Tibetan
དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་དག་ཉེས་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་གེགས་དང་། དེ་སྤོང་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང་། །བྱིང་དང་རྒོད་དང་རྟོག་པ་དང་། །དེ་སྤང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་། །ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འདུག་པའོ། །ཞེས་པས་གཉེན་པོ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ་རྣམ་རྟོག་སྔར་ལས་མང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཧ་ཕྱད་དེ་བ་ལ་རེས་གནས་རེས་མི་གནས་པ་དང་། གནས་ཀྱང་གཏིིང་ན་ཡིད་བྱེད་ཕྲ་མོ་མི་ཁེག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གསུམ་ཀ་གནས་པར་རྩོམ་པའི་ལྟས་ཡིན། རྟོག་པ་འཕྲོ་བ་བཀག་པས་མི་ཁེག་ཏེ། མཐའ་མེད་དུ་སྤྲོས་ནས་ཨར་ལ་གཏད་པས་མཐུ་རྡུགས་པའམ། དྲན་ཤེས་ཡེངས་མེད་ཀྱིས་འཕྲོ་བ་རྒྱུན་ཆད་ནས་གནས་པའི་རང་སོ་ཟིན་པ་ཞིག་འོང་བ་ན་དེའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྫིང་ལས་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་བཞིན། །བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་འབབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་བྱིང་ན་རླུང་རོ་བསལ། ལུས་གནད་སྒྲིམ་ཞིང་ལྟ་སྟངས་གཟེངས་བསྟོད། ཤེས་པ་ངར་བཏགས་ཤིང་རིག་པ་ཧུར་བཏོན་པས་གསེང། རྒོད་ན་ལུས་གནད་ལྷོད་ཅིང་ལྟ་སྟངས་དམད། སེམས་རིག་གློད་ལ་རང་བབས་སུ་འཇོག་པས་དབབ། ལྟངས་ན་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱངས་ཤིང་། སྐབས་རེར་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་དངས་པའི་ཚེ། ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་པས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ལྟ་སྟངས་གཅུན་ནས་བལྟས་པས། དཔེ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་སྟོང་མདངས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེས་ནས་དཔེ་ཅན་ནང་ཤེས་པའི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། གསང་བ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་གསལ་སྟོང་མཐའ་དབུས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར། ཉམས་ལེན་ལ་ཅུང་ཟད་གོམས་ཤིང་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ན་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་བསྲེ་ཞིང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དང་བསྲེ། དེས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར། མཉམ་རྗེས་དབྱེར་མེད་རེ་དོགས་ཀྱི་རྩིས་ལས་འདས་ཏེ་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་གི་དགོངས་པར་གྲོལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་རྣམ་རྟོག་མ་སྤང་གཞི་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་འབད་རྩོལ་ཞིག གང་ཤར་རང་སར་གྲོལ་བས་དྲན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་མེད། ཡུལ་དྲུག་གཅེར་མཐོང་དུ་རང་གྲོལ་བས་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིའི་འཛིན་པ་དང་བྲལ། བཟང་ངན་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤེས་པས་ཕྱོགས་འཛིན་དང་བླང་དོར་ཟད་པའི་གདེངས་ཐོབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །གྲོལ་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བཅས། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི
Chinese
并且，不作意和作意，这些是五种过失。如是说，障碍和，遣除彼之作意八种相，住和于彼而住，因和果亦然。对境未忘失，以及掉举和沉没，和分别念，遣除彼之现前作意，寂止时如实安住。如是说，如是宣说对治。彼亦于等持时，分别念较前增多之类，以及哈恰德瓦时而住时而不住，住亦深处有微细作意不伏者，此三皆为住之征兆。念头散乱遮止亦不伏，无边开展而托付于阿儿，则力衰，或以无散乱之正念觉知，散乱断绝而得住之自性时，则于彼之状态而安住，如是，如从池塘飞起之乌鸦，转啊转啊复又落于彼处。如是说。又，沉没时，遣除风息，身要端正且视线提高，觉知提起精神且智慧努力提起则清明。掉举时，身要放松且视线降低，心识放松而安住于自性则降伏。观时，寂止胜观各自勤修，有时晴空无云之时，背对太阳于虚空高度收摄视线而观之，譬如，外之虚空开启空明之门，譬如，内之觉知虚空清净，秘密光明心髓之虚空，光明空性边中一切超越之法性刹那间显现。于修习稍有习惯且获得稳固时，则与一切行为相混合，且与各种因缘相混合。由此一切显现为法性之游舞。等持后得无有分别，超越希冀恐惧之算计，而于法尽本来清净之意而解脱。彼时，分别念未断而从根本解脱，故无有再次解脱之勤作。任何显现皆于自处解脱，故无有忆念执著之对治。六境赤裸显见而自解脱，故觉知远离先后之执著。好坏皆得解脱而知，故获得远离偏袒和取舍之定解。彻底转变中说，自明觉知远离一切分别念，具足四大解脱之方式，本来自解脱故无有再次之基。
English
Furthermore, non-attention and attention, these are the five faults. As it is said, obstacles and, abandoning them, the eight aspects of attention, abiding and abiding therein, cause and effect as well. Not forgetting the object, and lethargy and agitation, and conceptual thought, abandoning them, manifest attention, abiding naturally in tranquility. As it is said, thus the antidotes are taught. Moreover, during equipoise, it is like conceptual thoughts increasing more than before, and like the ha-chad-de-va sometimes abiding and sometimes not abiding, and even when abiding, there is a subtle attention deep down that is not subdued, all three of these are signs of striving to abide. Obstructing the scattering of thoughts does not subdue them, because spreading them out endlessly and entrusting them to Ar, the power weakens, or when the scattering is cut off by unfailing mindfulness and awareness, and one gains the self-nature of abiding, then one abides in that state, just like a crow flying up from a pond, circling and circling and then landing there again. As it is said. Also, in lethargy, eliminate the stale air, straighten the body posture and raise the gaze, raise the awareness and exert the intelligence, then it becomes clear. In agitation, relax the body posture and lower the gaze, relax the mind and awareness and let it rest in its natural state, then it is subdued. In contemplation, cultivate skill in calm abiding and insight separately, and sometimes when the sky is clear and cloudless, turn your back to the sun and restrain your gaze at the height of the sky, and look at it. For example, the outer sky opens the door to emptiness and clarity, and for example, the inner sky of awareness is purified, the secret luminous essence of the sky, the nature of reality that is clear and empty, beyond all edges and centers, appears in an instant. When you are somewhat accustomed to the practice and have gained stability, then mix it with all activities and mix it with various conditions. By this, everything appears as a play of the nature of reality. Samatha and vipassana are inseparable, beyond the calculations of hope and fear, and are liberated into the realization of the exhaustion of phenomena, primordial purity. At that time, conceptual thoughts are not abandoned but liberated from the root, so there is no effort to liberate again. Whatever arises is liberated in its own place, so there is no antidote of mindfulness and grasping. The six objects are nakedly seen and self-liberated, so awareness is free from the grasping of before and after. Good and bad are completely liberated and known, so one gains the confidence of abandoning bias and acceptance, as it is said in the Thorough Transformation, "Self-awareness is free from all conceptual thoughts, endowed with the four great ways of liberation, liberated from the beginning, so there is no basis for repetition."
Tibetan
་མེད། །ངང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་བ་ཞེས་སུ་བཏགས་པའི་ཤེས་པའམ་རྟོག་པ་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡུལ་འདས། སྟོང་གསལ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་གཞི་ལ་ཕན་གནོད་མེད་པར་ཕྱོགས་རིས་དང་འཛིན་རྩོལ་གྱི་གཟའ་གཏད་བྲལ་བའི་གང་ཤར་གཏད་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་རིག་པ་རང་ཐོག་ཉིད་དུ་རང་ཤར་དུ་འདུག་པས་རང་གྲོལ་དུ་གྲོལ། །ངེས་མེད་དུ་འདུག་པས་འཛིན་མེད་དུ་གྲོལ། ཡེ་གྲོལ་དུ་འདུག་པས་གཞི་བྲལ་དུ་གྲོལ། ཐོག་བབ་ཏུ་འདུག་པས་བཅར་ཕོག་ཏུ་གྲོལ། ཤར་ཐོག་ཏུ་འདུག་པས་སྣང་སྟོང་དུ་གྲོལ་ནས་ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་མ་བསྒོམ་ཀ་དག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མངོན་གྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་བཀྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུན་ཆད་མེད། །གཞི་རྩ་བྲལ་བས་སྟོང་གསལ་གནས། །རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད། ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ཟབ་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྲིད་རྣམས་སོང་ནས། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཟབ་ལམ། ཁྲེགས་ཆོད་ལས་འཕགས་ཚུལ། དོན་གཉིས་པ་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཟབ་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ལས་འཕགས་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་དངོས་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལམ་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་རྡོ་ཤིང་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཡུལ་དག་པར་མི་ནུས་པ། །ཐོད་རྒལ་གྱིས་སྣང་བ་འོད་ལྔར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་སྟོང་ལ་གསལ་བ་ཙམ་ལས་བལྟར་མེད་དུ་ཐག་གཅོད་པ། འདིར་གནད་གཅུན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོངས་ཕྱེ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཟེར་གདངས་ལ་མཐོང་བ་དང་། སྔ་མར་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མ་དག་པ་འཁྲུལ་སྣང་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་པའི་དྭངས་འཚོལ་བ། །འདིར་དག་པ་འོད་གསལ་གྱི་སྒོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་ཕྱེ་བས་ཕྱི་ནང་ཟང་ཐལ་གྱི་དབང་པོས་དབྱིངས་དང་
Chinese
无有。自性解脱故无对治。直视解脱故于所见处消失。完全解脱故无有勤作。如是，名为解脱之觉性或分别念，也仅仅是假立，不往任何处，亦不从任何处来。超越因缘境。如虚空明镜之影像般，无论如何显现，对基无有利益损害，不离偏袒和执著之伺察，所显现之任何事物，皆是无所依、根断之觉性，于自位自显而安住，故而自解脱。于无定中安住故，于无执中解脱。于原始解脱中安住故，于基脱离中解脱。于当下安住故，于逼近击中时解脱。于显现当下安住故，于显空之中解脱，于显现解脱、无有分别之大平等中，不需修持，于本来清净、原始之状态中，显现而解脱。 又如《超越分别》中所说：所谓自心解脱，非从一处往另一处。无有能解脱之心，从基圆满故无有来去。考察不得故无有断绝。基根脱离故安住空明。自明安住之心性，以要诀解脱故无有偏袒，以时间解脱故无有依赖，无勤解脱故无有精进。如是说。 如是，大圆满立断之甚深要义之修持引导已竟。 任运顿超之甚深道。 顿超胜于立断之理。 第二义，为令任运之智慧现前，即为开显大光明顿超之甚深道。其中分二：一、顿超胜于立断之理；二、殊胜之真实道。初、此道以七种殊胜而显示超胜之理：立断不能清净石、树、山、岩等错乱显现之境，而顿超具有能将显现清净为五光之特点。同样，觉性本即光明之说法，立断仅能决断为空而明，而此处以要诀摄持，开启智慧之虚空，从而得见法性光芒。前者，六根之门不清净，为舍弃执着错乱显现而寻求清净，而此处，清净光明之门被智慧之风开启，以内外通透之根，与法界
English
without. Self-liberation, therefore no antidote. Direct viewing liberates, therefore vanishes in sight. Complete liberation, therefore no effort. Thus, the awareness or conceptualization labeled as liberation is merely a designation, not going anywhere, nor coming from anywhere. It transcends causes, conditions, and objects. Like the reflection in a clear, empty mirror, no matter how it appears, it neither benefits nor harms the ground. Free from partiality and the grasping of effort, whatever arises is unattached, rootless awareness. Abiding in its own place, self-arising, it is self-liberated. Abiding in indeterminacy, it is liberated in non-grasping. Abiding in primordial liberation, it is liberated in groundlessness. Abiding in the moment of impact, it is liberated upon being struck. Abiding in the moment of arising, it is liberated into appearance and emptiness. In the great equality of arising liberation, without cultivation, the original state of primordial purity is manifested and liberated. Furthermore, as stated in *Transcending Extremes*: "What is called self-mind liberation is not going from one place to another. There is no mind that liberates. Since it is complete from the ground, there is no coming and going. Since it cannot be examined, there is no cessation. Since the root is detached, it abides in emptiness and clarity. The nature of mind abiding in self-illumination is liberated by the key point, therefore without partiality; liberated by time, therefore without dependence; liberated without effort, therefore without diligence." Thus it is said. Thus, the instructions for practicing the profound meaning of Trekchö of Kadag are complete. The Profound Path of Spontaneous Leap-Over (Tögal). The Way Tögal Surpasses Trekchö. The second meaning is to directly reveal the spontaneously present wisdom, which is to reveal the profound path of the Great Luminosity Leap-Over (Tögal). This has two parts: 1. The way Tögal surpasses Trekchö; 2. The actual special path. First, this path is shown to be superior by seven superiorities: Trekchö cannot purify the objects of mistaken appearance such as stones, trees, mountains, and rocks, but Tögal has the special characteristic of purifying appearances into the five lights. Similarly, the teaching that awareness is primordially luminous, Trekchö only decides that it is empty and clear, but here, by restraining the key points, the expanse of wisdom is opened, and the rays of Dharmata are seen. In the former, the doors of the six senses are impure, and purity is sought by abandoning attachment to mistaken appearances. Here, the door of pure luminosity is opened by the wind of wisdom, and the inner and outer are completely penetrated by the senses, and the Dharmadhatu