Tibetan
་མེད་བཤད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་གྱུར་པའི། །རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ནི། །ཤེས་རབ་ཅེས་ནི་ཡོངས་སུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐབས་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དེ་རང་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དང་པོར། གཅིག་དང་རྒྱུ་དང་ཟ་བ་དང༌། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས། བདག་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་གཟུགས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་དུ་སྒོམ་སྟེ། སྤུངས་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱུའི་ཚུལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དྲུག མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་དེ་དག་གི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་དུ་སྒོམ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་དོན་གྱིས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོའི་བདག་མེད་པ་དང༌། ཟ་བ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ནང་མིག་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག ཕྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཙམ་དུ་སྒོམ་སྟེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་ཟ་བ་པོའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམས་པས། གང་ཟག་གི་བདག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་མེད་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་ཡང༌། ཡོད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་ཞིག་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་རྫས་སུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང༌། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་གཟིགས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་བདག་མེད་བསྒོམས་པས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་བཤིག་ནས་སྟོང་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་གཟོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་དེ་ནི། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན། དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་བཤད། ཅེས་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། འདིས་ཤེས་རབ་ངོས་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་གོ་རིམ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་གསུངས་ཤིང༌། དགེ་བཤེས་དེ
Chinese
无我之说与法无我之简述： 蕴、界与处，若能悟得无生者，知其自性为空性，是名为般若。 如是说。又以串习之方便，若思彼所修之般若为何？首先，以“一与因与食”之理，对执著独一之我的对治，修习色、受、想、行、识之五蕴；以积聚之义故为蕴，故非唯一。又以因之理，对执著为我的对治，修习色声香味触法之六界，眼耳鼻舌身意之六界，眼之识等彼等之权识之六界，及十八界；以种子之义故名界，故无作者之我。又以食者之理，对执著为我的对治，修习内眼等之六处，外色等之六处，及十二处；由境与根相遇而生心及心所生，唯是生起与增长，而无食者之我，如是修习人无我。人我于世俗中亦无，如兔角一般，然有者唯是蕴等之因果；若思彼等是否实有？以将解说于蕴等之彼等之大理分析，蕴等之法彼等亦，汝观一切生，如幻化生。如是观之，唯是假立，若能悟得于胜义中实无生者，修习法无我。蕴等彼等亦非如破有而为空，而是自始本性即是空性之实相，知晓此者，如至尊于《经庄严论》中所说，为知胜义故说般若。如是，般若之体性或定义，即是如是宣说。夏惹瓦言：此亦是认定般若，亦是显示修习般若之次第。格西彼
English
The explanation of selflessness and the brief exposition of the selflessness of phenomena: The aggregates, realms, and sources, If one realizes they are unborn, Knowing their nature is emptiness, Is fully explained as prajna. Thus it is said. Furthermore, if one wonders what that prajna of meditation is, due to the power of familiarity with the method? First, with the reasoning of "one, cause, and eater," As an antidote to clinging to a single self, meditate on just the five aggregates of form, feeling, perception, formation, and consciousness. Because it is an aggregate in the sense of being piled up, it is not singular. And as an antidote to clinging to the self as a cause, meditate on just the six realms of form, sound, smell, taste, touch, and phenomena; the six realms of eye, ear, nose, tongue, body, and mind; the six realms of sense consciousness of those such as eye consciousness, and the eighteen realms. Because it is called a realm in the sense of a seed, there is no self as the agent. And as an antidote to clinging to the self as the eater, meditate on just the six internal sources of eye, etc., the six external sources of form, etc., and the twelve sources. From the meeting of object and sense faculty, mind and mental factors arise, and there is just arising and increasing, but there is no self as the eater. Thus, by meditating on the selflessness of the person, the self of the person does not exist even conventionally, like a rabbit's horn. However, what exists is just the cause and effect of the aggregates, etc. If one wonders whether those themselves are established as entities? By analyzing with the great reasonings that will be explained for those aggregates, etc., those phenomena of aggregates, etc., also, You see all births As like births of illusion. Thus, by meditating on the selflessness of phenomena, realizing that they are merely imputed and do not truly exist in the ultimate sense, those aggregates, etc., are not like destroying existence and making it empty, but knowing the reality that from the very beginning, their nature is emptiness itself, that is, as the Lord said in the Ornament of the Sutras, The meaning of the word prajna Is explained for knowing the ultimate. Thus, the essence or definition of what is called prajna is fully explained. Sharawo said: This is also identifying prajna, and it is also showing the order of meditating on prajna. Geshe De
Tibetan
་ཉིད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ལམ་རིམ་གྱི་དོན་ཁྲིད་དག་ལས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་དགོས། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞིག་སྒོམ་དགོས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱིས། གང་ཟག་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །གང་ཟག་ལས་ནི་འདས་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ །ཡང་དག་དམིགས་པར་གནས་ནས་སུ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདའ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ནས་ཀྱང༌། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང༌། །འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞི། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །སྣང་བ་མེད་ལ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དང་པོ་གང་ཟག་མེད་པ། དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ། དེ་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ། དེ་ནས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་རིམ་པས་བསྒོམས་པར་བཞེད་ལ། ཇོ་བོ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་བཞེད་པས། དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་དང་བདག་ཏུ་བཏགས་ནས་ཤས་ཆེ་བར་བདག་ཏུ་བཟུང༌། ཤས་ཆུང་བས་བདག་ཏུ་བཏགས་སོ། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡེངས་ན་ང་སྙམ་པ་འབྱུང་བས་འབན་གུང་རྒྱལ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་འདི་ངོ་ཡིབ་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ཏེ་བསམས་པའི་རྟགས་ཡིན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། །འདི་གཉིས་དང་ནི་འབྲེལ་བ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དེ་སྟོང་པར་སྒོམ། མུན་ནག་ལ་ཕྲད་ཀྱང་སུ་ཡིན་བྱས་ན་བདག་ལགས་ཟེར་འོང་སྟེ། སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་སྤོང་དགོས། དེ་ལ། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་བཟད་འབྱུང༌། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང༌། །ཞེས་དབུ་མའི་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་སྒོམ་དགོས། དེ་ཡང་གང་ལ་ཞེན་པ་རགས་པ་དེ་ཉི
Chinese
在您所讲的传承道次第的要义开示中说，一切轮回的因是执着于实有，对治它的方法是修不缘的智慧。而且要修没有缺漏的智慧，瑜伽行中观宗认为：应从补特伽罗中解脱，从补特伽罗中解脱后，应从外境中解脱，依靠唯识，不对外境生起分别念，安住于正确的对境，从唯识中彻底解脱，从唯识中解脱后，也应从无有显现中彻底解脱，安住于无有显现的瑜伽士，他将见到大乘，证悟自然成就且寂灭的入定，以愿力清净，无我的殊胜智慧，在无有显现中也无法见到。《楞伽经》中如是说，首先是无补特伽罗，然后是无所取，然后是无能取，然后是二取的智慧也不成立，认为要次第修四种瑜伽地。觉沃仁波切认为要修两种无我，首先修补特伽罗无我，补特伽罗的我也不是真正的世俗谛，外道执著我和我所，多数执著于我，少数执著于我所。如果观察，实际上并不成立，但若不注意，就会产生“我”的念头，因此安贡嘉说，补特伽罗的我像一个躲藏起来的人，这是思维的征象。执著于我，如果我存在，就知道有他，从我和他的分别产生执著和嗔恨，从这两者相关联，会产生一切过患。如是说，因为是一切过患和痛苦的根本，所以要修空性。即使在黑暗中相遇，问是谁，也会回答说是我，因此，使人陷入痛苦的也是执著于我，所以要舍弃它。对此，如果承认实有，就会产生难以忍受的贪嗔，会执持恶劣的见解，由此会产生争论，这是所有见解的根源，没有它，烦恼就不会产生，因此如果完全了解它，就能舍弃见解和烦恼。如《中观庄严论》中所说，要修与一切承认实有相分离的空性。而且，对什么执着粗大，就对
English
In your oral tradition of Lamrim's essential instructions, it is said that the cause of all existence is attachment to substantiality, and the antidote to it is to meditate on non-objective wisdom. Moreover, one must meditate on a complete and flawless wisdom, as the Yogachara-Madhyamaka school states: 'One should transcend the individual. Having transcended the individual, one should transcend the external. Relying on mind-only, one does not conceptualize external objects. Having dwelt in correct contemplation, one thoroughly transcends mind-only. Having transcended mind-only, one thoroughly transcends the absence of appearance. The yogi who dwells in the absence of appearance sees the Great Vehicle. Entry is spontaneously accomplished and pacified. Purified by aspirations, the supreme wisdom of selflessness is not seen in the absence of appearance.' As stated in the Lankavatara Sutra, first there is no individual, then no object of grasping, then no grasper, and then even the wisdom of non-duality is not established. It is held that the four stages of yoga are meditated upon sequentially. Jowo Rinpoche holds that there are two kinds of selflessness. First, one meditates on the selflessness of the individual, as the self of the individual is not even established as a mere conventional truth. Outsiders impute a self and what belongs to the self, mostly clinging to the self, and to a lesser extent, clinging to what belongs to the self. If examined, it is not established, but if one is not mindful, the thought of 'I' arises. Therefore, Bangung Gyal said that the self of the individual is like someone hiding, which is a sign of thought. Clinging to the self: 'If there is a self, then one knows another. From the distinction of self and other, attachment and hatred arise. From the connection of these two, all faults occur.' As it is said, because it is the root of all faults and suffering, one should meditate on emptiness. Even if one encounters someone in the dark, if asked who it is, they will answer 'It is I.' Therefore, what causes one to enter suffering is only clinging to the self, so one must abandon it. Regarding this: 'If there is acceptance of things as real, unbearable desire and hatred arise. One holds onto wrong views. From that, disputes arise. That is the cause of all views. Without it, afflictions do not arise. Therefore, if one fully knows it, one abandons views and afflictions.' As stated in the Ornament of the Middle Way, one must meditate on emptiness that is separate from all acceptance of things as real. Moreover, whatever one is grossly attached to,