Chinese
由于随顺一切法之实相，依赖转变之法中无有不变之真实。为了如实证悟无自性、平等、唯显现、空性，故当生起闻思之智慧。此为总结要义之中间偈颂。第三，驳斥利害之过失分三：一、确认产生执利害之分别念之因；二、考察显现为利害之境之自性；三、显示如是证悟之教言之伟大。第一，确认产生执利害之分别念之因：此教言乃是拜见吉祥成就自在之大士萨ra哈（印度八十四大成就者之一）后所说。善恶等之利害，
English
Because it follows the true nature of all phenomena, there is no unchanging truth in dependent and changing phenomena. In order to truly realize the selflessness, equality, mere appearance, and emptiness, one should develop the wisdom of hearing and thinking. This is an intermediate verse summarizing the main points. Third, refuting the faults of benefit and harm is divided into three: first, identifying the cause of the conceptualization of grasping benefit and harm; second, examining the nature of the objects that appear as benefit and harm; and third, showing the greatness of the teachings of such realization. First, identifying the cause of the conceptualization of grasping benefit and harm: These instructions were spoken after meeting the great glorious Siddha Saraha. Benefit and harm, such as virtue and vice,
Tibetan
བུ་དང་། ཚེ་གཅིག་ཏུ་སྡིག་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན། ཕན་གནོད་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་དུ་མེད་པས་སྟོང་པ་རུ་ཐག་ཆོད་པར་བྱ། གཞན་ཡང་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་། དགྲ་གཉེན་ལ་ཆགས་སྡང་། བཟང་ངན་ལ་རེ་དོགས་སོགས་ལ་ཁྱད་པར་མེད གྲོལ་ནའང་ཤེས་རྒྱུད་གྲོལ་ཏེ་གྲོལ། འཁྲུལ་ནའང་ཤེས་རྒྱུད་འཁྲུལ་ཏེ་འཁྲུལ་དགོས་པ་ཡིན་ན། གཉིས་ཀ་ཤེས་རྒྱུད་མ་གྲོལ་ཞིང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སྡིག་གཉིས་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་སྡུག་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་འཁོར་བའི་ ༄༅། །བསྣོན་པ་ལས་མ་འདས་པས་ན། དེ་གཉིས་གང་གི་ངོས་ནའང་ཞེན་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཞིག་གཏན་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བརྟགས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ལྟར་དགེ་བ་སྟོང་པར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། གནས་སྐབས་སུ་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ཙམ་གྱི་དགེ་བ་གཉིས་ནོར་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ། སྡིག་པ་སྟོང་པར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན་རང་ངོ་རང་གིས་མ་རིག་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དང་འཁྲུལ་གཞི་ཡིན་པར་མི་ཤེས་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ངོས་མི་ཟིན། དེས་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྲུལ་པ་ལས་འོས་མེད་པས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པ་གནད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཚེ་འདིར་ཕན་གནོད་དུ་སྣང་བ་ལྷ་འདྲེའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟགས་པ་ལ་གཉིས ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཚུལ་དངོས་དང་། ཕན་གནོད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་ཀྱི་རྫུན་རིས་སུ་དཔེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཚུལ་དངོས་ནི ཕན་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱུང་གནས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན། དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤིག་ཏུ་ཡོད་པར་སེམས་ན། རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཀྱི་ཁོང་ཚུན་ཆད་དུ་བརྟགས། འབྱུང་བ་རང་རང་གི་མིང་དང་དོན་གྱི་དངོས་པོའི་ཚུལ་ལའང་བསམ་སྟེ་དཔྱད། ལྷ་དེས་ཕན་ཇི་ལྟར་བཏགས།གནོད་བྱེད་ཀྱི་འདྲེ ལའང་དེ་ལྟར་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་ལྷ་འདྲེ་གཉིས་ཀ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕན་གནོད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་ཀྱི་རྫུན་རིས་སུ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལྷ་འདྲེ་ལ་ཕན་གནོད་དུ་སྣང་བར་མ་ཟད་རང་ཅག་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ལུས་སྟོད་སྨད་ལ
Chinese
而且，如果从道理方面考察和分析，一生都作恶的两个人，在他们的心识流上，无法指出利益和损害的本体是这个，所以要断定为空性。此外，如果那个人想要快乐而不想要痛苦，对敌友有贪嗔，对好坏有希望和担忧等等没有差别，解脱也是心识流解脱而解脱，迷惑也是心识流迷惑而迷惑，那么，两者心识流没有解脱而流转轮回也没有差别。像那样的善恶二者，仅仅有暂时产生快乐和痛苦的差别，但没有超出轮回的 增加，所以要知道，从任何方面来说，都不存在值得执着的基础。第二，如此考察并确定的理由是：像这样，如果没有确定善为空性，就会混淆解脱之道和暂时积累福德的善，而无法获得遍知的果位。如果没有确定恶为空性，就不会知道自己不认识自己就是障碍和迷惑的基础，从而无法抓住迷惑的原因。这样，除了无止境地迷惑于轮回之外别无选择，所以要知道如此确定是关键。第二，考察今生显现为利益和损害的神鬼的自性，分为二：如何考察的实际方式，以及用比喻说明显现为利益和损害是体验的虚假图画。第一，如何考察的实际方式是：所谓的利益和救护之神，其产生、存在和去往的地方在哪里？在成为感官对象的身、声、香、味、触中，以哪一个的本体成立？如果认为存在于器情世界的元素界中， 就要考察到尘埃和不可分割的微尘内部。也要思考和分析元素各自的名称和意义的实物形态。神如何施加利益？对于作害的鬼 也要那样详细地考察，从而要知道神鬼二者仅仅是名称的安立，而没有自性成立。第二，用比喻说明显现为利益和损害是体验的虚假图画：像那样，不仅神鬼显现为利益和损害，而且我们由于迷惑的影响，身体的上半部分和下半部分
English
Moreover, if we examine and analyze from the perspective of reason, in the mindstreams of two individuals who engage in evil deeds throughout their lives, we cannot point out the essence of benefit and harm as being this, so we must determine it to be emptiness. Furthermore, if that person desires happiness and does not desire suffering, has attachment and aversion to enemies and friends, and has hope and worry about good and bad, etc., without any difference, then liberation is also liberation through the mindstream being liberated, and delusion is also delusion through the mindstream being deluded. Then, there is no difference between the two mindstreams not being liberated and wandering in samsara. Such good and evil, only have the difference of temporarily producing happiness and suffering, but do not exceed the increase of samsara. Therefore, one should know that from any aspect, there is absolutely no basis for attachment. Second, the reason for examining and determining in this way is: Like this, if one does not determine good to be emptiness, one will confuse the path of liberation with the good of merely accumulating merit temporarily, and will not attain the fruit of omniscience. If one does not determine evil to be emptiness, one will not know that not recognizing oneself is the obscuration and the basis of delusion, and thus will not grasp the cause of delusion. In this way, there is no choice but to be endlessly deluded in samsara, so one should know that determining it in this way is crucial. Second, examining the nature of gods and demons that appear as benefit and harm in this life is divided into two: the actual way of how to examine, and illustrating with examples that appearing as benefit and harm are false images of experience. First, the actual way of how to examine is: Where is the place of origin, existence, and destination of what is called the god of benefit and protection? In the objects of the senses, which of the forms, sounds, smells, tastes, and textures does it exist as? If one thinks it exists in the elements of the container and content world, one must examine down to the dust and indivisible particles. One must also think and analyze the actual forms of the names and meanings of the elements themselves. How does the god bestow benefit? For the demon who causes harm, one must also examine in detail in that way, so that one knows that both gods and demons are merely designated by name, and do not exist by their own nature. Second, illustrating with examples that appearing as benefit and harm are false images of experience: Like that, not only do gods and demons appear as benefit and harm, but also we, due to the influence of delusion, the upper and lower parts of the body
Tibetan
འང་བཟང་ངན་དུ་ཁོག་སྟོད་གཙང་མར་སྣང་ནས་ལྷ་ལྟར་འཛིན། ཁོག་སྨད་རྩོག་པར་སྣང་ནས་འདྲེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རེ་དོགས་སྐབས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་བདག་འཛིན་གྱི་འཆིང་བ་དམ་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་གི་ཉམས་ཅི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྣང་ཉམས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྨི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །གསུམ་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་གདམས་ངག་གི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འདིའི་གནད་དོན་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཐེ་མི་ཚོམ་པར་ལྟ་བའི་གདིང་ཐོབ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་བློ་མི་གཏོད་པའི་ ༄༅། །གེགས་མཐའ་དག་སེལ་བས་ན་སྒོམ་པའི་གེགས་སེལ་དུ་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་ནས་རིག་པའི་ཡོ་ལང་ཆེན་པོར་དབང་བསྒྱུར་ནས འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རང་རིག་ལས་ལྷ་གཞན་དུ་མི་ཚོལ རྣམ་རྟོག་ལས་འདྲེ་གཞན་ན་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པར་འགྱུར་བས་ཞི་བྱེད་བདུད་གཅོད་ཟབ་མོའི་རྩ་བར་གྱུར་པས་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་བོགས་འདོན་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ལྷ་བསྒྲུབ་པ་དང་འདྲེ་གདོན་ལ་གཏོ་ཡས་གཏོང་བ་གང་ལའང་མེད་ཐབས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནས་གདམས་པ་དེའི་དོན་རང་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་གྲུབ་དབང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཀྱེེ་སེམས་མེད་རིག་པའི་ཁྱེའུ་ཆུང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་དང་། ངེས་གསང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་སྲིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལྟར་རོ། །ཕན་གནོད་མཚན་འཛིན་མ་རིག་བག་ཆགས་ལས། །བྱུང་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས །ཕན་དང་གནོད་པའི་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡི། །མཚང་ལ་- 393 རྒོལ་བ་ཁྱད་འཕགས་གདམས་པ་ལགས། །ཞེས་པའང་སྐབས་དོན་བསྡུ་བའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཞི་པ་རེ་དོགས་ཀྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ་ལ་གསུམ རེ་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཡོན་ཏན་བཅས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ། དོགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་རིགས་བདེ་སྡུག་དང་བཅས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་རྫུན་ཕུག་བརྡིབ་པ། རེ་དོགས་ཀྱི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བསྔགས་པ་མིང་གི་ཆེ་བརྗོད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་དང་བཅས་པ་ལ་མཐར
Chinese
又将上半身视为清净而执为天神， 将下半身视为污秽而执为鬼怪，以这样的方式，希望和疑虑时时不断产生。此外，由于我执的牢固束缚力，所产生的苦乐感受都只是轮回的显现，除此之外别无其他，这如同梦境一般昭示着。第三，阐述如此觉悟的教诲之伟大之处： 如果以这样的方式领悟此事的关键所在，就会对法性的意义深信不疑，获得毫无犹豫地看待事物的坚定信念。并且，对于不信任修行、不倾注心力的 一切障碍都能消除，因此能消除修行的障碍。特别是，摆脱无明的遮蔽，掌控广大的觉性力量， 证得果位，并且确信除了自性觉知之外没有其他神祇可寻，除了分别念之外没有其他鬼怪存在，因此成为寂静调伏、断除魔障之甚深根本，也是苦行之道的助益。这对于修持天神和驱除鬼怪都不可或缺。如果这样了解，就能确信一切法都如幻象般，成为伟大的幻化瑜伽士。因此，自己修持并向他人展示此教诲的意义至关重要，伟大的成就者曾说：嘿，无心觉性的小孩，你将此教导展示给应化众生，或许会出现许多决定秘密大乘的瑜伽士。说完就像消失了一样。由于利害执着源于无明习气， 因此通过分别的智慧， 攻击执着于利害真实的 弱点，这是殊胜的教诲。这也是总结要义的过渡章节。第四，希望和疑虑的虚假洞穴崩塌分为三部分：对希望的对象——具备功德的佛土产生真实执着的虚假洞穴崩塌；对疑虑的对象——具备苦乐的众生处境产生真实执着的虚假洞穴崩塌； 赞叹觉悟到希望和疑虑的对象本性空寂，以名称的赞颂来阐述。第一部分分为三部分：最终对佛土及其
English
Furthermore, regarding the upper body as pure, one grasps it as a deity. Regarding the lower body as impure, one grasps it as a demon. In this way, hope and doubt arise constantly. Moreover, due to the power of the tight bonds of self-grasping, all experiences of happiness and suffering are nothing other than appearances of samsara, as a dream itself reveals. Third, the greatness of the instruction on realizing this is shown: If one realizes the key point of this in such a way, one will have faith in the meaning of dharmata and gain the conviction to see without hesitation. And, by eliminating all obstacles of not trusting in meditation and not entrusting one's mind, all obstacles are eliminated, thus becoming an obstacle-remover for meditation. In particular, by being free from the obscuration of ignorance and gaining control over the great power of awareness, realizing the fruition, and being certain that there is no other deity to seek other than self-awareness, and no other demon other than conceptual thought, it becomes the root of profound pacification and cutting through demons, and is also a benefit of ascetic practice. This is indispensable for both practicing deities and sending away evil spirits. If one knows this, one will surely become a great illusionary yogi who realizes that all phenomena are like illusions. Therefore, it is extremely important to practice the meaning of that instruction oneself and show it to others, as the great accomplished one himself said: Hey, little child of mind-less awareness, show this to those to be tamed, and there may be nothing but definitely secret Great Vehicle yogis. Having said that, he disappeared. Because the grasping of benefit and harm arises from the habitual tendencies of ignorance, therefore, through the wisdom of discriminating, attacking the flaws of clinging to the truth of benefit and harm, this is an excellent instruction. This is also an intermediate verse summarizing the meaning. Fourth, the collapse of the false cave of hope and doubt is divided into three parts: the collapse of the false cave of clinging to the truth of the object of hope—the Buddha-field with its qualities; the collapse of the false cave of clinging to the truth of the object of doubt—the state of sentient beings with its happiness and suffering; Praising the realization that the objects of hope and doubt are without inherent nature, and explaining it with a eulogy of names. The first part has three parts: ultimately, to the Buddha-field and its