Tibetan
ས་པ་ཙམ་ཡིན། སྐད་ཅིག་མ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཏོང་མི་ནུས། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཟེར་བ་ལགས་གསུངས། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པ་འདི་ལ་སྡེངས་དམའ་བའི་ཞལ་ནས། བདེན་པ་བཞི་ལ་བཤད་པའི་གོ་རིམ་དང་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམ་གཉིས་ལས། བཤད་པ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱར་ཤེས། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱར་གོ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ཞེས་འཆད། སྒྲུབ་པ་ལྟར་ན་ནད་པ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ཞིག་སྨན་པ་མཁས་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་ན། སྨན་པ་དེས་དང་པོར་ནད་ངོས་འཛིན། དེ་ནས་ནད་དེ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་སྦྱོར། དེས་ནད་སོས་པས་བདེ་བ་རང་ཆས། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་གོ་བའི་གང་ཟག་དེ་བླ་མ་ཞིག་ལ་བསྟེན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་ངེས་བཟུང༌། དེ་སྤོང་བ་ལ་གཉེན་པོ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་བྲལ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམ་མོ་གསུངས། དེ་ཡང་སྤྱིར་རིགས་ཅན་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་འགོད། རིགས་མེད་ལྷ་དང་མི་ལ་འགོད། གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལ་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ་སོའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ལགས་པར་གདའ་ནའང༌། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལ་བཀྲི་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ལགས་པས། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། འདིར་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་པའི་ལམ་གསུངས་པ་མ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རིམ་གྱིས་ཁྲིད་པའི་མན་ངག་ཡིན་གསུངས། དེ་ལ་ཚན་ཅིག་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཆེན་པོའི་དོར་བྱའམ་སྤང་བྱ་ཡིན། དེ་ཅིས་ན། ཆུང་ངུ་སྔར་ཡང་ཅི་ཙམ་ཐོབ་སྟཻ་ཡང་ཡང་བསླུས། འབྲིང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ཡོད་སྐད་དེ། ཇོ་བོའི་ཐུགས་དགོངས་ནི་མིན་གསུངས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དེ་གཉིས་མཆོག་གི་རྩ་ལག་གམ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། ལམ་འོག་མ་གོང་མ་གོང་མའི་ཡན་ལག་ཡིན་སྐད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་པ་བར་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ཀོར་ལྡོག་ཅེས་པའི་མན་ངག་ཅིག་གསུང་བར་གདའ་སྟེ། དེ་གང་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རྟོགས་པ་ངན་སོང་གསུམ་གྱིས་འཇིགས་ནས་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་དེ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མེད་ཐབས་མེད་པས་སྤང་བྱ་མིན། འོ་ན་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྱད་མེད་དམ་སྙམ་ན་དེ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་སྤང་བྱ་ཡིན། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་
Chinese
仅此而已。不能舍弃刹那和极微尘。这被称为中士夫，如是说。因此，对于中士夫的体性，以四谛的方式修学，对此，斯登玛瓦的口中说：关于四谛，有宣说的次第和修证的次第两种。按照宣说，痛苦应知，集应断，灭应现证，道应依于相续而宣说。按照修证，就像病人被疾病所困扰时，依赖于一位精通医术的医生，医生首先诊断疾病，然后配制对该疾病有益的药物，通过药物治愈疾病，自然而然地获得安乐。同样，了知轮回一切皆为痛苦的补特伽罗，依止一位上师，从而确定痛苦之因是集谛的真谛。为了断除它，修持对治道——三学，从而彻底脱离三界的痛苦，即灭谛。这便是修证的次第，如是说。此外，通常将有种姓者安置于三种菩提中，将无种姓者安置于天人和人类中。正如所说，虽然似乎是将无法引导至上士夫的有种姓者安置于各自的道上，但实际上，就其自身而言，小士夫和中士夫也是为了引导至上士夫而宣说的。因此，夏惹瓦说：这里所说的不是声闻缘觉的道，而是逐渐引导至大乘的窍诀。对此，有些人说小士夫和中士夫是应该舍弃或断除的。为什么呢？因为小者即使先前获得，也会一次又一次地被欺骗，中者与大士夫是相违的。据说有这种说法，但觉沃的本意并非如此，如是说。那么，如果不是这样，小士夫和中士夫就像是殊胜的枝干或根本。下道是上道的支分，如是说。对此，堪布巴丹巴在此期间宣说了一种名为“三士夫的循环”的窍诀。那是什么呢？小士夫的觉悟是，因为畏惧三恶道，所以断除不善之因，这对于上士夫二者来说是不可或缺的所依，因此不是应断除的。那么，是否完全没有差别呢？如果认为仅仅如此就足够了，那么这种心就是应断除的。中士夫和上士夫
English
That's all. One cannot abandon the moment and the subtle particles. This is called the middling person, it is said. Therefore, regarding the nature of the middling person, teaching in the manner of the four truths, Dengmawa said: Regarding the four truths, there are two orders: the order of explanation and the order of realization. According to the explanation, suffering should be known, the origin should be abandoned, cessation should be realized, and the path should be relied upon in the continuum. According to the realization, just as when a sick person is afflicted by illness, he relies on a skilled doctor, the doctor first diagnoses the illness, then prepares medicine that is beneficial for that illness, and through the medicine, the illness is cured, and happiness naturally arises. Similarly, when a person who understands that all of samsara is suffering relies on a lama, he then ascertains that the cause of suffering is the truth of the origin. In order to abandon it, he practices the antidote path—the three trainings—thereby completely separating from the suffering of the three realms, which is the truth of cessation. This is the order of realization, it is said. Furthermore, generally, those with the potential are placed in the three enlightenments, and those without the potential are placed in gods and humans. As it is said, although it seems that those with the potential who cannot be led to the supreme person are placed on their respective paths, in reality, in their own essence, the lesser and middling persons are also taught for the purpose of leading to the supreme person. Therefore, Sharawa said: Here, the path of the Hearers and Solitary Realizers is not taught, but rather it is the key instruction for gradually leading to the Great Vehicle. To this, some say that the lesser and middling persons are to be abandoned or discarded by the great. Why is that? Because the lesser, even if previously attained, is deceived again and again, and the middling is contradictory to the great person. It is said that there is such a statement, but it is not the intention of Jowo, it is said. Then, if it is not so, the lesser and middling persons are like the branches or roots of the supreme. The lower path is a branch of the higher path, it is said. In this regard, Khenpo Paldenpa, during this time, teaches a key instruction called "the cycle of the three persons." What is that? The realization of the lesser person is that, because of fearing the three lower realms, he abandons the causes of non-virtue, which is indispensable as a basis for the two higher persons, therefore it is not to be abandoned. Then, is there no difference at all? If one thinks that just that is enough, then that mind is to be abandoned. The middling and the great
Tibetan
གཉིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བ་མིན་ཏེ། འབྲིང་གི་དུས་ན་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཆེན་པོའི་ཆ་ལག་རང་ཡིན། དེ་མེད་ན་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་དུ་རང་མི་བཏུབ། དེར་ཤེས་པས་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས། དེ་ཙ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་མ་མ་བྱས་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད། མ་བྱས་རེས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དྲིན་ཆེ་བའི་མ་རྒན་དེ་རྣམས་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་ན་རུང་བ་ལ་བདེ་བ་མེད་དེ་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ས་དེར་སྡུག་བསྔལ་བས། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཤེས་པར་ཡང་འབྱུང༌། འབྲིང་གི་རྟོགས་པ་དེ་མེད་པར་རང་གི་འཁོར་བ་ལ་བདེ་གནས་སུ་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བར་འདོད་ན་དེ་དགྲ་མིན་ན་ཅི་ཡིན་ཞེས་སུ་པུ་ཏོ་བས་གསུངས་སྐད། དེས་ན་སེམས་ཅན་བདེ་ས་ན་འདུག་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་དོན་མེད། སེམས་ཅན་ལ་མའི་འདུ་ཤེས་མེད་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པའི་བློ་མི་སྐྱེ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཅན་མར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་བཟོད་པ་འབྱུང་སྟེ། བདག་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆུང་འབྲིང་གི་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས། དེས་ན་ལམ་དངོས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཡིན་ཡང་དེའི་རྩ་བ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཡིན་པས། ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་དམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུང་འབྲིང་གི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་མཛད་པས་ཆོས་པ་བདེན་ལ་ངེས་པ་ཚེ་འབྱུང་བ་དེ་འདིའི་གནད་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡིད་འབྱུང་བས་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་བར་འདོད་པའི་བློ་རྣལ་མ་སྐྱེ་བར་སོང་ཙ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བློ་སྦྱོང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། རང་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་གཏན་ཐར་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་ལ། དེ་རྟོགས་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་བཅས་པས་གཏན་ཐར་པ་མེད། རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ལ་ཡང་ཐར་པ་ཡོད་པ་སྐད་བཤད་པ་ནི་གཡང་སའི་མུར་མ་ཕྱིན་པར་ནོར་ཅན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་ལམ་དུ་མ་ཁྲིད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་དག་
Chinese
二者也并非完全相悖，中士道时对轮回一切皆为痛苦的觉悟，本身就是大士道的一部分。没有它，就无法生起大士道的发心。因此，要知道大士道的发心也依赖于它而生起。仅仅因为轮回没有起始和终结，我也在轮回中漂泊，因此，没有哪个众生没有做过自己的母亲。做过母亲，又曾施予恩惠，那些极其慈爱的老母亲们，如果能够拥有安乐就好了，但她们却没有安乐，而是在自己受苦的地方受苦。了解轮回的过患，也能认识到慈悲的对象。苏布多瓦曾说过，如果没有中士道的觉悟，认为自己的轮回是安乐之处，却想要救度众生，那不是敌人是什么？因此，对处于安乐之地的众生没有生起慈悲的理由。如果对众生没有母亲的认识，就不会生起不忍其痛苦的心。依靠了知轮回是痛苦，以及视众生为母亲，通过设身处地地体会，就会生起不忍他人受苦的心。就像“我怎么样，要知道一切众生也一样”这样，因此，大士道的发心完全依赖于小士道和中士道的觉悟。因此，真正的道是大士道的，但它的根本是小士道和中士道。觉沃的教言传承的那些圣人们，将小士道和中士道的法视为佛法的根本，因此，对佛法真实不虚的坚定信念才会生起，这就是其中的关键所在。像这样，自己对一切世间生起厌离心，从而生起想要断除其因的真实意愿，这样才能真正开始修习唯一的道，也就是修习菩提心。夏惹瓦曾说过：自己想要从轮回中获得究竟解脱，不证得佛果是不可能的。因为，所要证悟的体性只有一个。如果对它的证悟没有达到究竟，仍然执着于实有，就无法获得究竟解脱。而证悟达到究竟的，只有佛陀。说声闻和独觉也有解脱，就像没有到达悬崖边就不能说已经到达了富饶之地一样。如果暂时不引导他们进入那些道，就无法进入大乘道。
English
The two are not entirely contradictory either. The realization in the intermediate stage that all of samsara is suffering is itself a part of the great stage. Without it, the mind of the great stage cannot be generated. Therefore, know that the mind of the great stage also arises dependent on it. Just because samsara has no beginning and no end, I have also wandered in samsara. Therefore, there is not a single sentient being who has not been one's own mother. Having been one's mother, and having bestowed benefits in turn, it would be good if those extremely kind old mothers had happiness, but they do not have happiness, and they suffer in the very place where they suffer. Knowing the faults of samsara also leads to knowing the object of compassion. Supotowa said that if one does not have the realization of the intermediate stage, and sees one's own samsara as a place of happiness, yet wants to liberate sentient beings, what else is that but an enemy? Therefore, there is no reason to generate compassion for sentient beings who are in a place of happiness. If one does not have the perception of sentient beings as mothers, the mind that cannot bear their suffering will not arise. Relying on knowing that samsara is suffering and perceiving sentient beings as mothers, by comparing oneself to others, intolerance arises towards the suffering of others. Just as it arises like, "How I am, know that all sentient beings are the same," therefore, the mind of the great stage completely depends on the realization of the small and intermediate stages. Therefore, although the actual path is that of the great person, its root is the two, the small and the intermediate. Those holy individuals of the Jowo's lineage of precepts made the Dharma of the small and intermediate stages like the root of the Dharma, therefore, the firm conviction that the Dharma is true and certain arises, and this is the key point. In this way, when one's own mind turns away from all existence, and a genuine intention to abandon its cause arises, then one is truly led to train the mind in the one vehicle. Sharawa also said: It is impossible to have ultimate liberation from samsara without attaining Buddhahood. Because the characteristic of what is to be realized is only one. If the realization of that is not perfected, and one is still attached to things as real, there is no ultimate liberation. And only the Buddha has perfected realization. Saying that the Hearers and Solitary Realizers also have liberation is like not being able to say that one has reached a wealthy place without reaching the edge of the cliff. If one does not temporarily lead them into those paths, one cannot enter the Great Vehicle.