Tibetan
་། རྟོག་ཚོགས་དང་། ཚིག་དང་། འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་བསམ་པ་རང་ཡལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོད་ལུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་བ་རང་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་ནས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་སྣང་བ་རིམས་གྱིས་ཟད་ནས། ལག་སོར་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས། སྣང་བ་དེ་ལས་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཆུ་ཟླ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཞིང་། རང་ལུས་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱིས་མིག་མ་དག་པས་མི་མཐོང་ཡང་། རང་གིས་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཆི་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཡབ་ཡུམ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །སྐུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེར་གཞན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་མི་སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལ་དབང་བས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་པའི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་བཞེངས་ནས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛད་ནུས་ཏེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་སྤྱོད་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གཞན་དང་ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སྣང་བ་བཞིའི་ཚད་ཟིན་པས། །སོ་སོའི་ས་མཚམས་ཕྱེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཟད་པས་ལྷག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་
Chinese
念头、言辞和错乱全部止息，思维自然消散，为了使有漏蕴聚不再返回而证得光身佛果，如根本续部所说：法性穷尽之显现，从体验之显现空无中，身体穷尽，感官之境也穷尽，念头错乱自然解脱后，远离所说之言辞。又说：果实虽不能言说，但诸法已至穷尽处，自己的成就之边也崩塌，此时上师的口诀隐没，见修行之边际空无后，法身的显现有非有，身与智慧相续断绝，无有佛陀也无有众生，总之无有任何存在，无去无来。如此等等。在此，如果想显现为大迁转身，利益有情，由于对生有自在，显现逐渐穷尽，当手指被光芒缠绕的显现出现时，将觉性交付于此显现，从此显现中自身返回，器情世间如水中月亮和梦境般显现，自身如彩虹般显现，无有自性，仅是空明，虽然他人因眼未净而无法看见，但自己能看见，并且以无有生老病死的金刚身，能利益有情，如大导师莲花生及其眷属，以及班钦比玛拉米扎等。如果不愿在那样的身相之时，行广大之利他事业，由于对入定有自在，则融入内虚空，再次从法性内明中，将安住之光辉显现出来，以身与智慧无二无别的利他事业，能利益有情直至轮回未空，如释迦牟尼佛三身任运成就之事业。其他道和切却，身体化为微尘，心融入法性而仅在本来清净中解脱，除此之外别无他法。如此化为微尘，在光明中显现，对生起和融入二者皆有自在，是妥噶独有的特点。如此一来，暂时达到四相的顶点，各自的界限被打破，最终见到法性穷尽之显现，从而证得无余涅槃，反之，如果未能如此穷尽，则不会证得无余涅槃。续部中说：如此身体生起相续断绝后，有漏蕴聚不再显现，于此
English
When all thoughts, words, and delusions are exhausted, and thinking naturally dissolves, one attains Buddhahood in a body of light, irreversibly, due to the exhaustion of contaminated aggregates. As stated in the Root Tantra: "The appearance of the exhaustion of Dharmata, from the emptiness of the appearance of experience, the body is exhausted, and the realm of the senses is also exhausted. After the thoughts and delusions are naturally liberated, it is separated from the words of expression." And: "Although the fruit cannot be expressed, when all dharmas have reached exhaustion, and the edge of one's own accomplishment collapses, at this time, the Guru's instructions disappear. After the extremes of view, meditation, and conduct are exhausted, the appearance of the Dharmakaya is neither existent nor nonexistent. When the continuity of body and wisdom is cut off, there is neither Buddha nor sentient being. In short, nothing remains, there is no going and no coming." So it is said. Here, if one wishes to manifest as the body of the Great Transference to benefit sentient beings, by having power over birth, appearances gradually diminish. When the appearance of fingers being entwined with light arises, one entrusts awareness to that appearance. From that appearance, one returns, and the environment and beings appear like reflections of the moon in water and dreams. One's own body appears like a rainbow, without inherent existence, merely transparent. Although others cannot see it due to impure eyes, one sees it oneself, and with a vajra-like body, without birth, death, aging, or decay, one can benefit sentient beings, like the Great Teacher Padmasambhava and his consort, and Paṇchen Vimalamitra. If one is not inclined to perform vast benefit for others at that time in that form, by having power over entering, one dissolves into inner space. Again, from the inner clarity of Dharmata, one manifests the radiance of abiding, and with activities inseparable from body and wisdom, one can benefit sentient beings until samsara is empty, like the spontaneously accomplished activities of the three kayas of Shakyamuni Buddha. In other paths and Trekchö, the body turns into dust particles, and the mind dissolves into Dharmata, merely liberating into primordial purity. Other than that, there is no other way. Thus, dissolving into dust particles and appearing in clarity of light, having power over both arising and entering, is a unique characteristic of Tögal alone. Thus, by temporarily reaching the limit of the four visions, the boundaries of each are broken, and ultimately, by seeing the appearance of the exhaustion of Dharmata, one attains Buddhahood without remainder. Conversely, if one does not exhaust in this way, one will not attain Buddhahood without remainder. As stated in the Tantra: "Thus, after the continuity of the arising of the body is cut off, the contaminated aggregates no longer appear, in this"
Tibetan
མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཟད་པར་མ་གྱུར་ན། །ལྷག་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །ཞེས་སོ།། མཐའ་རྟེན་བཞིའི་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ། མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ། གཉིས་པ་མཐའ་རྟེན་བཞིས་གོམས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། མཐའ་རྟེན་མན་ངག་རྣམ་པ་བཞི། །གོང་མའི་རྒྱབ་ཏུ་མེད་ཐབས་མེད། ཅེས་དོན་གྱི་ས་ཟིན་མེད་ཀྱང་གོང་མ་སྟེ། སྣང་བ་བཞིའི་རྒྱབ་ཏུ་དགོས་པ་ལ། གཞི་བཅའ། ཚད་གཟུང་། གཟེར་གདབ། གྲོལ་ཚད་དང་བཞིའོ། དེ་ལ་དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་ནི། ལུས་བཞུགས་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་མི་འགུལ་བས་རྩ། དེ་མ་འགུལ་བས་རླུང་། དེ་མ་འགུལ་བས་སེམས། དེ་མ་འགུལ་བས་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་ནས་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མིག་གཟིགས་སྟངས་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། རིག་པའི་གནད་རྩ། དེའི་གནད་སྒོ། དེའི་གནད་སྒྲོན་མ་ཡིན་པས་རྩ་མ་འགུལ་ན་མིག དེ་མ་འགུལ་ན་སྒྲོན་མ་མི་འགུལ་བས་སྣང་བའི་འཕེལ་འཛིན། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད། རླུང་སེམས་བཟོ་མེད་ལས་མི་འགུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་རྣམ་རྟོག་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ། དབྱིངས་རིག་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་ནས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་དབྱིངས་རིག་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་ཞིང་ཁམས་ཚད་ལ་ཕེབས་པར་བྱེད། ནང་ཕུང་པོ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་ལུས་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་རྟོག་དངས་བར་བྱེད། །གསང་བ་རྟོག་པ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས་རྣམ་རྟོག་མི་འགྱུ་བར་སྡོད། དེ་སྡོད་པས་སེམས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་རྐྱེན་ཟད། དེའི་ཚེ་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་སྟོན་པ་དང་། རྟགས་སྒོ་གསུམ་ལ་འཆར་བ་གཉིས་འོང་སྟེ། ཐོག་མར་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་འཛིན་པ་ནི། དབང་རྣོན་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་གཉིད་དག་པ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆོད་པས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་འོད་ལུས་འགྲུབ་སྟེ་འཚང་རྒྱ་བའི་རྟགས་དང་། འབྲིང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཤིང་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་གོམས་པས་ངེས་པར་བར་དོ་ངོས་ཟིན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་དང་། ཐ་མས་བག་ཆགས་ངན་པའི་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཟད་ནས་བཟ
Chinese
现证菩提！如是说。若法性未穷尽，则不成无余涅槃。如是说。 讲述四种边际依持的修习方式。 安住于三种不动之上。 第二，讲述以四种边际依持的修习方式。于《虚空明点》中说：边际依持四种诀，于上者之后无有法。虽无意义的把握，然于上者，即四种显现之后所需者，为安住、量持、钉橛、解脱量四者。其中，第一，安住于三种不动之上，即于身之安住方式三种中，不令动摇。即，身不动摇故脉不动，脉不动摇故气不动，气不动摇故心不动，心不动摇故能动之分别念断绝，而安住于觉性之中。于眼之观看方式中，不令动摇。以觉性之要脉，彼之要门，彼之要灯故，脉不动则眼不动，眼不动则灯不动，故显现之增益，法界觉性无有分离。于气心无作中，不令动摇。以此不生分别念，生起解脱同时。有法界觉性双运之必要。如《脉经》中说：于彼边际当信赖，于三不动安住后，气心抵达要处也。如是说。 以三种安住量持。 第二，以三种安住量持。外，显现之能动气穷尽故，法界觉性无有来去而安住。彼安住故，令刹土抵达量持。内，蕴身之能动气穷尽故，身无有摇动而安住。彼安住故，令轮回之错觉清净。秘密，分别念之能动气穷尽故，分别念不流动而安住。彼安住故，心之分别念动摇之缘尽。彼时，有以量梦指示，及于三相门显现二者。首先，以量梦执持者，根利精进之上者，以梦没入法界故，清净睡眠显现为光明。彼乃断绝习气之关联故，于此生即能成就光身，乃成佛之征兆。中者，于梦中了知且于幻化转变串习故，定能现前中阴而解脱之征兆。下者，恶劣习气之梦境相续穷尽后，
English
Enlightenment! Thus it is said. If the nature of reality is not exhausted, then it will not become complete nirvana. Thus it is said. Explaining the practice of the four boundary supports. Establishing the foundation on the three immovables. Secondly, explaining the practice of the four boundary supports. In the "Vast Expanse of Clarity," it says: "The four kinds of boundary support instructions, are indispensable behind the former." Although there is no grasp of the meaning, the former, that is, what is needed behind the four appearances, are: establishing the foundation, measuring, pegging, and the measure of liberation. Among these, first, establishing the foundation on the three immovables, is to make the three ways of sitting of the body immovable. That is, because the body is immovable, the channels are immovable; because they are immovable, the wind is immovable; because it is immovable, the mind is immovable; because it is immovable, the continuous movement of thoughts is cut off, and one abides in awareness. In the way of looking with the eyes, one should not move. Because it is the vital channel of awareness, its vital door, its vital lamp, if the channel is not moving, the eye is not moving; if it is not moving, the lamp is not moving, so the increase of appearances, the expanse of awareness are inseparable. In the unmade wind and mind, one should not move. By this, thoughts do not arise, and arising and liberation are simultaneous. There is a need for the union of the expanse of awareness. As it says in the "Channel Scripture": "In that, one should trust the boundary support, after establishing the foundation on the three immovables, the wind and mind will reach the essential point." Thus it is said. Measuring with the three abidings. Secondly, measuring with the three abidings. Outwardly, because the wind that moves appearances is exhausted, the expanse of awareness abides without coming and going. Because it abides, it causes the realm to reach its measure. Inwardly, because the wind that moves the aggregates is exhausted, the body abides without moving. Because it abides, it purifies the delusion of samsara. Secretly, because the wind that moves thoughts is exhausted, thoughts do not flow and abide. Because it abides, the causes of the mind's thoughts moving are exhausted. At that time, there will be two things: the measure is indicated by dreams, and signs appear in the three doors. First, those who grasp the measure by dreams, those of sharp faculties and great diligence, because their dreams dissolve into the expanse, pure sleep appears as clear light. That is a sign that the connection of habits is cut off, so in this life the light body is accomplished, and one attains enlightenment. The middling, because they know in dreams and are accustomed to transformation, will surely recognize the bardo and be liberated. The lowest, after the continuum of dreams of bad habits is exhausted,