Tibetan
ཕྱིན་པ་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དག་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་སུ་བཤད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་སྐབས་དོན་གྱི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལས། ཐབས་དེ་དག་ཏུ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཐབས་དེ་དག་དང་ཡ་མ་བྲལ་བར་བྱ་རྒྱུའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གོ་དགོས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་རང་ཅག་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སོ་སོར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཐབས་ཡོངས་བཟུང་བ་དང༌། །ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐབས་སུ་བཤད་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་དམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཀུན་དང་འཁྲུལ་བར་ཐུགས་ཕྱུང་ནས་དེ་གཉིས་གང་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་པོར་མཛད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤངས་པ་སྟེ། དཀར་བའམ་དེའི་སྒྲ་ཕྱིས་པའམ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས་འདྲི་བའི་དཔེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་རས་གཞི་དང་འདྲ་བ་ལ། རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་ན་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ན་ཡང་མི་རྫོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་དྲུག་གམ་བཅུ་དང༌། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང༌། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་ཅིང༌། ཐབས་དག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ལ། སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་དང་པོ་ཕྱིའི་དངོས་པོ། དེ་ནས་ནང༌། ཕྱི་ཉིད་ཀྱང་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལ་འདྲེན་པས་ཐོག་མར་སྦྱར་བར་བརྩོན་དགོས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཡིན། དེ་ནས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་གཏོང༌། དེ་དག་ལ་གོམས་པས་རིམ་གྱིས་རང་གི་ལུས་གཏོང་བ་ལ་ཡང་ད་ལྟ་ཚོད་མ་སྟོར་བ་བས་སླ་བའི་དུས་ཡོང་བ་ཡིན་གསུངས། བཞི་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དེ་དག་སྒོམ་པའི་གོ་རིམ་ནི། ཐབས་གོམས་དབང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་རྣམ་སྒོམ་པ། །དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ། །བདག་མེད་གཅིག་པུ་བསྒོམས་པས་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་བློ་སྦྱངས་ཤིང༌། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་དེའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་གྱི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་འཕུལ་ཆེན་པོས། ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ན། །གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ན། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཤུགས་ལས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས། སྒོམ་བྱ་གང་ཞིག་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་དེས་ནི། ཐབས་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇོ་བོའི་བླ་མ་ཨ་ཝ་ངྷུ་ཏི་པའི་ཞལ་ནས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་གཅིག་པུར་ནི། །རྟོགས་བྱར་རང་གིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ལས། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་འདོད། །གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ལམ་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འདོད། །སྟོང་ལས་སྙིང་རྗེ་གཞན་མིན་ཏེ། །སྙིང་རྗེ་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མཆོག །ཅེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་གཞན་ཐབས་རྣམས་བརྟན་པ་ཉིད་གོམས་པར་བྱས་པ་མེད་པར་བདག་མེད་པ་གཅིག་པུ་བསྒོམ་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟོགས་ལ། གལ་ཏེ་རྟོགས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སུ་ཆ་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་མིན། ཞེས་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། དེ་ཡང་ཐབས་གོམས་པར་བྱས་པས་དེའི་འཕུལ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་རང་ཤུགས་ལ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཐབས་དག་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་དགོས་ལ། ཐབས་གོམས་པར་བྱས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྩེན་གྱིས་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡོང་བས། ཐབས་གོམས་དབང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཐབས་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོང་བ་ནི། སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་འཇིག་པ་ཤེས། །འཇིག་པ་ཤེས་པས་མི་རྟག་ཤེས། །མི་རྟག་ཉིད་
Chinese
舍弃般若，即除了般若之外的其他布施等波罗蜜多，凡是被认为是善法的，所有这些都是诸佛世尊所说的方便，这是就此而言。从直接显示什么是当前情况的方便的语气中可以看出，除了这些方便之外的法，即般若波罗蜜多，必须理解为与这些方便不可分离的智慧。夏惹瓦的口中说：方便和智慧，我们对此毫无疑问地各自成立。在《经庄严论》中说：“不分别方便善摄持。”将不分别说成是方便，并且将了解世俗的因果说成是智慧等等。在《大乘集论》中说，在三轮中不分别是最殊胜的方便，如果对这两者是什么感到疑惑，为了消除这种疑惑，清楚地说明这两者的区别，这本身就是舍弃般若。所谓白色或擦除其文字，或除了它之外的布施波罗蜜多等一切善法。如《宝顶经》中以国王画像的比喻所说，众生的心相续如同画布，如果具备如同画家的方便和智慧的一切相，就会圆满成就如同国王画像的佛陀三身。如果缺少任何一个，也不会圆满。因此，必须通过圆满具备六或十波罗蜜多、四摄、四无量心、三十七菩提分法等一切部分的方面，来修持具备一切殊胜方面的空性。因此这样宣说，并且也要次第修学方便，布施等六者也是次第生起。布施本身也是首先是外物，然后是内物。即使是外物，也要努力首先将蔬菜等引导到布施上，就像所说的那样。然后逐渐扩大范围。通过习惯这些，逐渐地，甚至舍弃自己的身体，也会有比现在丢掉蔬菜更容易的时候。
English
Abandoning prajna, that is, other than prajna, such as the paramitas of giving, etc., all those that are considered virtuous dharmas, all of these are the skillful means spoken of by the Buddhas, the Bhagavat. From the implication of directly showing what the skillful means of the current situation is, it can be seen that the dharma other than these skillful means, that is, the Prajnaparamita, must be understood as the wisdom that is inseparable from these skillful means. From the mouth of Sharawa: "Skillful means and wisdom, for us, are undoubtedly established separately." In the Ornament of the Sutras, it says: "Non-discrimination is the skillful means that is well-grasped." Non-discrimination is spoken of as skillful means, and understanding the cause and effect of the conventional is spoken of as wisdom, and so on. In the Summary of the Great Vehicle, it is said that non-discrimination in the three spheres is the most excellent skillful means. If there is doubt about which of these two it is, in order to eliminate this doubt, clearly explaining the difference between these two is itself abandoning prajna. The so-called white or erasing its words, or all virtuous dharmas such as the paramita of giving other than it. As stated in the Sutra of the Jewel Crest, with the analogy of drawing the image of a king, the mindstream of sentient beings is like a canvas. If all aspects of skillful means and wisdom, like a painter, are complete, then the three kayas of the Buddha, like the image of a king, will be completely perfected. If any one is missing, it will not be perfected. Therefore, it is necessary to practice emptiness with all excellent aspects by completely possessing all parts of the six or ten paramitas, the four ways of gathering disciples, the four immeasurables, the thirty-seven factors of enlightenment, and so on. Therefore, it is taught in this way, and one must also gradually learn the skillful means. The six, such as giving, also arise gradually. Giving itself is first external objects, then internal objects. Even external objects, one must strive to first guide vegetables, etc., to giving, as it is said. Then gradually expand the scope. By becoming accustomed to these, gradually, even abandoning one's own body, there will be a time when it is easier than losing vegetables now.
Chinese
第四，修习方便与智慧的次第是：以串习方便之力，自己，任何修习智慧者，彼速得菩提，非唯修无我。（此为）所说。 也就是，首先以三士道的次第修心，欲得果位大菩提，故于其因布施乃至禅定的方便，以殷重串习之力，以大推动力。 如同结扣之力，于衣染色与否，如是推动之力，解脱之智慧明与不明。 如《经庄严论》所说，以智慧与势力所生之自性者，所修何者，修习二无我之义般若波罗蜜多者，以串习方便彼等为依，故能至于智慧之顶。 觉沃之师阿瓦都帝巴云：空性与悲唯一者，当知自证悟。 空性乃由光明，欲求自性之双运。 如是所说，道之方便与智慧不分离故，空性与悲无别，彼即是佛陀之智慧。 空性非异于悲，悲亦是胜慧。 如是学论师龙树所说之方式，果位圆满菩提迅速获得，彼之外，诸方便稳固串习未作，唯修无我者，彼亦不能证悟，设若证悟，亦成声闻分，故不得圆满菩提。 此乃（其意）。 夏惹瓦云：彼亦以串习方便，依于彼之大推动力，智慧自然生起，以方便为依，智慧虽串习空性，然不损减世俗之因果差别，需成双运之体性。 以串习方便，彼等即能嬉戏至于智慧之顶，故说以串习方便力，自己等，言说以方便为依而至于智慧之顶者，知生故知灭，知灭故知无常，无常性。
English
Fourth, the order of meditating on skillful means and wisdom is: By the power of familiarizing with skillful means, oneself, whoever meditates on wisdom, he quickly attains enlightenment, not by meditating on selflessness alone. This is what is said. That is, first training the mind through the stages of the three types of individuals, desiring to attain the great enlightenment as the result, therefore, with the power of diligently familiarizing with the means from its cause, generosity to meditation, with great impetus. Just as the power of tying a knot, whether or not the cloth is dyed colorfully, similarly, the power of propelling, whether or not the wisdom of liberation is bright. As stated in the Ornament of the Sutras, by those whose nature arises from wisdom and power, whatever is to be meditated upon, meditating on the meaning of the two selflessnesses, the Perfection of Wisdom, because of relying on those familiarized with skillful means, one will reach the summit of wisdom. Jowo's teacher, Awadhutipa, said: Emptiness and compassion are the only ones, one should realize through self-realization. Emptiness is from clarity, one desires the union of essence. As it is said, because the path, skillful means, and wisdom are inseparable, emptiness and compassion are inseparable, that is the wisdom of the Buddha. Compassion is not different from emptiness, and compassion is also the supreme wisdom. In the manner taught by the teacher Nagarjuna, the result, perfect enlightenment, will be quickly attained, but other than that, without having familiarized oneself with the stability of the means, merely meditating on selflessness, one will not realize that either, and even if one realizes it, one will become a Hearer, and therefore will not attain perfect enlightenment. This is (the meaning). Sharawa said: Also, by familiarizing oneself with skillful means, relying on its great impetus, wisdom arises spontaneously, relying on skillful means, although wisdom familiarizes itself with emptiness, it is necessary to become a union in which the differences between the causes and effects of conventionality are not diminished. By familiarizing oneself with skillful means, they themselves can playfully reach the summit of wisdom, therefore, it is said, by the power of familiarizing with skillful means, oneself, etc., saying that relying on skillful means one comes to reach the summit of wisdom, knowing birth, one knows destruction, knowing destruction, one knows impermanence, the nature of impermanence.