Tibetan
ད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ལ། ལྔ་པོ་རེ་རེ་ནས་བཙལ་ན་ཡང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པས། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་འདི་ཁོ་ན་སྒོམ་པ་ལ་བདེ་བ་ཡིན་གསུང་ཞིང༌། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཀྱང༌།འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ལས་བྱུང༌། །སེམས་ཀྱང་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ལ་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་དང་པོར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལས་རྒྱུའི་གཟུགས་རགས་པས་དེ་ལ་དཔྱད། རྒྱུའི་གཟུགས་བཞི་ལས་ཀྱང་ས་རགས་པས་དང་པོར་ས་ལ་དཔྱད་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་པུ་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུའི་ཡང་འབྱུང་བ་བཞིར་ཕྱེ་བས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། ས་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་གཞན་གསུམ་དང་མ་འདུས་པར་རང་རྐྱ་བར་གྲུབ་པ་མེད། སྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་མ་ཡིན། རྡུལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ན་དྲུག་གམ་བཅུར་འགྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ། དེ་རེ་རེ་ཡང་ཕྱོགས་ཆས་ཕྱེ་ན་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མི་འགྲུབ་ལ། འབྱུང་བ་ལྷག་མ་གསུམ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་ན་རྒྱུའི་གཟུགས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་གཟུགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་གཟུགས་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ། དབང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་བཞི། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་རྫས་རེ་རེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་རྫས་རེ་རེ་སྟེ་སྒྲ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྡུལ་གྱི་རྫས་བཅུ་བཅུ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བཅུ་གཅིག་འདུས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་གྱི་རྫས་མ་གཏོགས་པ་དགུའམ་བཅུ་འདུས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ། ཡུལ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་བཞི་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་བཞི་སྟེ་སྒྲ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྡུལ་གྱི་རྫས་བརྒྱད་བརྒྱད། སྒྲ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དགུ་དགུ་འདུས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ། རྡུལ་གྱི་རྫས་རེ་རེ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཆས་ཕྱེ་ན་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་དུ་མ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་དང་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མི་འགྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་པས་དེ་དག་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་མི་འགྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འགྲུབ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སེམས་མ་གྲུབ་པས། དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་སམ། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ། དེ་ལྟར་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་མ་གྲུབ་པས། དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣམས་མ་གྲུབ་ན། འདུས་མ་བྱས་གྲུབ་བམ་སྙམ་ན། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ནི་འདུས་མ་བྱས་འགོག་པ་གཉིས་ནམ་མཁའ་དང་གསུམ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཞིར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པས་དཔྱད་མི་དགོས་པར་གསུངས། དབུ་མའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་དུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། འདུས་མ་བྱས་རྫས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རིགས་པ་མཚུངས་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཤེས་བྱར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲུབ་ལ། ཤེས་བྱར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པས་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་གྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། གང་དང་གང་ལ་རྣམ་དཔྱད་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་འགྲུབ་ལ། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དྲུག་དྲུག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གནས། འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཆེན་པོ་དང༌། ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་གསུམ། རྟེན་དང་དམིགས་པས་དབྱེ་ན་དྲུག རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེ
Chinese
因此，（五蕴）不能成为一体，即使分别寻找五者中的每一个，也不能成为一体。 觉沃（尊者阿底峡）说，仅仅修习这个是安乐的。 勒丹协大师也说： “世界由分别念而生， 分别念由心而生， 心也由身体而生， 因此，应当观察身体。” 首先观察色蕴。在色蕴中，又分为因和果，因的色是粗大的，因此观察因的色。在因的四种色（四大）中，地大是粗大的，因此首先观察地大。仅仅将因和果的色分为两种，色蕴就不能成为单独的一个。因又分为四大，因此不能成为一个。像地大这样的一个，如果不同其他三者结合，就不能独立存在。即使从坚硬的方面来说，也是由许多微尘聚集而成，因此不是一个。如果将微尘也按照方位进行划分，就会变成六个或十个，因此不能成为一个。如果将每一个再按照方位进行划分，就什么本质也无法成立。其余的三大也和这相同，因此因的色被证实为没有自性。像这样，因的色不能成立，果的色也不能成立。果的色本身也是五根和五境，共十个。如果按照分别说者的观点，加上非显色，就认为是十一个，因此不能成为一个。五根中的每一个也都有四大、颜色、气味、味道和触觉四种。这些各自的微尘的实体。身体的根遍布所有有色的根，因此眼等四根各有身体的微尘的实体，如果不算声音，就是十个微尘的实体聚集在一起，如果算上声音，就是十一个聚集在一起，因此不能成为一个。身体的根除了眼等根的微尘的实体之外，还聚集了九个或十个，因此不能成为一个。境也是四大、颜色、气味、味道和触觉四种，如果不算声音，就是八个微尘的实体，如果算上声音，就是九个微尘的实体聚集在一起，因此不能成为一个。每一个微尘的实体也像前面一样，如果按照方位进行划分，就不能成为一个，因此众多也不能成立，所以一
English
Therefore, (the five aggregates) cannot become one, and even if we search for each of the five individually, they cannot become one. Jowo (Venerable Atisha) said that it is blissful to practice only this. Master Legden Hyo also said: "The world arises from conceptual thought, Conceptual thought arises from the mind, The mind also arises from the body, Therefore, one should examine the body." First, examine the aggregate of form. Within the aggregate of form, there are two aspects: cause and effect. The form of the cause is coarse, so examine the form of the cause. Among the four forms of the cause (the four great elements), the earth element is the coarsest, so first examine the earth element. Merely dividing the form of cause and effect into two, the aggregate of form cannot become a single entity. The cause is further divided into the four great elements, so it cannot become one. A single element like earth cannot exist independently without combining with the other three. Even from the aspect of solidity, it is composed of many subtle particles, so it is not one. If the particles are divided according to direction, they become six or ten, so they cannot become one. If each of these is further divided according to direction, no essence can be established. The remaining three great elements are the same, so the form of the cause is proven to be without inherent existence. In this way, if the form of the cause cannot be established, the form of the effect cannot be established either. The form of the effect itself is also the five senses and the five objects, making ten in total. According to the Vaibhashika school, if we add non-manifest form, it is considered eleven, so it cannot become one. Each of the five senses also has the four great elements, color, smell, taste, and touch. These are the individual substances of particles. The sense of body pervades all visible senses, so the four senses of eye, etc., each have the substance of body particles. If we exclude sound, there are ten substances of particles gathered together. If we include sound, there are eleven gathered together, so it cannot become one. The sense of body, apart from the substances of particles of the eye, etc., gathers nine or ten, so it cannot become one. The objects are also the four great elements, color, smell, taste, and touch. If we exclude sound, there are eight substances of particles. If we include sound, there are nine substances of particles gathered together, so it cannot become one. Each substance of particles, as before, cannot become one if divided according to direction, so many cannot be established either, therefore one
Chinese
远离一和多的自性而成立。这样一来，由于所依和所缘不成立，所以五根识不成立。它不成立，所以那些刚刚灭尽的意不成立。它不成立，所以意的能识不成立。这样一来，由于六识聚的心不成立，所以那些的处境，或者与那些相似的受等心所法也不成立。这样一来，由于色、心和心所三者不成立，所以那些处境上假立的生等非相应的行也不成立。这样一来，如果有为法不成立，那么会想无为法成立吗？学者的月称说是无为法，二灭，三虚空，四真如，由于是无为法本身而成立无自性，所以不需要观察。从《中观庄严论》等来说，虚空等周遍的事物也因为与众多方分相关联而不成立为一，对于所有承许无为法为实有的人来说，道理也是相同的，如果不承许无为法为所知，那么它本身就成立为无自性，如果承许为所知，那么因为与次第的知识相关联，就像知识一样变成刹那性，所以也不成立为无为法。这样一来，对于什么和什么进行观察，那个和那个就没有一，对于什么没有一，那个也没有多。以这样的方式，因为远离一和多。仅仅观察色蕴，一切法都成立为无自性，此外，如果观察受等四蕴本身的自性，也因为远离一和多而无自性，仅仅因为受是乐受、苦受和舍受三种，所以也不成立为一，而且每一个也从所依和所缘的角度分为六六一十八。想也是小想，大想，无量想，如果从界来区分就是三种。如果从所依和所缘来区分就是六种。每一个也没有执著相的差别，以及行与心相应的四十九和不相应的行。
English
It is established as devoid of inherent existence, being separate from one and many. In that way, since the support and object are not established, the five sense consciousnesses are not established. Since that is not established, the mind that has just ceased is not established. Since that is not established, the mental consciousness is not established. Thus, since the six aggregates of consciousness, the mind, are not established, then their states, or feelings and so forth that are similar to them, which arise from the mind, are also not established. Thus, since the three, form, mind, and mental factors, are not established, then the non-associated formations, such as birth and so forth, which are imputed to their states, are also not established. Thus, if conditioned things are not established, one might wonder if unconditioned things are established. The teacher Chandrakirti affirmed that unconditioned things are two cessations, three space, and four suchness. Since it is unconditioned in itself, it is established as devoid of inherent existence, so there is no need to examine it. From the Ornament of the Middle Way and so forth, even pervasive things such as space are not established as one because they are related to many directions, and the reasoning is the same for all those who accept unconditioned things as substances. If one does not accept unconditioned things as knowable objects, then it is established as devoid of inherent existence by that very fact. If one accepts them as knowable objects, then because they are related to sequential knowledge, they become momentary like knowledge, so they are not established as unconditioned. Thus, whatever is analyzed, that and that do not have oneness. Whatever does not have oneness, that also does not have multiplicity. In this way, because it is separate from one and many, all phenomena are established as devoid of inherent existence by merely analyzing the aggregate of form. Furthermore, if one analyzes the nature of the four aggregates of feeling and so forth, they are also devoid of inherent existence because they are separate from one and many. Merely because feeling is of three types, pleasure, pain, and indifference, it is not established as one. And each of those is located in eighteen ways, six each from the perspective of support and object. Perception is also small perception, large perception, and immeasurable perception, which are three when divided by realm. When divided by support and object, there are six. Each of them also lacks the distinction of apprehending characteristics, and formations are the forty-nine mental factors and the non-associated formations.