Tibetan
ས་སྤྱད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གང་ལས་གསུངས་ན། མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་ལས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་དཀའ། མིར་གྱུར་པ་དང་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ནང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་རླུང་ཡས་ལྡང་བ་དང་མས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡང་ལ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མྱུར་བའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་གཅིག་པ་དེར་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མགུལ་བ་ཆུད་པ་སྨྲ་ཡི། ལོག་པར་ལྟུང་པ་ལས་ཕྱིར་ཡང་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོག་པར་ལྟུང་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཀྱང་། མཚོ་དབུས་གཡེང་བའི་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་རུ། །རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་ཀྱང་ངན་སོང་ལས། །མིར་འགྱུར་རྙེད་དཀའ་དེ་བཞིན་བརྩིགས་ངོས་ཀྱི། །ཞལ་ཞལ་ལོག་ལ་སྲན་མ་ཆགས་སྲིད་ཀྱི། །མིར་གྱུར་ན་ཡང་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་པ་དཀོན། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁོར་བ་བརྒྱུད་ནས་འཁོར་བ་ལས། མི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་བརྩིགས་ངོས་ཀྱི་ཞལ་ཞལ་འཇམ་པོ་ལ་སྲན་མ་ཆགས་པ་ལས་ཀྱང་དཀའ་སྟེ། ཟླའི་སྙིང་གུར་ལས་ཀྱང་། མི་ཁོམ་བརྒྱད་ལས་ལོག་ནས་མིར་གྱུར་པའང་ཞལ་ཞལ་ངོས་ལ་སྲན་མ་ཆགས་པ་ལས་དཀའ་འོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁབ་མིག་ཏུ་རས་ཡུག་མི་ཚུད་པ་དང་། མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་ཝ་ར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་དཀའ་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཆོས་ལྡན་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ནས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད། མཐོ་རིས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་སྟེ་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཤིང་། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཉུང་ཤོས་དུད་འགྲོ་དང་། དེ་ཡང་བྱིངས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གནས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཁ་འཐོར་གྱིས་ཀྱང་ས་གཞི་རི་ཀླུང་བར་སྣང་ཐ
Chinese
以地为用，愿其成果丰硕。正如《入行论》所说：“是故薄伽梵，譬如大海中，颈入轭木孔，盲龟之难得，人身极难得。”出自何处呢？出自《花束经》：“诸佛薄伽梵出现于世亦难，转生为人，获得闲暇圆满亦极难得。因此，当举一例：舍利子，譬如这大地化为一片大海，其中有一轭木孔，又有一只瞎龟，大海随风上下漂动，瞎龟历经百年方能浮出一次，说不定它的颈项恰好伸入轭木孔中。从恶趣中再次转回并非如此，因此，堕入恶趣者转生为人极为困难。”《如意宝藏论》中也说：“海中漂浮轭木孔，盲龟伸颈或可遇，恶趣转人诚难得，墙面撒豆难停留，得人身者生中土，亦是难能可贵事。”如是，流转轮回之中，获得人身比墙面光滑撒豆难留更难。正如《满月精华》中所说：“从八无暇处解脱，转生为人，也比豆子停留在光滑的墙面上更难。”如是说。同样，如同针眼中无法穿入布匹，优昙婆罗花难以在世间出现，如意宝珠难以获得一样，获得具足闲暇和财富的暇满人身也极为困难。众生之中，三恶趣的众生极多，如大地之尘般无边无际。善趣的众生极少，据说如指甲上的尘土一般。三恶趣之中，数量最少的是畜生，它们主要生活在大海之中，数量不可思议，零星分布的也遍布大地、山川、天空。
English
May it be fruitful by using the ground. As it is said in "Entering the Bodhisattva's Way of Life": "Therefore, the Bhagavan said, like a blind turtle whose neck fits into the hole of a yoke floating in the vast ocean, it is extremely difficult to obtain a human body." From where is it said? From the "Garland of Flowers Sutra": "It is difficult for the Buddhas, the Bhagavats, to appear in the world. It is also extremely difficult to be born as a human and to achieve leisure and perfection. Therefore, let me give an example: Shariputra, suppose this great earth becomes a single ocean, and in it there is a single yoke-hole, and there is also a blind turtle. That great ocean rises and falls with the wind, and that blind turtle emerges once every hundred years. It is said that the neck of the blind turtle, emerging every hundred years, might fit into that single yoke-hole. Returning again from a wrong path is not like that. Therefore, it is extremely difficult for those who have fallen into wrong paths to become human." It is also said in "The Treasury of Wish-Fulfilling Jewels": "Though a blind turtle's neck may fit into a yoke-hole floating in the middle of the ocean, it is difficult to be reborn as a human from the lower realms. It is as likely as beans sticking to a smooth wall. Even if one is born as a human, it is rare to be born in a central land." Thus, from cycle to cycle in samsara, obtaining a human body is more difficult than beans sticking to a smooth wall. As it is said in "Essence of the Moon": "Turning away from the eight unfree states and becoming human is more difficult than beans sticking to a smooth wall." So it is said. Similarly, just as it is impossible to thread a cloth through the eye of a needle, just as it is difficult for the udumbara flower to appear in the world, and just as it is difficult to find a wish-fulfilling jewel, it is also extremely difficult to find a human body endowed with leisure and fortune, suitable for Dharma practice. Among sentient beings, the beings of the three lower realms are extremely numerous, endless like the dust of the great earth. The beings of the higher realms are very few, said to be like the dust on a fingernail. Among the three lower realms, the fewest are animals, and they mainly live in the great ocean, in inconceivable numbers. Those scattered are also all over the earth, mountains, rivers, and sky.
Tibetan
མས་ཅད་ཁེངས་པ་ཙམ། ལྷ་དང་མི་ཡི་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ན་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྤྱིར་མི་ཡི་འགྲོ་བ་ཉུང་། སྒོས་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་ཉུང་། ཡང་སྒོས་ཆོས་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་ནི་སྲིད་མཐའ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཉུང་བ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ན་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་མང་སྟེ་མཐའ་མེད། དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉུང་ཞིང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མི་ལུས་སུ་འཕེན་ཐུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ལ། དེ་ཡང་། ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་ལུས་མཐོང་ན། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་འཁོར་ལོའི་བསྒྱུར་རྙེད་འདྲ། །མི་ལུས་ནང་ནས་དད་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རིགས། །དེ་བས་དཀོན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དང་མཚུངས། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་དལ་འབྱོར་བསམ་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་སྤྱི་མཚན་ལ་བསམ་ན། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་ལ། འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་སེམས་ཅན་ཁབ་མིག་གི་ནམ་མཁའི་ཆ་ཙམ་མོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་པ་གཞན་རྣམས་ཕར་ཞོག་ནགས་ཚལ་གཅིག་གམ། ཆུ་ཀླུང་གཅིག་གམ། འཁྱིལ་ཆུ་གཅིག་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆག་ལ་ལྟོས་ན་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པའི་མང་ཉུང་དང་ཚོད་མཉམ། མི་རྣམས་ལ་བསམ་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལྷོ་བྱང་། མོན་ལྷོ་བལ། རྡོ་སོག་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཚོང་འདུས་རེ་རེ་ན་འཚོགས་པ་མང་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་ནས་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་དད་པ་ཅན་ནི། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་བས་ཀྱང་དཀོན་པར་བསམ་ལ། རང་གི་རང་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ་དལ་འབྱོར་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བྱའོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། མིར་གྱུར་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་དང་། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བའི་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ལས་ལྡོག་པ་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །མི་ཉིད་ཐོབ་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་འཕྲད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དལ་འབྱོར་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ནས་མཚན་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཇལ་ཞིང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དུ་ཡོད་པའི་དུས་འདིར། ནམ་བཞག་གཏ
Chinese
一切都充满。天和人的众生与此相比，就像是存在的尽头。即使这样，总的来说，人的众生很少。特别是赡部洲的人很少。更加特别的是，拥有信仰的人身就像存在的尽头。这样稀少的原因是，众生之中造恶业的人非常多，没有边际。行善的人无论如何都很少。在这些人之中，能够投生为人身而守护戒律的人非常稀少。对此，《如意宝藏论》中说：如此见到仅仅是众生的身体，获得人身就像得到转轮王的地位一样。人身之中，拥有信仰的佛法种姓，比这更稀少，如同获得佛陀的果位一样。因此，应当恒常思维暇满。这样说。如果思维众生的总相，就像虚空的界限一样。赡部洲的众生就像针眼中的天空一样。其他赡部洲的人暂且不说，与一个森林，一条河流，或者一个水洼中居住的生命相比，获得人身就像获得转轮王的多少一样。如果思维人类，印度、中国、南方、北方、门隅、尼泊尔、蒙古、索格等各个地方的集市聚集的人很多，但是进入佛陀的教法而随之修学的有信仰的人，我认为比佛陀降临世间还要稀少。自己给自己带来喜悦，不要浪费暇满。中品般若经中说：成为人已经很难得了，更何况是具足暇满呢？这样说。梵天国王热的生处解脱法中说：远离八无暇是很难得的。获得人本身也是很难得的。具足暇满清净也是很难得的。佛陀出世也是很难得的。根 पूर्ण具足也是很难得的。听闻佛陀的教法也是很难得的。与殊胜的人相伴也是很难得的。与真正的善知识相遇也是很难得的。这样说。现在获得了具足的暇满人身，见到了具相的善知识，并且能够行持殊胜的佛法，在这个时候，无论如何
English
Everything is filled. The beings of gods and humans, compared to this, are like the end of existence. Even so, in general, the number of human beings is small. Especially the people of Jambudvipa are few. Even more particularly, having a faithful human body is like the end of existence. The reason for being so few is that among sentient beings, those who commit evil deeds are very many, without limit. Those who do good are few in any case. Among these, those who can be reborn as a human and keep the precepts are very rare. Regarding this, the "Wish-Fulfilling Treasure" says: Seeing just the body of sentient beings like this, obtaining a human body is like obtaining the position of a Chakravartin. Among human bodies, the lineage of Dharma with faith is even rarer than that, like attaining Buddhahood. Therefore, one should always contemplate leisure and endowment. So it is said. If one thinks about the general characteristics of sentient beings, it is like the expanse of the sky. The sentient beings of Jambudvipa are like a part of the sky in the eye of a needle. Leaving aside the other people of Jambudvipa, compared to the creatures living in a forest, a river, or a puddle, obtaining a human body is like obtaining the amount of a Chakravartin king. If one thinks of humans, although there are many people gathered in each market town in India, China, South, North, Mon, Nepal, Mongolia, Sog, etc., those who have entered the Buddha's teachings and follow them with faith, I think, are even rarer than the Buddha's coming into the world. Bring joy to yourself and do not waste leisure and endowment. The Intermediate Mother Prajnaparamita says: It is already difficult to become a human, what to say of having complete leisure and endowment? So it is said. In the liberation of the Brahma King Heat's birthplace, it says: It is difficult to turn away from the eight unfree states. It is also difficult to obtain a human body itself. It is also difficult to have pure leisure and endowment. It is also difficult for a Buddha to appear. It is also difficult to have complete faculties. It is also difficult to hear the Buddha's teachings. It is also difficult to associate with noble people. It is also difficult to meet true virtuous friends. So it is said. Now that we have obtained a complete and precious leisure and endowment, met a qualified virtuous friend, and are able to practice the supreme Dharma, at this time, no matter what