Tibetan
ནས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་མེད་ན་དུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་སྨོས་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་དུ་འགྲོ་བས། གཉིས་པ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ། མི་ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་དག་གིས། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང༌། གང་ལས་མི་ལྡོག་ན་དང་པོའི་འཕེན་པ་དྲག་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱབས་པའི་བསམ་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ལག་ཞ་མའི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་བ་རང་ལ་བཟུང་བའི་ལག་པ་མེད་པས། སྐམ་ས་ན་མོའི་ལག་པ་ཅན་ལ་རམ་ཟླ་སྦྲོན་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་དུ་བྱེད་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྒྱུའི་དུས་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུས་ཁྱེར་ལ། འབྲས་བུའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཁྱེར་བ་ལ་མ་བཟོད་པའི་བསམ་པས། རང་ལག་པ་ཞ་བ་དང་འདྲ་བར་བཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་དུས་ན་ལག་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་ཙ་ན། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་ཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེའི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཞེས་པའམ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་གཅིག་པ། །ཡང་དག་པར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བས། རང་དེར་མ་འགྱུར་གྱི་བར་དུ་གཞན་ཆེད་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་ལས་རྐྱེན་ཅིས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དགེ་བཤེས་དགོན་པའི་ཞལ་ནས་ཀྱང༌། གཞན་གྱི་སྐྱབས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་གསུངས་པར་གདའ། དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང༌། །ཐེག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་མཁས་པར་ལྡན། །གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་ལ་འཁོར་ཞི་རོ་གཅིག་པ། །དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་འདིར་ཀུན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་བཞི་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་རིགས་ཅན་གསུམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་ལ་འགོད་དགོས། དེ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་དགོས། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་དགོས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་གཞན་དེའི་ཡན་ལག་ཡིན། གསུམ་པ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་ཁྱད་པར་མི་གསུངས་ཀྱང༌། དགེ་འདུན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གསུངས་པ་དང༌། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ལ་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད། ཡུམ་ལས་ངེས་འབྱེད་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་ག
Chinese
因此，必须加以区分。如果没有区分，那么即使提到究竟的菩提心，也只是说说而已。第二，关于发心的差别。“不退转的心”也说到，从何不退转呢？首先，凭借猛烈的牵引力，不退转于救护他人的发心，就像手脚残疾的孩子被水冲走，因为自己没有抓住的手，就像在旱地上向有手的人寻求帮助一样，对于亲近的众生，在因地时被业和烦恼之水冲走，在果地时被四大苦水冲走，以不忍之心，自己如同手脚残疾一样无法救护时，就向如同具有手脚的三宝寻求救护，自己一旦获得菩提心：为了圣者的利益，皈依唯有佛，能仁具有法身，僧众也以其为究竟。或者说，一切众生的唯一救护者，真实而言就是佛。以这种方式转变为三宝的自性，在自己没有转变成三宝之前，无论如何也不能从为了他人而皈依的发心中退转。格西衮巴也说，成为他人的救护者是有意义的。因此，在《大乘经庄严论》中说：凡是进入救度众多有情者，精通于通达一切乘之智慧者，凡是对涅槃和轮回平等一味者，像这样有智慧者，在此应知为一切行者。其中说了四种一切行者，而以利益一切有情为最主要。利益一切有情的种姓三者应安置于涅槃三者之中。对此，应安置于三乘道中。对此，以智慧通达一切乘是其他一切行者的支分。第三，关于所依的差别，虽然没有提到佛和法的差别，但是对于僧众，特别提到了不退转的菩萨僧众。也就是说，关于从法不退转，有说是八地菩萨，也有说是初地以上的菩萨。在《般若经》中，也有说是从决择分以上的。
English
Therefore, a distinction must be made. Without such a distinction, even mentioning the ultimate essence of Bodhicitta would be mere words. Secondly, regarding the difference in intention, it is said, "With minds that do not turn back." From what do they not turn back? Firstly, with the force of a strong pull, they do not turn back from the intention to protect others. Like a child with crippled hands being carried away by water, without hands to hold on to, just as one seeks help from someone with hands on dry land, so too, beings who are close, being carried away by the waters of karma and afflictions in the causal stage, and by the four great rivers of suffering in the resultant stage, with an unbearable mind, when one is unable to hold on like having crippled hands, one takes refuge in the Three Jewels, who are like those with hands. Once one attains the essence of Bodhi: "For the sake of the holy, refuge is only the Buddha. The Sage has the Dharmakaya, and the Sangha is also ultimate in that." Or, "The one refuge for all beings, in truth, is the Buddha." In this way, one transforms into the nature of the Three Jewels. Until one transforms into that, one must not turn back from the intention to take refuge for the sake of others, no matter what the circumstances. Geshe Gonpa also said, "To become a protector for others is meaningful." Therefore, in the Ornament of the Mahayana Sutras, it says: "Whoever has entered to liberate many beings, and is skilled in going to all vehicles of wisdom, whoever has one taste for Nirvana and Samsara, such a wise one should be known here as an all-goer." Among the four all-goers mentioned, the one who goes to all sentient beings is the most important. The three lineages that benefit all sentient beings should be placed among the three who have passed beyond sorrow. To that, one must place them on the path of the three vehicles. To that, being skilled in all vehicles through wisdom is a branch of that other all-goer. Thirdly, regarding the difference in the basis, although no difference is mentioned for the Buddha and Dharma, for the Sangha, it is specifically mentioned as the Bodhisattva Sangha who do not turn back. That is, regarding not turning back from the Dharma, it is said to be the eighth Bhumi, and it is also said to be above the first Bhumi. In the Prajnaparamita, it is also said to be above the stage of ascertainment.
Tibetan
སུངས་ཏེ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་དེ་ནས་དེའི་རྟགས་འབྱུང་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བཟང་དང་སྨོན་པའི་རིགས་ཅན་དང༌། །སེམས་བརྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེས་གསུངས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ཆོས་ཚོགས་ལམ་ཉིད་ནས་ཡོད་པ་ཡིན། འཕགས་པ་ཞེས་པ་ཡང་རིང་དུ་སོང་བའི་དོན་ཏེ། ཐུགས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་རིང་དུ་སོང་བ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་བྱིན་རླབས་ཆུང་བའམ་དམན་ནས་སྐྱབས་གནས་སུ་མི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལམ་མི་མཐུན། ད0ེར་ན། རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྟོད་ལུང་ཙམ་དུ་འགྲོ་བའི་གྲོགས་ཀྱིས་མི་ཕན་པ་དང་འདྲ། དང་པོ་རྒྱ་གར་ཉིད་དུ་ཆས་ཀྱང་བར་དུ་བློ་སྐྱོག་བྱེད་པས་ཀྱང་མི་ཡོང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་སྨྲོས། དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཆེད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འགྲུབ་པས། དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས། ཚེ་འདིའི་རྩོལ་བ་ཇི་ཙམ་དུ་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱི་བསྐྱེད་ལས་མེད་ན་དུས་ཇི་ཙམ་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ། རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འཕེལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟོད་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་གསུངས་པར་གདའ། དྲང་སྲོང་འཇོགས་མཆོག་དབྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ནོར་བཟང་གི་སྤྱི་ཐོག་ཏུ་ཕྱག་མཐིལ་གཡས་པ་བཞག་པས། དེའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་ལ་ལའི་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ཙམ། ལ་ལ་ལ་གདམས་ངག་མནོས་པ་ཙམ། ལ་ལའི་དྲུང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ། ལ་ལའི་དྲུང་དུ་བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ཤར།དེས་ཕྱག་བཏེགས་པ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་ན་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདུག་པར་གསུངས། དེ་སྤོ་ཏོ་བ་ལ་ཞུས་པས་དངོས་སུ་དེ་དག་མཛད་པ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ཡིན་གསུངས། དེས་ན་སྔ་མ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན། གཞན་ཡང་ལམ་སྟོན་པ་སང
Chinese
如是宣说，从决择分开始，于见道和修道上，安住的菩萨们，是为不退转之众。如是，从那以后，就成为出现那种征相之人。具有善良和愿望的种姓，心坚固且殊胜的，无数的三菩萨，被说成是恒常精进。以这样的方式，那样的法会从道上就存在了。“圣”的意思也是指长久，从最初发起心的时候开始，就比所有的世间人、声闻和独觉都长久。并不是说声闻和独觉的加持小或低下，所以不作为皈依处，而是因为道路不同。比如，去往金刚座（菩提伽耶）如同仅仅去往堆龙（今拉萨市堆龙德庆区）的同伴没有帮助一样。最初即使动身前往印度，但中途改变主意也不会成功，所以说是不退转。这样，为了他人而成就一切智智，如果不依靠三宝的加持，是不会成就的。所以必须依靠，格西敦巴说：今生的努力无论多么出名，如果没有那样的生起次第，无论修行多久也不会成佛。依靠异熟和等流的增长才能成佛。仅仅那样也不行，依靠菩提心的加持，即使是微小的善根也会变得广大，所以才能成佛。仅仅那样也不行，依靠佛和菩萨们的加持，才能最终成佛。仲敦巴尊者将圣观世音的头顶上放置右手掌，在那景象中，显现出前往十方诸佛的面前，有的面前合掌，有的领受教诲，有的面前行持梵行，有的面前于如恒河沙数劫中行持菩萨行。当他抬起手时，据说观世音菩萨就在他面前合掌而坐。将此事禀告博朵瓦尊者，他说这是与真实行持那些事业没有差别的圆满资粮。因此，前者是了义。此外，引导者桑
English
Thus it is said, from the stage of ascertainment onwards, those Bodhisattvas who abide on the paths of seeing and meditation are the assembly of the irreversible. Thus, from then on, one becomes a person in whom that sign appears. Those with good and aspirational lineages, whose minds are steadfast and excellent, the countless three Bodhisattvas, are said to be constantly diligent. In this way, that Dharma assembly has existed from the path itself. The term "Arya" also means long-lasting, from the very first arising of the mind, it is longer-lasting than all worldly beings, Shravakas, and Pratyekabuddhas. It is not that Shravakas and Pratyekabuddhas are not taken as refuge because their blessings are small or inferior, but because the paths are different. For example, going to Vajrasana (Bodh Gaya) is like a companion who is only going as far as Tölung (present-day Toelung Dechen County in Lhasa), which is of no help. Even if one initially sets out for India, changing one's mind midway will not succeed, so it is said to be irreversible. Thus, to accomplish omniscience for the sake of others, it will not be accomplished without relying on the blessings of the Three Jewels. Therefore, one must rely on them. Geshe Tonpa said: No matter how famous the efforts of this life are, if there is no such arising stage, one will not attain Buddhahood no matter how long one practices. Buddhahood is attained by relying on the increase of Vipaka and cause-similarity. It is not just that, but by relying on the blessings of Bodhicitta, even small roots of virtue become vast, so one can attain Buddhahood. It is not just that, but one can finally attain Buddhahood by relying on the blessings of the Buddhas and Bodhisattvas. Dromtönpa placed his right palm on the crown of Arya Avalokiteshvara's head, and in that vision, it appeared that he went before all the Buddhas of the ten directions, in front of some he joined his palms, from some he received teachings, in front of some he practiced pure conduct, and in front of some he practiced the conduct of a Bodhisattva for as many eons as there are grains of sand in the Ganges. When he raised his hand, it is said that Avalokiteshvara was sitting in front of him with his palms joined. When this was reported to Potowa, he said that it was the completion of the accumulation of merit, which was no different from actually performing those deeds. Therefore, the former is definitive meaning. Furthermore, the guide Sang