Tibetan
ས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་བཤད། ཅེས་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། འདིས་ཤེས་རབ་ངོས་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་གོ་རིམ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་གསུངས་ཤིང༌། དགེ་བཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ལམ་རིམ་གྱི་དོན་ཁྲིད་དག་ལས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་དགོས། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞིག་སྒོམ་དགོས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱིས། གང་ཟག་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །གང་ཟག་ལས་ནི་འདས་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ །ཡང་དག་དམིགས་པར་གནས་ནས་སུ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདའ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ནས་ཀྱང༌། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང༌། །འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞི། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །སྣང་བ་མེད་ལ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དང་པོ་གང་ཟག་མེད་པ། དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ། དེ་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ། དེ་ནས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་རིམ་པས་བསྒོམས་པར་བཞེད་ལ། ཇོ་བོ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་བཞེད་པས། དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་དང་བདག་ཏུ་བཏགས་ནས་ཤས་ཆེ་བར་བདག་ཏུ་བཟུང༌། ཤས་ཆུང་བས་བདག་ཏུ་བཏགས་སོ། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡེངས་ན་ང་སྙམ་པ་འབྱུང་བས་འབན་གུང་རྒྱལ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་འདི་ངོ་ཡིབ་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ཏེ་བསམས་པའི་རྟགས་ཡིན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། །འདི་གཉིས་དང་ནི་འབྲེལ་བ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དེ་སྟོང་པར་སྒོམ། མུན་ནག་ལ་ཕྲད་ཀྱང་སུ་ཡིན་བྱས་ན་བདག་ལགས་ཟེར་འོང་སྟེ། སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་སྤོང་དགོས། དེ་ལ། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མི་བཟད་འབྱུང༌། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་བས་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་འབྱང༌། །ཞེས་དབུ་མའི་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་སྒོམ་དགོས། དེ་ཡང་གང་ལ་ཞེན་པ་རགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱད་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དང་པོ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཙམ་དུ་ཡང་སྒོམ་པ་ཉིད་མན་ངག་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་བས། འཁྲུལ་པའི་གཞི་དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་ཡང་དཔྱད་ནས་སྟོང་པར་གཏོང་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གཅིག་གི་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་དུ་མ་འདུས་པ་ཙམ་གྱི་ཕུང་པོར་བསམ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་ཙམ་དུ་གྱུར་པར་བསམ། བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ན་ཁམས་ཏེ། སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའོ། །ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་ཙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བསམས་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མེད་པར་བཏང་བ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་གཞི་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པས་དཔྱད་པས་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་པས་འཁྲུལ་བ་བཟློག དེ་ལོག་པས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་པས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས། གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ། ལྷག་མ་ལ་བདག་གིར་བྱས། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འདི་ཁོ་ན་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྤང༌། འདི་སྤངས་པས་ཐར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཐོབ། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པས་དཔྱད་ནས་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་དང་རང་རྒྱུད་གཉིས་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང༌། ཇོ་བོ་ཐལ་འགྱུར་བཞེད་དེ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རིགས་པས་མི་དཔྱད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞིགས་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་སྒོམ་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་གཅོད་མི་བཞེད། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་གསུངས། ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པས། གཉིས་པ། དེ་ཉིད་སྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྟོགས་བྱ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་རིགས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། དངོས་དང༌། དེ་ཉིད་དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་འདིར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་རྟོགས་བྱ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རིགས་པའམ་གཏན་ཚིགས་དངོས་བཤད་པ་ལ། པུ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། དབུ་མ་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་བཞི་བྱ་བར་བྱས་པ་ལས། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ཡིན། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་མ་གསུངས། འབྲས་བུའི་ངོས་ནས་དཔྱད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང༌། རྒྱུའི་ངོས་ནས་དཔྱད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟིགས་མ་སྟེ་འདིའི་མིང་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བཏགས་པ་ཡིན། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱད་པ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལའང་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་འབྲས་བུའི་ངོས་ནས་དཔྱད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་ནི། ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་ཏེ། །མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །ཉེས་པ་གཉིས་ཀར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། དེའི་ལོག་རྟོག་འགོག་པ་ནི་ཡོད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཡོད་དགོས་པ་ལས། འབྲས་བུའི་ངོས་ནས་དཔྱད་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་སྐྱེ། ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེའང་རིགས་པ་མིན་ཏེ། ཡོད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་དུས་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མེད་པ་སྐྱེ་བའམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ཏེ། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང༌། །དངོས་པོར་མེད་ལ་བསྒྱུར་དུ་མེད། །ཅེས་པས། རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཆེ་ཡང་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། མེད་པ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་མིན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་
Chinese
如是所说，所谓智慧的体性或特征，是完全阐述的。如夏惹瓦所说：“这既是确定智慧，也是显示修习智慧的次第。” 格西的口头传承，在道次第的教授中说：“一切轮回的因是执着事物，其对治是修习无所缘的智慧。而且要修习圆满的智慧。”瑜伽行中观宗认为：应从人而超越，从人而超越后，应从外境而超越，依靠唯识，不分别外境之义。安住于真实所缘后，应从唯识而彻底超越，从唯识而超越后，应从无相而彻底超越。安住于无相的瑜伽士，他能见到大乘，证入自然成就且寂灭，以愿文而清净。殊胜的无我智慧，在无相中不可见。如《楞伽经》所说，首先是无人我，然后是无所取，然后是无能取，然后是二取之识也不成立，认为要次第修习四种瑜伽地。觉沃认为有两种无我，首先修习人我空，人我甚至在真实的世俗中也不成立，而外道执着我和我所，多数执着为我，少数执着为我所。如果观察则不成立，如果散乱则会生起“我”的念头，因此阿班贡嘉说：“这个人我像个躲藏的人。”这是思考的标志。执着于我，如果存在我，则会知道他人，从我他之分而产生执着和嗔恨，从这两者之间的关联，一切过患都会产生。如是，因为是所有罪恶和痛苦的根源，所以要修习其空性。即使在黑暗中相遇，如果问是谁，也会回答说是我，因此，使人陷入痛苦的也是执着于我，所以要舍弃它。对此，如果承认有事物，就会产生难以忍受的贪欲和嗔恨，会完全执持恶劣的见解，由此会产生争论，这是所有见解的根源，没有它
English
As it is said, the essence or characteristic of what is called wisdom is fully explained. As Sharawa said, "This both identifies wisdom and shows the order of cultivating wisdom." In the oral tradition of the Geshe, in the instructions on the meaning of the Stages of the Path, it is said, "The cause of all existence is attachment to things, and its antidote is to cultivate non-objective wisdom. Moreover, one must cultivate complete wisdom." The Yogachara-Madhyamaka school believes that one should transcend from the person, and after transcending from the person, one should transcend from the external object, relying on Mind-Only, without discriminating the meaning of the external object. After abiding in the true object, one should completely transcend from Mind-Only, and after transcending from Mind-Only, one should completely transcend from the absence of appearance. The yogi who abides in the absence of appearance sees the Great Vehicle, attains spontaneous accomplishment and peace, and is purified by aspirations. The supreme wisdom of selflessness is not seen in the absence of appearance. As it is said in the Lankavatara Sutra, first there is no person, then there is no object of grasping, then there is no grasper, and then even the dualistic consciousness is not established. It is believed that the four yogic grounds should be cultivated in sequence. Jowo Atisha believes in two kinds of selflessness. First, cultivate the selflessness of the person. The self of the person is not even established in the true conventional truth, while the non-Buddhists cling to the self and what belongs to the self, mostly clinging to the self, and a few clinging to what belongs to the self. If examined, it is not established, and if distracted, the thought of "I" will arise. Therefore, Abang Gongyal said, "This self of the person is like a hidden person." This is a sign of thought. Clinging to the self, if there is a self, then others will be known. From the division of self and others, attachment and hatred arise. From the connection between these two, all faults will arise. Thus, because it is the root of all evils and sufferings, one must cultivate its emptiness. Even if one meets in the dark, if one asks who it is, one will answer that it is I. Therefore, the one who causes suffering is also only clinging to the self, so it must be abandoned. To this, if one admits that there are things, then unbearable greed and hatred will arise, and one will completely hold on to evil views, from which disputes will arise. This is the root of all views, without it
Chinese
烦恼不会产生，因此如果完全了解它，见解和烦恼就会完全产生。正如《中观庄严论》中所说，必须修习与一切事物承认相分离的空性。而且，对什么产生强烈的执着，就对它进行观察并进行修习。因此，首先仅仅对蕴、界、处进行修习就是口诀，因为对人我和法我的所有错觉都依赖于蕴等而产生错觉。因此，无论是所缘还是能缘，都要观察错觉的基础，并使其空性。而且，为了对治执着于一的自性，要观想仅仅是不聚集的蕴。为了对治执着于因，要观想仅仅是界。当执着于无作用的体性时，就是界，即执着于地的体性是坚硬等。为了对治执着于能食者，要观想仅仅是处。这样观想就能遣除我执。而且，这不是将存在的事物变成不存在的遮止空性，而是自性本无生。为了认识到对无真实存在的事物执着为真实的错觉，通过分别观察来观察错觉的基础，因为不能成立为真实，所以遣除错觉。遣除它就能证悟自性无生。而且，我执也来自于法执。如《宝鬘论》中所说：只要对蕴有执着，那么就会有我执。如果有了我执，就会有业，从那业又会产生轮回。因此，对蕴等进行增益，视色蕴为我，其余为我所。这种视我与我所的观点，是轮回和恶趣的因，因此要舍弃。舍弃它也能获得解脱和菩提。这也是通过分别观察来观察并修习。对此，应成派和自续派都源于印度。觉沃（阿底峡）尊者主张应成派，不以事物力量加入的理智进行观察，而是以分别观察的智慧进行观察，仅仅修习什么也不成立，因此不主张完全遮破。据说龙树论师的观点也是如此。因此，为了获得佛果，必须证悟远离一切戏论的法无我。第二，修习它本身。
English
Afflictions do not arise, therefore if one fully understands it, views and afflictions will completely arise. As stated in the Ornament of the Middle Way, one must meditate on emptiness, which is separate from all acceptance of things. Moreover, whatever one has a strong attachment to, one should examine that and meditate on it. Therefore, initially, even meditating solely on the aggregates, elements, and sense bases is the instruction, because all delusions of self of person and self of phenomena arise based on the aggregates and so on. Therefore, whether it is the object or the subject, one should examine the basis of delusion and make it empty. Moreover, to counteract the clinging to a single self, one should contemplate the aggregates as merely not being assembled. To counteract the clinging to a cause, one should contemplate it as merely being elements. When clinging to the characteristic of having no function, it is the elements, i.e., clinging to the characteristic of earth as being solid, etc. To counteract the clinging to being the eater, one should contemplate it as merely being sense bases. By contemplating in this way, the clinging to self is reversed. Moreover, this is not an emptiness that prevents making what exists non-existent, but rather it is something that is naturally unborn. In order to recognize the delusion of clinging to what is not truly established as true, one examines the basis of delusion through individual analysis, and because it cannot be established as true, the delusion is reversed. By reversing that, one will realize the unborn nature, and the clinging to self also arises from the clinging to phenomena. As stated in the Precious Garland: As long as there is clinging to the aggregates, then there will be clinging to self. If there is clinging to self, then there will be karma, and from that karma, there will be rebirth. Therefore, one imputes on the aggregates and so on, sees the form aggregate as self, and the remainder as belonging to self. This view of self and what belongs to self is the cause of samsara and the lower realms, therefore one should abandon it. By abandoning this, one can also attain liberation and enlightenment. This is also meditating by examining through individual analysis. Regarding this, the Prasangika and Svatantrika both originated from India. Jowo (Atisha) asserts the Prasangika, not examining with reasoning that involves the power of things, but rather examining with the wisdom of individual analysis, and merely meditating on nothing being established, therefore he does not assert complete negation. It is said that the intention of Master Nagarjuna was also like this. Therefore, in order to attain Buddhahood, one must realize the selflessness of phenomena, which is free from all elaborations. Second, meditating on that itself.