他利，则因能自主融入，故融入内界，复又从法性内明中安住之光辉中显现出来，以身与智慧无离之事业，能利益他众直至轮回未空，如能仁王的三身任运成就之事业。其他道和且却道，身体化为微尘，心识融入法性而仅于本来清净中解脱而已。如是化为微尘，因光明清澈故能自主生入二者，乃是妥噶独有之特点。如是，暂时证得四相之量，各自的界限分明，最终见到法尽之相，从而五蕴无余而成就佛果，否则，若未穷尽至此，则有余
English
Remaining only in unobstructed direct perception and clear compassion, in other respects, all experiences, body, senses, thoughts, words, and confusions are exhausted, thoughts naturally vanish, and because the aggregates are exhausted, one irreversibly attains Buddhahood in the light body. As stated in the Root Tantra: "The appearance of the exhaustion of dharmata is when the appearance of experience is empty, the body is exhausted, and the realm of the senses is also exhausted. Thoughts and confusions are naturally liberated, and one is separated from the words of expression." And: "Although the result cannot be expressed, when all dharmas have reached exhaustion, one's own accomplished limit is also destroyed. At this time, the guru's instructions disappear. The limits of view, meditation, and conduct are exhausted, and the appearance of the Dharmakaya is neither existent nor nonexistent. Because the continuity of body and wisdom is severed, there is no Buddha and no sentient being. In short, nothing remains. There is no going and no coming." So it is said. Here, if one wishes to manifest as the body of the Great Transference to benefit sentient beings, then because one has power over rebirth, appearances gradually diminish. When awareness is directed towards the appearance of fingers being entwined with light, one is self-liberated from that appearance, and the environment and beings appear like water moons and dreams. One's own body appears like a rainbow, without inherent existence, merely empty and transparent. Others, because their eyes are not pure, do not see it, but one sees it oneself, and in it there is no birth, death, aging, or decay. One can benefit sentient beings with a vajra-like body, like the great teacher father and mother, and the great scholar Vimalamitra. If one is not inclined to perform vast benefit for others at that time in that very form, then because one has power over entering, one enters the inner space. Again, one manifests from the radiance of abiding in the inner clarity of dharmata. With the activity of inseparable body and wisdom, one can benefit others until samsara is empty, like the spontaneously accomplished activity of the three bodies of the Lord of Sages. In other paths and in Trekchö, the body dissolves into particles, and the mind dissolves into dharmata, merely liberating into original purity. Thus, dissolving into particles and being clear in light, having power over both birth and entering, is a unique characteristic of Tögal alone. Thus, by temporarily attaining the measure of the four visions, the boundaries of each are distinguished, and ultimately, by seeing the vision of the exhaustion of dharmas, one becomes a Buddha without remainder of the aggregates. Otherwise, if it is not exhausted in this way, there is remainder.
Chinese
也不会改变。经中说： 这样身体生起相续断绝后，有漏蕴身不显现，于此现前成佛。 又说： 法性未穷尽，不会成为无余。 四种边际依持的修习方式的解说。 安立于三种不动之上。 第二，四种边际依持的修习方式的解说： 从《虚空明》中说： 边际依持四种法，在上者的背后不可能没有。 虽然没有抓住意义的要点，但上者，也就是四种显现的背后所需要的，是安立、衡量、钉牢、解脱量这四种。 其中第一种，安立于三种不动之上： 身体安住的三种方式中，要做到不动。 也就是身体不动，脉不动；脉不动，气不动；气不动，心不动；心不动，能动摇的分别念相续断绝，安住于觉性之中。 眼睛观看的方式中，要做到不动。 因为是觉性的要害，它的要门，它的要害明灯，所以脉不动，眼睛不动；眼睛不动，明灯不动，因此显现的增益和执著消失，法界觉性不分离。 气和心在无造作中，要做到不动。 这样就不会产生分别念，生起和解脱同时。 有证悟法界觉性双运的必要。 根本续中说： 对此边际依持要深信，安立于三种不动之上后，气和心就到达要害之处。 以三种安住来衡量。 第二，以三种安住来衡量： 外在显现的运行之气穷尽，法界觉性没有来去而安住。 这样安住，就使净土到达衡量。 内部蕴身运行之气穷尽，身体没有摇动而安住。 这样安住，就使轮回的错觉清净。 秘密分别念运行之气穷尽，分别念不流动而安住。 这样安住，就使心分别念摇动的因缘穷尽。 这时，会出现用梦来显示衡量，以及在三种征相门上显现这两种情况。 首先，用梦来执持衡量： 根器敏锐、精进的人们，梦融入法界，睡眠清净，光明本身显现。 这是因为串习的联系断绝，因此此生就能成就光身而成佛的征相。 中等的人，在梦中知道并且变化
English
also will not change. The tantra says: Thus, after the continuous arising of the body is cut off, the contaminated aggregates are no longer visible, and here one manifestly attains Buddhahood. It also says: If the nature of reality is not exhausted, it will not become without remainder. Explanation of the practice of the four supports. Establishing a foundation on the three immovables. The second is the explanation of the practice of the four supports. From "Longsal": The four types of support instructions, it is impossible not to have them behind the former. Although the essential point of the meaning is not grasped, the former, that is, what is needed behind the four appearances, are: establishing a foundation, measuring, fixing, and the degree of liberation. Among these, the first is establishing a foundation on the three immovables. One should not move from the three ways of sitting the body. That is, when the body does not move, the channels do not move; when the channels do not move, the wind does not move; when the wind does not move, the mind does not move; when the mind does not move, the moving thoughts are cut off and one abides in awareness. One should not move from the way of looking with the eyes. Because it is the essential channel of awareness, its essential door, its essential lamp, if the channel does not move, the eyes do not move; if the eyes do not move, the lamp does not move, so the increase and clinging of appearances disappear, and the dharmadhatu awareness is inseparable. One should not move from the effortless wind and mind. In this way, conceptual thoughts will not arise, and arising and liberation are simultaneous. There is a need to realize the union of dharmadhatu awareness. The root tantra says: Have faith in these supports, and after establishing a foundation on the three immovables, the wind and mind will reach the essential point. Measuring with the three abidings. The second is measuring with the three abidings. When the wind that moves external appearances is exhausted, the dharmadhatu awareness abides without coming and going. By abiding in this way, the pure land reaches its measure. When the wind that moves the internal aggregates is exhausted, the body abides without moving. By abiding in this way, the delusions of samsara are purified. When the wind that moves secret thoughts is exhausted, conceptual thoughts abide without moving. By abiding in this way, the causes for the mind's conceptual thoughts to move are exhausted. At that time, there will be two things: the measure is shown by dreams, and signs appear in the three doors. First, the measure is grasped by dreams. Those with sharp faculties and great diligence, their dreams dissolve into the dharmadhatu, their sleep is purified, and luminosity itself appears. This is because the connections of habitual patterns are cut off, so in this life, the light body is accomplished and it is a sign of attaining Buddhahood. Those of middling capacity know and transform in dreams.