Tibetan
་པའི་ཆོས་ཤན་བྱེད་ ༄༅། །ཀྱི་འཕྱོངས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་གཞི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཤར་བ་དེ་ནས་བཟུང་གཞིའི་ཀློང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་འཁོར་འདས་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུ་གཅིག་དབྱེར་མེད་རྩ་བ་དེ། །རང་ངོ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པ། །འདི་ནི་འཁོར་བའི་ཐོག་མའོ།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ བསྡུས་ཏེ་གཏན་ལ་དབབ་པས་མྱུར་དུ་འཁྲུལ་པའི་སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་བས་ན། འདིར་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དང་པོ་རགས་པ་ནས་ཞིབ་པར་གཏན ལ་དབབ་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནད་རྟོགས་སླ་བ་ལ་དགོངས་ཏེ་གཟུང་འཛིན་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དུ་སྟོན་པ་ལས་སྐབས་འདིར་དང་པོ་ཕྱིའི་གཟུང་འཛིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་བདག་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ། གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བདག་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ། དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འགག བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སོར་རྟོག་ཤེས་རབ་ནས། བྱེད༔ ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་ར༷བ་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་ཡེ ཤེས་ཀྱི་རྡོ༷་རྗེ༷་རྣོན་པོ༷་ཡིས ངོ་བོ་བདག་རྟོག༷་ལས་བྱུང་ཞིང་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་བརྟན་ཅིང་ལྷུན་ཆགས་པའི་འཁོར་བ༷འི་རི་བོ་ལྷག་མེད་དུ་བཅོམ་པར་བྱེད༷་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ སྲིད་རྩ་བདག་རྟོག་ངོས་བཟུང་། དེ་སྣང་ཙམ་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ང་རུ་འཛིན་པ་ཡི༔ ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འཁོ༷ར་བར་འཁྱམས་པའི་རྩྭ་བ༷་ནི། གཞིའི་ཀློང་དུ་ང་མེད་ལ་ང༷་རུ་འཛིན་པ་ཡི་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པས་སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་གློ་བུར་དུ་མཆེད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན གང་དུ་ངར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡོད་ན་སྣང་སེམས་གཉིས་ཀྱང་རང་ཆས་སུ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་དེ། ངར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལུང་རིག་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ང་མེད་ལ་ངར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩ་བ་མི་བསླུ་བར་ངེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱུང་གནས་ནས། ཕེབས་པའོ༔ ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དེ་ནི་བྱུང་གན༷ས་འགྲོ ༄༅། །གསུམ༷་དང་
Chinese
分别法的教言 ༄༅། །开示了（事物）的生起之理。首先分二：一是开示了轮回的错觉在实义上并不存在的道理，二是开示了未错乱的自性，即原始本基为法身和智慧。首先：像这样，从生起能取所取的分别念开始，在未曾离开本基空性的状态下，轮回和涅槃显现为各自不同的状态。如《声续根本续》中所说：“一因无别之根本，不识自面目，此乃轮回之开端。”因此，将一切轮回之法归纳为能取所取二者而加以确定，就能迅速斩断错觉的命根。因此，这里也是要确定能取所取二者。而且，也是考虑到首先从粗到细地加以确定，就容易领悟极其微细的要点，从而将能取所取又分为外、内、密三种来开示。其中，此处首先确定外能取所取，分三：一是将执著人我的我执确定为无我，二是将执著法我的法执确定为无我，三是将这些归结为一体的空性。 首先分教示和解释两部分。首先是教示，从“分别智慧”到“作”之间进行了教示，即从分别智慧的威力中生起的智慧金刚，以其锐利，将从本体我执产生，并从无始以来串习的习气稳固且巍峨的轮回之山，彻底摧毁的方式是这样的。第二部分分二：一是认定有存在的根本的我执，二是开示其仅是显现而本性为空性。首先：“轮回的根本是执著于我”，如是说。也就是，流转于轮回的根本是，在本基空性中本无我，却执著于我的意识持续不断，从而使一切显现和心识，在本来没有的情况下，突然产生。其原因是，如果存在执著于我的分别念，那么显现和心识二者也会自然而然地产生，这是法性。如果不存在执著于我的分别念，就不会产生，这已由经教、正理和量成立。因此，在无我的状态下执著于我的分别念，无疑是轮回的根本。第二是，从“生处”到“来临”之间进行了开示，像这样的我，是生处、
English
The Dharma that Differentiates ༄༅། །The teaching of the arising of things. First, there are two parts: first, the way in which the illusion of samsara does not abide in reality is shown, and second, the nature of non-delusion, the original ground, is shown as the dharmakaya and wisdom. First: Like this, from the arising of the thought of grasping and being grasped, the way in which samsara and nirvana appear separately without moving from the expanse of the ground is as follows. As it is said in the Root Tantra of Sound Transcending, "The one cause, the inseparable root, not knowing its own face, this is the beginning of samsara." Therefore, by summarizing all the dharmas of samsara into the two, grasping and being grasped, and determining them, the life force of delusion will be quickly cut off. Therefore, here too, the two, grasping and being grasped, are determined. Moreover, considering that it is easy to understand the extremely subtle points by first determining them from coarse to fine, grasping and being grasped are also shown in three divisions: outer, inner, and secret. Among them, here, first determining the outer grasping and being grasped, there are three parts: first, determining the self-grasping of the person who grasps as selflessness, second, determining the self-grasping of the dharma that is grasped as selflessness, and third, summarizing these into one emptiness. First, there are two parts: teaching and explanation. First is the teaching, which is taught from "discriminating wisdom" to "does." That is, the wisdom vajra that arises from the power of discriminating wisdom, with its sharpness, completely destroys the mountain of samsara, which arises from the self-grasping of the essence and is stable and majestic due to the habits practiced from beginningless time, in this way. The second part has two parts: first, identifying the self-grasping that is the root of existence, and second, showing that it is empty by mere appearance. First: "The root of samsara is grasping at 'I'," as it is said. That is, the root of wandering in samsara is that in the expanse of the ground, there is no 'I', but the consciousness that grasps at 'I' continues, so that all appearances and minds suddenly arise without being there. The reason for this is that if there is a thought that grasps at 'I', then the two, appearance and mind, will also arise naturally, this is the nature of dharma. If there is no thought that grasps at 'I', it will not arise, which has been established by scripture, reason, and valid cognition. Therefore, the thought that grasps at 'I' in the state of no-self is undoubtedly the root of samsara. Second, it is taught from "place of origin" to "arriving," such a self is the place of origin, ༄༅། །Three and
Tibetan
། མིང་དང་དངོས་པོར་གཞིག་པས་སྟོང་པའི་ཚུལ་ནི དེ་ཡང་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་དང་པོ་བདག་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཡུལ་གཞན་གྱིས སྟོང་། བར་དུ་བདག་གི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡུལ་གཞན་གྱིས་སྟོང་། ཐ་མ་བདག་དང་མཉམ་དུ་ཡལ་བས་ན་འགྲོ་ཡུལ་གཞན་གྱིས་སྟོང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་མིང་གདགས་པའི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། ལུས་སེམས་གཉིས་ལས། ལུས་ལ་བདག་གམ་མིང་མ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོ་ལ་ཡང་རང་རང་གི་མིང་ལས་བདག་གི་མིང་མི་ཐོགས་ལ། ཡན་ལག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ཚོགས་པའམ་ལུས་ཞེས་བཏགས་པ་ལས་བདག་གི་མིང་མི་ཐོགས་པས་སོ། །གཞི་རྩ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་མིང་ལས་བདག གི་མིང་མི་ཐོགས་སོ། །དེས་ན་བདག་གི་མིང་གི་གདགས་གཞི་སྟོང་པས་བདག་གམ་མིང་མེད་དོ། །ཡང་ལུས་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་བདག་ཀྱང་མེད་དེ། ཡོད་ན་སྣང་རུང་ཡིན་པས་དམིགས་དགོས་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་དངོས་པོའམ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །མདོར་ན་བདག་ལ་མིང་གི་གདགས་གཞི་མ་གྲུབ་པས་བདག་གམ་མིང་ མེད་དེ། བདག་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་གདགས་གཞི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་དེ་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །དེས་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས དང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཡུལ༷་མེད་སྟོང༷་པ༷་ཉིད་དུ་ཐག་ཆོད༷་པའི་ཚེ་གང༷་ཟག་གི་བདག༷་འཛིན་བདག་མེ༷ད་དུ་གཏན་ལ༷་ཕེབས་པ༷་ཞེས་བྱའོ༵། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མིང་གི་གདགས་གཞི་བཙལ་བ། དངོས་པོའི་རྟག་འཛིན་བཤིག་པ། ཕན་གནོད་ཀྱི་མཚང་ལ་རྒོལ་བ། རེ་དོགས་ཀྱི་རྫུན་ཕུག་གཏིབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་དང་ནས། ཐག་ཆོད་ནས༔ ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་བདག༷་དང༷་དེའི་ཡུལ༷་གྱི༷་རྣམ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ང་ཡི་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིང༷་གི༷་གད༷གས་གཞི་རིག་པས་བཙུལ་བས་མིང་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གདགས་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐག་གཅོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནས། ཐག་གཅོད་བྱ༔ ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད་ནས༵། སྣང་ངོ་ན་དངོས་པོ༷་ཐམ༷ས་ཅད་ཡོད་ཡོད་བདེན་བདེན་རྟག་རྟག་ལྟར་སྣང་ཡང་དཔྱད་ན་ ༄༅། །རགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲན་དུ་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་རགས་པ་གཅིག་བདེན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
Chinese
关于通过分析名称和事物来理解空性的方法：一切显现和存在的事物，最初是从我（བདག，Ātman，Self，自我）之中显现，因此空于其他产生之处；中间，因为安住于我的自性之中，所以空于其他安住之处；最终，因为与我一同消失，所以空于其他去处。同样，关于我的名称所依据的基础未成立的方法：在身和心二者之中，身体上没有成立我或者名称，因为身体的各个部分也都有各自的名称，而不是我的名称。肢体聚集在一起，也只是被称为“聚集”或“身体”，而不是我的名称。对于脱离基础的心来说，也只有心的名称，而不是我的名称。因此，我的名称所依据的基础是空性的，所以没有我或者名称。此外，也没有与身心分离而成立的作为实体的我，如果存在，就应该是可以显现的，因此必须能够被指认，但实际上无法被指认。因此，我不是作为实体或物质而成立的。总而言之，因为我没有名称所依据的基础，所以没有我或者名称；因为我不是作为实体而成立的，所以作为基础的实体也没有成立。因为没有它，所以安立于它的名称也仅仅是言说而已。因此，所谓的“我”只是依赖于身体和心而显现和安立，实际上并没有成立，因此在确信是无处（ཡུལ，viṣaya，object，境）的空性（སྟོང，śūnyatā，emptiness，空）之时，就被称为人我执（གང༷་ཟག་གི་བདག༷་འཛིན，Pudgala-ātma-graha，Grasping at the self of the person，补特伽罗我执）彻底地转变为无我（བདག་མེ，anātman，no-self，无我）。第二部分有四个方面：寻找名称所依据的基础，摧毁对实体的常执，攻击利害的弱点，以及摧毁希望和恐惧的虚假洞穴。第一方面： 从“我和”到“确信之后”，说明了：以有境的我（བདག，Ātman，Self，自我）以及其境的显现方式，我的五蕴和五境等，通过智慧寻找名称所依据的基础，发现一切名称都只是相互依赖而安立，并没有自性成立的基础，因此确信是无处（ཡུལ，viṣaya，object，境）的空性。第二方面： 从“一切事物”到“做出决断”，说明了：如此确信之后，虽然显现上一切事物都像是存在、真实、恒常，但如果进行分析，
English
Regarding the method of understanding emptiness by analyzing names and things: All phenomena and existences initially arise from the self (བདག，Ātman，Self，自我), therefore they are empty of other places of origin; in the middle, because they abide in the nature of the self, they are empty of other places of abiding; finally, because they vanish together with the self, they are empty of other places of going. Similarly, regarding the method of the non-establishment of the basis upon which the name of the self is posited: Among the two, body and mind, the self or name is not established on the body, because each part of the body also has its own name, not the name of the self. Even when limbs are gathered together, they are only called "gathering" or "body," not the name of the self. For the mind that is separated from the basis, there is also only the name of the mind, not the name of the self. Therefore, because the basis upon which the name of the self is posited is empty, there is no self or name. Furthermore, there is no self that is established as a substance separate from body and mind; if it existed, it should be able to appear, therefore it must be able to be pointed out, but in reality, it cannot be pointed out. Therefore, the self is not established as a substance or entity. In short, because the self does not have a basis upon which a name can be posited, there is no self or name; because the self is not established as a substance, the substance that serves as the basis is also not established. Because there is no it, the name that is posited upon it is also merely a verbal expression. Therefore, the so-called "self" is merely an appearance and a designation that depends on the body and mind, but it is not established in reality. Therefore, when one is certain that it is emptiness (སྟོང，śūnyatā，emptiness，空) of no place (ཡུལ，viṣaya，object，境), it is said that the grasping at the self of the person (གང༷་ཟག་གི་བདག༷་འཛིན，Pudgala-ātma-graha，Grasping at the self of the person，补特伽罗我执) is completely transformed into no-self (བདག་མེ，anātman，no-self，无我). The second part has four aspects: searching for the basis upon which the name is posited, destroying the clinging to permanence of things, attacking the weaknesses of benefit and harm, and destroying the false caves of hope and fear. The first aspect: From "I and" to "after certainty," it explains: The self (བདག，Ātman，Self，自我) that is the subject, and the way in which its object appears, such as my five aggregates and five objects, etc., by searching with wisdom for the basis upon which the name is posited, it is discovered that all names are merely posited in mutual dependence, and there is no basis that is established by its own nature, therefore one is certain that it is emptiness of no place (ཡུལ，viṣaya，object，境). The second aspect: From "all things" to "make a decision," it explains: After being certain in this way, although in appearance all things seem to be existent, real, and permanent, if one analyzes,