Tibetan
ར་ཞིང་། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་གསུང་བསྟན་པ་གནས། །གནས་ཕྱིར་ཞུགས་དང་གཞན་གྱི་སྙིང་བརྩེ་བ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །རང་ལ་ལེགས་པར་ཚང་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ནི། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པ། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་ལྟར། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དོས་དྲག་ཅིང་ལུས་རྟེན་ཤིན་ཏུ་ངན་པས་ཆོས་མི་ཁོམ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པས་གཡེངས་ཤིང་སྐྱོ་ཤས་ཆུང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་མྱོས་པས་ཆོས་མི་ཁོམ། སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྐྱེས་པའམ། བྱོན་ཡང་ཆོས་མི་དར་བའི་ས་ཕྱོགས་མཐའ་ཁོབ་ཀླ་ཀློར་སྐྱེས་པ་དང་། ཆོས་དར་བའི་སར་སྐྱེས་ཀྱང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་ལྟ་ཅན་དང་། གླན་ལྐུག་ཏུ་གྱུར་ནས་བླང་དོར་གྱི་གནད་གང་ཡང་མི་གོ་བས་འཇུག་ལྡོག་གི་བསམ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་། གཞན་བཞི་ནི་མིའི་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒོ་གསུམ་མི་ཁོམ་པའི་ཚུལ་སོ་སོར་ཕྲལ་ན། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེངས་ཏེ་ལུས་མི་ཁོམ་ཞིང་། ལྐུགས་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་ངག་མི་ཁོམ་ལ། ཆོས་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་བསྟན་པའི་སྣང་བ་མེད་པས་མུན་པའི་བསྐལ་པ་ལ་སྐྱེས་པ་དང་། སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་མེད་པས་ཀླ་ཀློ་དང་། འཇུག་པར་འདོད་ཀྱང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ལོག་ལྟ་ཅན་བཞི་ནི་ཡིད་མི་ཁོམ་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་སམ་སྐལ་པ་མེད་ཅིང་། རང་གི་ལས་མེད་པས་བྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུད་པ་ལས། མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤངས་དེ་ཡི་དལ་བ་རྟག་ཏུ་རྙེད། །ཅེས་གསུངས་པས། མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །འབྱོར་པའི་ཆོས་བཅུ་ལས། རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་
Chinese
如是。 佛陀降临，佛法宣说教法住世， 为此安住，以及他人的慈爱， 他缘五种，总共十八种暇满。 自己完全具足这些条件的时候， 从内心精进修持解脱。 又， 在《八千颂大疏》中说： 地狱、饿鬼、旁生和， 边鄙、长寿天以及， 邪见、空无佛陀， 喑哑，这些是不闲八处。 如是，如果转生到三恶趣，痛苦剧烈，身体极为恶劣，没有修法的闲暇。 欲界的天人们贪执欲妙而散乱，而且少有厌离心。 色界和无色界的大部分天人也总是沉醉于禅定，没有修法的闲暇。 没有佛陀降临的世间界，转生到空无佛陀之处，或者，即使佛陀降临，也转生到佛法不兴盛的边远地区，或者，即使转生到佛法兴盛的地方，也持有否认前后世、业果和三宝的邪见，以及，变成聋哑人，对于取舍的要点一概不知，没有取舍的念头而转生，这些是不闲的八处。 其中，三恶趣和长寿天是非人的不闲处，其他四种是人的不闲处。 如果分别剖析身语意三门不闲之理，转生到地狱、饿鬼、旁生三处，被痛苦所扰，身体没有闲暇，喑哑者没有能力用语言表达词义，语言没有闲暇，没有修法的意识，所以是长寿天，虽然有意识，但是空无佛陀，没有教法的光明，所以转生到黑暗劫，虽然有光明，但是没有趣入其中的智慧，所以是边鄙，虽然想要趣入，但是堕入增益和损减之边的邪见者四种是意不闲暇，他们没有修法的处所或机会，因为自己的业力而忙碌。《摄颂》中说： 舍弃不闲八处，恒时获得彼之闲暇。 如是说，没有转生到不闲的八处，就是圆满的八暇。
English
Thus it is. The Buddha came, the Dharma was spoken, and the teachings remained. To abide by this, and the love of others, The five other endowments, a total of eighteen leisures and endowments. When one is perfectly endowed with these conditions, From the heart, strive to attain liberation. Furthermore, In the Great Commentary on the Eight Thousand Verses, it says: Hell, hungry ghosts, animals, And barbarians, long-lived gods, And wrong views, emptiness of Buddhas, Mutes, these are the eight unfree states. Thus, if one is born in the three lower realms, suffering is intense, and the physical basis is extremely bad, so there is no leisure for Dharma. The gods of the desire realm are distracted by attachment to desirable objects and have little renunciation. Most of the gods of the form and formless realms are always intoxicated by samadhi, so there is no leisure for Dharma. Being born in a world system where no Buddha has appeared, or even if a Buddha has appeared, being born in a remote area where the Dharma does not flourish, or even if one is born in a place where the Dharma flourishes, holding wrong views that deny past and future lives, karma and its effects, and the Three Jewels, and becoming deaf and mute, not understanding the essential points of what to adopt and abandon, and being born without the thought of adopting and abandoning, these are the eight unfree states. Among these, the three lower realms and the long-lived gods are the non-human unfree states, and the other four are the human unfree states. If we separately analyze the reasons for the unfree states of body, speech, and mind, being born in the three realms of hell, hungry ghosts, and animals, one is distracted by suffering, so the body has no leisure, and the mute has no ability to communicate the meaning of words, so speech has no leisure, and there is no awareness of practicing Dharma, so it is the long-lived gods, and although there is awareness, it is empty of Buddhas, and there is no light of the teachings, so one is born in a dark age, and although there is light, there is no wisdom to enter into it, so it is the barbarians, and although one wants to enter, the four who have fallen into the extremes of exaggeration and denigration are the minds without leisure, and they have no place or opportunity to practice Dharma, because they are busy with their own karma. In the Compendium it says: Abandoning the eight unfree states, one always obtains that leisure. Thus it is said that not being born in the eight unfree states is the eight perfect leisures. Among the ten endowments, the five personal endowments are: Human birth, born in the central land, complete faculties, not
Tibetan
ལ་དད། །ཅེས་པས། དེ་ལའང་བདག་གི་སྤྱིར་མི་ལུས་ཐོབ། དགོས་ཡུལ་དབུས་ཆོས་དར་བའི་སར་སྐྱེས། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང་པས་བླང་དོར་ཤེས་སུ་རུང་། མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱས་སམ་བྱེད་བཅུག་པ་མ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འདུན་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་རང་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པས་དལ་བ་དང་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི་གནད་གཅིག་གོ །གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ཆོས་གསུངས། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེའི་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་པས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པ། དེའི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་པར་གནས་པ། བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གཞན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ། ཆོས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་ཟས་གོས་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་པོ་མང་དུ་ཡོད་པའོ། །གཞན་བརྩེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཆོས་ལ་བརྩེ་བས་འདྲེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྔ་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་གཞན་འབྱོར་རོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། འབྱོར་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་བློ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལའང་དལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྱོར་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་པའི་ལུས་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བས། ད་རེས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་པ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྙེད་དཀའ་བའི་དཔེ་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རུས་སྦལ་ཞིག་གནས་པ་དེས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ནས་སྟེང་དུ་འོང་བ་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་གཅིག་པ་ཞིག་རླུང་གིས་སྐད་ཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར་བསྐྱོད་པའི་བུག་པར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཚུད་པ་སྲིད་དུ་རུང་གི །འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་མི་ལུས་རྙེད་པ་དེ་བས་དཀའ་བར་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང་། །རུས་སྦལ་འཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོ
Chinese
拉达！ 也就是说，对此，我总的来说获得了人身。 需要在卫藏（དབུས་，指拉萨及其周围地区，ཆོས་དར་བའི་སར་སྐྱེས，指在佛教兴盛的地方）佛教兴盛的地方出生。 五根齐全，能够分辨取舍。 不是做过或指使他人做过五无间罪的。 对于世间和超世间的一切白法生起之处，即律藏等佛语具有信心和意乐。 这五者是自己相续所摄，是修法的顺缘，所以叫做自圆满。 也就是从八无暇中解脱出来，所以闲暇和五自圆满是一个要点。 他圆满五者是： 佛陀降临和他说法， 佛法住世和随行者， 为他众生心怀慈爱。 也就是说，佛陀降临世间。 他说了神圣的佛法。 他的教法没有衰败而住世。 还有许多其他人随行于教法。 对于修行佛法的人们，其他人以慈爱之心提供食物、衣服等资助的人也很多。 另一种说法是，他人慈爱是指善知识以慈爱之心引导佛法。 这五者是他者相续所摄，是修法的顺缘，所以叫做他圆满。 也就是经部中说： 所谓的圆满，是指了解心的自性，是智慧正确的意义上的圆满。 也就是说，闲暇是本体，圆满是它的差别法。 这样，具有十八圆满的身体是难以获得的，所以现在应该一心一意地专注于佛法，如《入行论》中所说： 获得如此闲暇身， 我若不修习善业， 则无有比此更愚蠢， 无有比此更迷惑。 正是如此。 获得此身的难得之比喻是： 在大海中，有一只乌龟住在那里，它每过一百年才浮到海面上来一次，有一个带有一个孔的轭木，被风吹动，一刹那也不停地移动，乌龟的脖子进入那个孔中的可能性是有的。 但是，从轮回和恶趣中获得人身比那更难，如《亲友书》中所说： 大海之中一轭木孔， 与龟相遇亦有可能， 然从旁生得人身， 尤为难得人王应， 守护正
English
Lada! That is to say, in this regard, I have generally obtained a human body. It is necessary to be born in a place where Buddhism flourishes in Utsang (དབུས་, referring to Lhasa and its surrounding areas, ཆོས་དར་བའི་སར་སྐྱེས, referring to a place where Buddhism flourishes). With the five senses complete, one is able to distinguish between what to accept and what to reject. Not having committed or instructed others to commit the five heinous crimes. Having faith and aspiration for the origin of all white dharmas of the mundane and supramundane, such as the Vinaya Pitaka and other words of the Buddha. These five are included in one's own continuum and are conditions for practicing Dharma, so they are called self-endowments. That is, having turned away from the eight unfree states, so leisure and the five self-endowments are one key point. The five other-endowments are: The Buddha came and taught the Dharma, The teachings remain and there are followers, Cherishing others with love. That is to say, the Buddha came into the world. He spoke the sacred Dharma. His teachings have not declined but remain. There are also many others who follow the teachings. There are also many others who provide food, clothing, and other assistance to those who practice Dharma with loving hearts. Another explanation is that other's love refers to the spiritual friend guiding the Dharma with love. These five are included in the continuum of others and are conditions for practicing Dharma, so they are called other-endowments. That is, as stated in the Sutra: The so-called endowment refers to understanding the nature of the mind, which is the endowment in the sense of correct wisdom. That is to say, leisure is the essence, and endowment is its distinguishing characteristic. Thus, it is difficult to obtain this body with eighteen endowments, so now one should focus one's mind on the Dharma, as stated in the "Guide to the Bodhisattva's Way of Life": Having obtained such a leisure body, If I do not cultivate virtuous deeds, There is no greater deception than this, There is no greater delusion than this. Just so. The analogy for the difficulty of obtaining this is: In the ocean, there lives a turtle that comes to the surface once every hundred years. There is a yoke with a single hole that is blown by the wind and moves without stopping for a moment. It is possible for the turtle's neck to enter that hole. However, obtaining a human body from samsara and the lower realms is even more difficult than that, as stated in the "Letter to a Friend": In the ocean, a yoke with a hole, And a turtle meeting is also possible, But obtaining a human body from animals, Is especially difficult, O king, Protect the right