Tibetan
། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གསལ་བར་མཐོང་། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གོམས་ནས་མ་བསྒོམ་ཀྱང་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་ལ་མཐར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ངོས་ཟིན་པས་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བདེ་ཆེན་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚད་ལ་ཕེབས་དགོས་ཤིང་མ་ཕེབས་ན་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་ཞིང་། ལྡོག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་ཡིས། །ལོངས་སྤྱོད་སྐུ་ཉིད་མངོན་དུ་འགྱུར། ཞེས་དང་། རིག་པ་ཚད་ལ་མ་ཕེབས་ན། །རྣལ་འབྱོར་དྲོད་ཚད་རྙེད་མི་འགྱུར། ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ཚད་ལ་མ་ཕེབས་ན། །ཕུང་པོའི་སྣང་འཛིན་དག་མི་འགྱུར། ཞེས་སོ། ། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ། བཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། གཞི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་གདངས་མངོན་སུམ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་རྩལ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་ཟད་ནས་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་རང་ངོར་བཅོས་མིན་དུ་འགྲིབ་ནས་མི་སྣང་བ་ལྟར། རང་གདངས་དབྱིངས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ནུབ་པས། རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་བ་ཡང་དག་ནས། གནད་བཞིས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་མཐུས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང་། ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་བྱུང་གི་བག་ཆགས་ཟད་ནས་གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་ཉམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་འོད་ཀྱི་ནང་ནས་ལག་པའི་སོར་མོ་བཀྲམ་པ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་ཞིང་། སྣང་དང་མི་སྣང་དུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་འཁོར་བ་དང་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་དོན་དམ་པར་འཕེལ་ནས་ཆེར་སོང་བ་དང་། ཟད་ནས་ཆུང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་། ཅི་ཡི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་བློ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟད་པ་ལ་ཟད་ལུགས་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཟད་པའོ། །བློ་མཆོག་ཅིག་ཆར་བ་རེ་ཟུང་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་གོམས་སུ་བཅུག་པས་གོང་འཕེལ་དང་། ཚད་ཕེབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་གདོས་བཅས་འོད་དུ་དེངས་པས་འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་ཚུགས། ཉོན་མོངས་པ་དེངས་བས་དྲན་པ་དང་དྲན་གཞི་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ། སྣང་བ་དེངས་བས་འགྲོ་ས་དང་། འདུག་ས་དང་། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ལ་
Chinese
在虚空界中清晰地显现，如是说。如此习惯后，即使不修习也能达到标准，因为没有迁变，最终认识到圆满受用身，故无中阴而成就佛果，在受用身的净土中享受大乐无离合。必须如此达到标准，如果未达到，则不具备这些功德，也会变成相反的过失。经中说：智慧达到标准时，受用身即能显现。又说：智慧未达到标准时，瑜伽的暖相不会获得。又说：如果未达到标准，蕴的显现执着不会清净。如是。 法性耗尽之显现 第四，法性耗尽之显现是：基法性无有迁变的自光芒，显现道之法性智慧大光明之显现圆满，那也只是智慧光芒向外显现的影像而已，因为不是本体，所以像天空中的月亮自然而然地减弱而不显现一样，有增有减。自光芒在法界中无增减地隐没，智慧的动摇之细微风也完全停止。以四要诀，风的动摇增长为智慧，以法性清净的力量，外境显现的迷乱部分和内在迷乱分别念生起的习气耗尽，所有秘密光明的显现体验也融入法性不可言说的法界中，从光中只能看到伸开的手指，而不能完全显现。没有执着于显现和不显现的本体，远离轮回和涅槃的观念。那时，法性智慧在胜义谛中增长广大，也没有耗尽变小，但因为没有成立任何本体，所以超越了思虑言说的智慧，因此称为耗尽之显现。如此耗尽有两种方式：逐渐耗尽是指四种显现达到标准后耗尽。对于少数极聪慧者来说，一旦习惯了现量显现，就会有增长，也有不依赖于达到标准而耗尽的情况。无论如何，因为有质碍之物转化为光，所以不会被地水火风的敌人所胜。烦恼转化为光，所以念头和所念之境都会无影无踪。显现转化为光，所以去处、住处和日月之显现等
English
It is seen clearly in the realm of space, so it is said. Having become accustomed in this way, even without practicing, one reaches the standard, because there is no change, and ultimately one recognizes the Sambhogakaya, so one becomes enlightened without a bardo, and enjoys great bliss without separation in the Sambhogakaya's pure land. One must reach the standard in this way, and if one does not reach it, one will not possess these qualities, and it will also turn into the opposite fault. The tantra says: When awareness reaches the standard, the Sambhogakaya will be manifest. And: If awareness does not reach the standard, the warmth of yoga will not be attained. And: If one does not reach the standard in this way, the clinging to the appearance of the aggregates will not be purified. So it is. The Appearance of the Exhaustion of Dharmata Fourth, the appearance of the exhaustion of dharmata is: the self-radiance of the ground dharmata, which is immutable, the appearance of the great luminosity of the awareness of dharmata, which is the path of manifestation, is perfected, but that is only an image of the radiance of awareness shining outward, because it is not the essence itself, it increases and decreases, like the moon in the empty sky naturally waning and becoming invisible. The self-radiance subsides in the expanse without increasing or decreasing, and the subtle wind of the moving awareness also completely ceases. Through the four key points, the movement of the wind increases into wisdom, and through the power of the purification of dharmata, the external element, the deluded aspect of the environment, and the internal deluded conceptual mind, the habitual tendencies of arising are exhausted, and all the experiential appearances of secret luminosity also dissolve into the inexpressible expanse of dharmata, so that only the fingers of the hand spread out are visible from within the light, and there is no complete appearance. There is no essence of clinging to appearance and non-appearance, and it is separated from the concepts of samsara and nirvana. At that time, the awareness of dharmata increases greatly in ultimate truth, and there is no exhaustion and becoming smaller, but because no essence is established, it transcends the wisdom of thought and expression, therefore it is called the appearance of exhaustion. Thus, there are two ways of exhaustion: gradual exhaustion is the exhaustion after the four appearances have reached the standard. For a few extremely intelligent people, once they become accustomed to the manifest appearance, there will be increase, and there will also be exhaustion without relying on reaching the standard. In any case, because the obstructive matter is transformed into light, it cannot be overcome by the enemies of the elements. The afflictions are transformed into light, so the memory and the object of memory will disappear without a trace. The appearance is transformed into light, so the place to go, the place to stay, and the appearance of the sun and moon, etc.
Tibetan
སོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་རང་དག་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་སར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དུས་སུ་མངོན་ཤེས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་གསལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། གཞན་དུ་ཉམས་དང་། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། རྟོག་ཚོགས་དང་། ཚིག་དང་། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོད་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་བ་རང་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་ནས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་སྣང་བ་རིམས་གྱིས་ཟད་ནས། ལག་སོར་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས། སྣང་བ་དེ་ལས་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆུ་ཟླ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། རང་ལུས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱིས་མིག་མ་དག་པས་མི་མཐོང་ཡང་། རང་གིས་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཆི་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེར་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་མི་སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལ་དབང་བས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་ནས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛད་ནུས་ཏེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གཞན་དང་ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ན
Chinese
等等的错觉自然消逝无踪，甚至连“就是这样”的想法也未成立。一切色相都已超越痛苦，法身自然清净，法性回归本位。此时，明觉不受阻碍，仅存慈悲之光。除此之外，体验、身体、感官、念头、言语和错觉都已耗尽，思维自然消逝，因为五蕴已尽不再返回，故证得光身成佛。如根本续云：“法性耗尽之显现，乃是体验之显现空性后，身体耗尽，感官之境也耗尽，念头错觉自然解脱，远离所言之词。”又云：“果虽不可说，然诸法已至耗尽之处，自身之成就边际亦毁坏，此时上师口诀隐没，见修行之边际空尽，法身之显现非有，身与智慧相续断绝，无佛亦无众生，总而言之，无有任何存在，无去无来。”如是说。在此，若欲显现大迁转身而利益众生，则可凭藉对转生的掌控，使显现逐渐耗尽，当手指显现光芒缠绕时，将觉性安住于此显现上，从该显现中自然回返，视外器内情如水月和梦境。自身如虹彩般显现，无自性而仅是空明，他人因眼未净故不见，然自己能见，且于此无有生老病死，能以金刚之身利益众生，如大导师莲师夫妇和班钦比玛拉等。若不乐于以彼身形于彼时行广大之利他事业，则可凭藉对融入的掌控，融入内界，复又从法性内明中显现，以身智无二之事业利益众生直至轮回未空，如能仁王的三身任运成就之事业。其他道和且却，仅有身体化为微尘，心识融入法性而于本来清净中解脱。如是化为微尘，因光明而显现，故能掌控生入二者，唯有妥噶。
English
Illusions and so on vanish without a trace, and even the thought "it is like this" does not arise. All appearances are beyond suffering, the Dharmakaya is naturally pure, and the Dharmata reaches its own place. At this time, unobstructed direct perception remains only as a clear aspect of compassion. Furthermore, experiences, body, senses, thoughts, words, and all delusions are exhausted, and thinking naturally dissolves. Because the aggregates are exhausted and do not return, one attains enlightenment in the light body. As the Root Tantra says: "The appearance of the exhaustion of Dharmata is when the appearance of experience is empty, the body is exhausted, and the realm of the senses is also exhausted. Thoughts and delusions are naturally liberated, and one is separated from the words of expression." And: "Although the result cannot be expressed, all dharmas have reached exhaustion, and the limit of one's own accomplishment is also destroyed. At this time, the guru's instructions disappear, the limits of view, meditation, and action are exhausted, the appearance of the Dharmakaya is non-existent, and the continuity of body and wisdom is cut off. There is no Buddha and no sentient being. In short, nothing remains. There is no going and no coming." Thus it is said. Here, if one wishes to arise as the body of the Great Transference and benefit sentient beings, by having power over rebirth, appearances gradually diminish. When the fingers appear to be surrounded by light, one entrusts awareness to that appearance. From that appearance, one naturally returns and sees the outer world and inner beings as like water moons and dreams. One's own body appears like a rainbow, without inherent existence, merely transparent. Others, because their eyes are not pure, do not see it, but one sees it oneself. In that state, there is no birth, death, aging, or decay. One can benefit sentient beings with a vajra-like body, like the great teacher Padmasambhava and his consort, and the great scholar Vimalamitra. If one does not wish to perform great benefit for others at that time with that form, by having power over entering, one enters into the inner space. Again, one arises from the inner clarity of Dharmata, and with the activity of inseparable body and wisdom, one can benefit others until samsara is empty, like the spontaneously accomplished activity of the three kayas of the King of Sages. In other paths and Trekchö, the body merely dissolves into particles, and the mind dissolves into Dharmata, liberating into primordial purity. In this way, dissolving into particles and appearing as light, one has power over both birth and entering, which is unique to Tögal.