Tibetan
འི་རིགས་པས། རང་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེའམ་མ་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ། གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། མ་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་བསྐྱེད་བྱའི་རང་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་མི་རུང་ཞིང་འབྲས་བུར་ཡང་མི་རུང་བ་དེས་ན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུའི་ངོས་ནས་རང་ལས་མི་སྐྱེ་ཞིང༌། གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ནའང༌། གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་རང་གྲུབ་ན་ནི་བསྐྱེད་མི་དགོས་པ་དང་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་སྔ་མར་འགྱུར་ལ། རང་མ་གྲུབ་ན་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །གཞན་མིན་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཡང་མ་ཟད་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་ན་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་མཐུག་པོ་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་ན། གཞན་རྟག་པ་ལས་སྐྱེའམ་མི་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ། རྟག་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྟག་པ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལས། འབྲས་བུ་རྣམས་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་ཅི་ལྟོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་ཡང་རིམ་པ་ཡོད་དགོས་པས་རྟག་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། གཞན་མི་རྟག་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདས་པའམ་མ་འོངས་པའམ་ད་ལྟ་བ་གང་ལས་སྐྱེ། འདས་པ་ལས་སྐྱེའོ་སྙམ་ན། འདས་པ་ནི་འགགས་པ་ཞིག་པ་བྲལ་བ་ཡིན་པས་མེད་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པས་རྒྱུར་མི་རུང་ཞིང༌། མ་འོངས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའམ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྒྱུར་མི་རུང་ལ། ད་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེའོ་སྙམ་ན་ཡང༌། དེ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ལས་ཕན་ཚུན་བསྟངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་མཉམ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མི་རུང་བས་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ལྷག་མ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང༌། ས་བོན་དང་ཞིང་ས་དང་ཆུ་ལུད་དང་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་ཡང༌། ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང༌།སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཕ་མའི་འདུ་འཕྲོད་ལས་སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་ནི་གཞན་ལས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདྲ་བས་ན། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་དུ་མི་འགྲུབ་པས་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་ལ། རང་དང་གཞན་ཆོས་འགལ་བར་གནས་པས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའང་མི་འཐད་ཅིང༌། རང་ངམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དག་པདྨོའི་སྡོང་བུ་དང་གེ་སར་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་གིས་བྱས། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་སོགས་པའི་རི་མོ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་གིས་བྱས། དེས་ན་དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ན་ཁྱད་པར་མེད་པས་གླང་མ་དང་བལ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་པདྨོའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། ཁྭ་ཏ་ལ་ཡང་རྨ་བྱའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་ཡང༌། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་འགྱུར་རིགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་ལར་དུས་རེ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་སྣང་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པས་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བའང་མིན་ལ། དེས་ན་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་འདི་ནི། རིང་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཐུང་ངུའམ། མར་མེ་ལ་ལྟོས་པའི་འོད་དམ། ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚུ་རོལ་བཞིན་དུ་ལྟོས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན
Chinese
以理智来分析，是从已成立的自性中产生，还是从未成立的自性中产生？如果从已成立的自性中产生，那么产生就变得毫无意义且没有必要。如果从未成立的自性中产生，那么如同所产生的自性未成立一样，能产生的也因未成立而等于不存在。因为不存在的事物空无一切能力，所以不能作为因，也不能作为果。因此，蕴等的实物，从因的角度来说，不是从自身产生。如果说是从他者产生，那么他者本身也无法成立。如果果是自性成立的，那么就会出现不需要产生和毫无必要的过失。如果自性未成立，那么因为没有依赖，又怎么会变成他者呢？正如所说：他者依赖于他者而成为他者，非他者又怎么能成为他者呢？因为这二者是互相依赖的。不仅如此，如果从他者产生他者，那么因为没有差别，就会导致一切从一切产生。正如月称论师所说，甚至会从火焰中产生浓厚的黑暗。此外，如果他者从他者产生，那么他者是从常法产生，还是从无常法产生？如果说是从常法产生，那是不对的。因为常法作为因，其能力是无碍的，所以会导致一切果同时产生。但事实上，果是依次显现的。如果认为常法作为因，为什么会依次产生果呢？常法依次产生果也是不合理的。如果这样，那么就像果有次第一样，因也必须有次第，这样就破坏了常法的性质。如果说从无常法产生，那么是从过去、未来还是现在产生？如果认为是过去产生，那么过去是已灭、已坏、已分离的，所以是不存在的。不存在的事物空无一切能力，所以不能作为因。也不是从未来产生，因为未来尚未成立或尚未获得其自性，所以也是不存在的。因此，它也不能作为因。如果认为是现在产生，那么因为同时性，彼此之间没有依赖，所以同时性不能作为因果关系，因此不是从他者产生。如果从果，也就是六识的集合，由四缘产生的角度来说，从因缘，也就是前一刹那的识产生，从自身产生
English
Through reasoning, does it arise from an established self-nature or from an unestablished one? If it arises from an established self-nature, then arising becomes meaningless and unnecessary. If it arises from an unestablished self-nature, then just as the self-nature of what is produced is unestablished, the producer is also non-existent because it is unestablished. Since non-existence is devoid of all capabilities, it cannot serve as a cause, nor can it serve as an effect. Therefore, the entities of aggregates, etc., do not arise from themselves from the perspective of cause. If it is said that they arise from others, then the other itself cannot be established. If the effect is established by its own nature, then the fault of not needing to be produced and being unnecessary arises as before. If the self-nature is not established, then how can it become other without dependence? As it is said: The other depends on the other to become other. How can the non-other become other? Because these two are mutually dependent. Moreover, if the other arises from the other, then because there is no difference, everything would arise from everything. As Master Chandrakirti said, even thick darkness would arise from flames. Furthermore, if the other arises from the other, does the other arise from permanence or impermanence? If it is said that it arises from permanence, that is not correct. Because permanence as a cause has unobstructed capability, all effects would occur simultaneously. But in reality, effects are observed sequentially. If one thinks, how can permanence as a cause produce effects sequentially? It is also unreasonable for permanence to produce effects sequentially. If so, then just as there is sequence in the effect, there must also be sequence in the cause, which would undermine the nature of permanence. If it is said that it arises from impermanence, then does it arise from the past, future, or present? If it is thought to arise from the past, then the past is ceased, destroyed, and separated, so it is non-existent. Non-existence is devoid of all capabilities, so it cannot serve as a cause. Nor is it from the future, because the future has not established or obtained its own nature, so it is also non-existent. Therefore, it also cannot serve as a cause. If it is thought to arise from the present, then because of simultaneity, there is no dependence between them, so simultaneity cannot serve as cause and effect. Therefore, it does not arise from others. If we consider the perspective of the effect, which is the collection of the six consciousnesses, arising from the four conditions, then from the causal condition, which is the preceding consciousness, it arises from itself.
Chinese
并且是生起。从所缘缘，如色等其余三种缘生起的角度来说，是从他生起的。就像种子、田地、水肥和人的努力等产生幼苗时，从种子生起的角度来说，是从自生起的；从其他因缘生起的角度来说，是从他生起的。如果就众生的出生来说，从识的种子生起的角度来说，是从自生起的；从父母的结合生起的角度来说，是从他生起的。同样，一切事物也是如此。如果说是从两者生起的，因为因和果在时间上有先后差别，因的缘等也不能成立为自，所以从两者生起不能成立。自和他，体性相违，所以说是两者也不合理。如果认为是从自或他生起的，那么前面所说的过失，对两者来说也同样存在。所以蕴等的实物，不是从自和他两者生起的。还有，那些说无因论的人，莲花的茎、花蕊和花瓣等，是由什么因产生的？同样，孔雀羽毛等的纹路，是由什么因产生的？因此，他们认为这些事物都是无因而生的。但恰恰因此，就成立了它们是有因的。如果无因而生，那就没有差别，那么母牛和羊毛等也应该具有莲花的特性，乌鸦也应该具有孔雀的特性。但事实并非如此。另外，因为无因不依赖于他，所以会恒常存在或不存在。就像“无因不待他，故常有或无”所说的那样。但事实也并非如此，因为事物在某些地方，在某些时候会显现出来。因此，在世俗谛中，就成立了它们是依赖于因的。所以也不是从无因生起的。因此，蕴等的实物，在胜义谛中是没有生起的。在世俗谛中，从因和缘产生果的显现，就像相对于长的来说是短的，相对于灯来说是光，相对于彼岸来说是此岸一样，仅仅是相对的，所以仅仅是世俗谛，而不是实有的。自性不是从因和缘产生的，这不合道理。
English
And it is arising. From the perspective of arising from the objective condition, such as form, and the other three remaining conditions, it arises from other. Just as when a sprout arises from seeds, fields, water, fertilizer, and human effort, from the perspective of arising from the seed, it arises from self; from the perspective of arising from other conditions, it arises from other. Even if we consider the birth of sentient beings, from the perspective of arising from the seed of consciousness, it arises from self; from the perspective of arising from the union of parents, it is from other. Similarly, it is the same for all things. If it is said to arise from both, since cause and effect are different in time, the conditions of the cause, etc., cannot be established as self, so arising from both cannot be established. Self and other are contradictory in nature, so it is not reasonable to say it is both. If it is asserted to arise from self or other, then the faults mentioned above will also apply to both. Therefore, the entities of aggregates, etc., do not arise from both self and other. Furthermore, those who assert causelessness, by what cause are the stems, pistils, petals, etc., of lotuses produced? Similarly, by what cause are the patterns of peacock feathers, etc., produced? Therefore, they think that all these things arise from causelessness. But precisely because of that, it is established that they have causes. If they arose without cause, there would be no distinction, so cows and wool, etc., should also have the characteristics of lotuses, and crows should also have the characteristics of peacocks. But this is not the case. Furthermore, since causelessness does not depend on others, it would be either constant or non-existent, as it says, "Because causelessness does not depend on others, it is either always existent or non-existent." But this is also not the case, because things appear in some places at some times. Therefore, in conventional truth, it is established that they depend on causes. So it does not arise from causelessness either. Therefore, the entities of aggregates, etc., do not arise in ultimate truth. In conventional truth, the appearance of the effect arising from cause and conditions is merely relative, like short relative to long, light relative to a lamp, or this shore relative to the other shore. So it is merely conventional truth, not substantially established. It is not reasonable for nature to arise from causes and conditions.