Tibetan
ང༌། ཀླད་པའི་ཕྱེད་ན་བ་དང་འདི་གཉིས་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀླད་པའི་ནད་ཟ་འགྲམ་དུ་ཟུག་ཅིང་མི་བཟད་པར་ན་བ་ནི། རླུང་དང༌། ཁྲག་དང༌། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་གསོར་མི་རུང་གི་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ཀླད་པའི་ནད་ལ་ནི། རླུང་ནད་གསོ་བའི་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་རྣམས་བྱའོ། །ཡང་ན་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལས་གཞི་བླངས་ཏེ་སྦྱར་ཐུག་ཅེས་བྱ་བ། འབྲས་དང་ཏིལ་དང་མོན་སྲན་སྡེའུ་གསུམ་བསྲེས་པའི་ཐུག་པའམ། འབྲས་ཀྱི་འོ་ཐུག་ལ་སོགས་པས་མགོ་བསྐུ་ཞིང་དུགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་པི་པི་ལིང་དང༌། རུ་རྟ་དང༌། ཤུ་ཏི་དང༌། ཨུཏྤལ་དང༌། ཙན་དན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ། ཤིང་ཀརྐོ་ཏའི་ཁུ་བ་དང༌། ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བཙགས་པ་སྣར་བླུགས་སོ། །ཡང་ན་སྨན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང༌། སྨན་གྱི་ཁུ་བ་རྣམས་མར་དང་སྦྱར་ཏེ་མགོར་བསྐུ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་མངར་དང༌། བ་བླ་དང༌། ར་སྣ་དང་རྩ་བ་བཅུ་པ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང༌། མར་གྱི་ནང་དུ་སྨན་འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨན་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྨན་རོ་མངར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ་ལ་མར་ཉི་ཚ་ལུས་པ་བཙགས་པ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ཛི་བ་ཀ་དང༌། ཟངས་རྩི་བ་དང༌། རྒུན་དང༌། ཁ་ར་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། བ་ལ་དང༌། ཨུཏྤལ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང༌། འོ་མ་ཕྱེད་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བཙགས་ཏེ་རན་པར་སྣར་བླུགས་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཀླད་པའི་ནད་སེལ་ཏོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཀླད་པའི་ནད་ལ་ནི། བ་ལ་དག། སྟག་གི་སེན་མོ་དང༌། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། ཨུཏྤལ་དང༌། ཙན་དན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མའོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཏགས་ཏེ་མགོར་བསྐུའོ། །ཡང་ན་འོ་མའམ། སྨན་བསིལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་མགོ་བོར་བླུགས་སོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཚ་དང༌། གནྡྷ་པ་ཏྲ་དང༌། ཁ་ར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་འབྲས་བཀྲུས་པའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཙགས་ནས་སྣར་བླུགས་སོ། །ཡང་ན་རྒུན་དང༌། ཁ་ར་དང༌། ཤིང་མངར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་འོ་མའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བཙགས་ཏེ་སྣར་བླུགས་སོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མགོ་བོའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་ནི། སྔར་ཤིང་མ་དྷ་ཀའི་སྙིང་པོ་ཆམ་ཆོམ་དུ་བརྡུང་ས་ཏེ་བསྐོལ་བའི་ཕུར་མས་ཕུར་བས་ཀླད་པ་དུགས་ཀྱིས་བདུག་གམ། ཡང་ན་ཐང་ཤིང་དང༌། རོ་ཧི་ཤ་དང༌། ཤ་རཾ་ག་ཏ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་དང༌། སྒྲོན་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཏགས་པས་མགོ་བསྐུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་སྣར་བླུགས་པས་སྣ་ནས་ཆུ་སེར་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྣ་ལས་ཆུ་སེར་འབྱུང་བའི་སྨན་ནི། ཤུ་ཏི་དང༌། ཨེ་རཎྜའི་རྩ་བ་དང་ཤུ་དག་དང༌། རྒྱ་སྤོས་དང༌། བྱ་གྷྲིའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ། ཏིལ་མར་དང་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་སྣར་བླུགས་ན། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མིག་ནད་རབ་རིབ་དང༌། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ནད་གཞི་གསུམ་ག་ལས་གྱུར་པའི་ཀླད་པའི་ནད་ཡོད་པ་ལ་ནི་མར་རྙིང་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ནད་གཞི་གསུམ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱའོ། །སྲིན་བུ་ལས་གྱུར་པའི་ཀླད་བའི་ནད་ཡོད་པ་ལ། ཚ་བ་གསུམ་དང༌། རྒྱ་སྤོས་ དང༌། ཤིག་གྲུའི་ས་བོན་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་སྣར་བླུགས་ན་སྲིན་བུ་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་ཤིང་ཨ་བ་མརྒའི་འབྲས་བུ་དང༌། ཚ་བ་གསུམ་དང༌། ཡུང་དང༌། བཤའ་བ་དང༌། ཤིང་ཀུན་དང༌། བྱི་དོང་ཀ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་བ་གཅིན་དང་ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ། ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བཙགས་ཏེ་སྣར་བླུགས་ན་སྲིན་བུ་སེལ་ཏོ། །གྲང་བའི་ནད་ཉི་མ་ཤར་ནས་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ན་བ་དང་ཀླད་པའི་ཕྱེད་ན་བ་གཉིས་ལ་ནི། ཐལ་ཏྲེས་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། རུ་རྟ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྩབས་སྐྱུར་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ་མགོར་བྱུག་གོ །ཡང་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བས་མགོར་བླུག་པར་བྱའོ། །ཁ་ཟས་ནི་ཞི་ཏིའུ་ལ་སོགས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་པའི་ཁ་ཟས་བཟའ་བར་བྱའོ། །སྣ་མའི་ཐལ་བ་དང༌། གླ་སྒང་དང༌། ཤིང་ཚ་དང༌། རས་བལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་ཤིང་མངར་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་བསྐོལ་ལ་བཙགས་ཏེ་སྣར་བླུགས་ན་ཀླད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ཡང་ན་བཅའ་སྒ་དང༌། བྱི་དོང་ཀ་དང༌། ཤིང་མངར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ། བྷྲིང་ག་རཱ་ཛ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང༌། མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་ལས་ཐིགས་པ་དྲུག་སྣར་བླུགས་ན་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ།། །།ད་ནི་སྐྲ་དཀར་པོའི་རྩི་བཤད་དེ། པྲ་པུཎྜ་རི་ཀ་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། པི་པི་ལིང་དང༌། ཨུ་ཏྤལ་དང༌། ཙན་དན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྐྱུ་རུ་ར་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་དང་ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ལ་ཏིལ་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་སྣར་བླུགས་ན། སྐྲ་དཀར་བ་དང༌། སྐྲ་སེར་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སྨན་རམ་དང༌། ཤེ་ལུ་དང༌། ཏིལ་དང༌། བ་རུ་ར་རྣམས་ཀྱི་མར་བྷྲི་ངྒ་རཱ་ཛ་དང༌། ནི་ལི་དང༌། ཀུ་རན་དྷ་དང༌།
Chinese
若头部半侧疼痛，应知是由风和胆所致。若头部疾病刺痛面颊，剧烈难忍，此乃风、血、痰所致，不可治愈，应舍弃。对于风引起的头部疾病，应采用治疗风病的药物疗法。或者以祛风药的汁液为基础，制成名为“斯巴图”的药物，即用稻米、芝麻和三种豆类混合熬制的汤，或用米奶汤等涂抹头部并进行熏蒸。或者将荜茇、芸香、莳萝、乌 উৎপལ་和檀香等药材研磨成粉末，用木香的汁液和芝麻油一同熬制，待芝麻油稍有剩余时滤出，滴入鼻中。或者将药粉和药汁与酥油混合，涂抹于头部。或者将木香、巴拉、拉萨那和十味药材熬制成汁液，在酥油中加入名为“药物滋养”的十种药材等味甘的药材粉末一同熬制，待酥油稍有剩余时滤出，适量饮用，可消除直至癫痫的所有疾病。吉瓦嘎、铜青、葡萄、砂糖、木香、巴拉和乌 উৎপལ་等药材研磨成粉末，用芝麻油和半奶一同熬制，待芝麻油稍有剩余时滤出，适量滴入鼻中，可消除风和胆引起的头部疾病。对于胆引起的头部疾病，可用巴拉、虎爪、普谢尔泽、木香、乌 उत्पལ་和檀香等药材研磨成粉末，与牛奶一同捣碎后涂抹于头部。或者将牛奶或清凉药物的汁液等倒入头部。或者将肉桂、甘松和砂糖等药材研磨成粉末，与洗米水混合后滤出，滴入鼻中。或者将葡萄、砂糖和木香等药材研磨成粉末，在酥油和牛奶中一同熬制，待酥油稍有剩余时滤出，滴入鼻中。对于因痰引起的头部疾病而痛苦不堪者，可先将马杜卡树的心材捣碎，用熬制后的药液熏蒸头部，或者用汤香、罗希沙、沙朗嘎达、姜黄和杜松等的药材。
English
If the headache is on one side of the head, it should be known that it is caused by wind and bile. If the headache is stabbing in the cheeks and unbearable, it is caused by wind, blood, and phlegm, which is incurable and should be abandoned. For headaches caused by wind, wind-treating medications should be used. Alternatively, a medicine called "Sbartu" can be made based on the juice of wind-relieving medicines, which is a soup made by mixing rice, sesame, and three kinds of beans, or by applying rice milk soup, etc., to the head and steaming it. Alternatively, grind pippali, rue, dill, utpala, and sandalwood into powder, boil them with the juice of wood incense and sesame oil, and when a little sesame oil remains, filter it out and instill it into the nose. Alternatively, mix medicinal powder and medicinal juice with ghee and apply it to the head. Alternatively, boil wood incense, bala, rasna, and ten-flavored medicines into juice, add the powder of ten medicines called "drug nourishment" and other sweet-tasting medicines to the ghee, boil them together, and when a little ghee remains, filter it out and drink it in moderation to eliminate all diseases up to epilepsy. Grind jivaka, copper blue, grapes, sugar, wood incense, bala, and utpala into powder, boil them with sesame oil and half milk, and when a little sesame oil remains, filter it out and instill it into the nose in moderation to eliminate headaches caused by wind and bile. For headaches caused by bile, grind bala, tiger's claw, pushelze, wood incense, utpala, and sandalwood into powder, mash them with milk, and apply them to the head. Alternatively, pour milk or the juice of cooling medicines, etc., onto the head. Alternatively, grind cinnamon, gandhapatra, and sugar into powder, mix them with rice washing water, filter them, and instill them into the nose. Alternatively, grind grapes, sugar, and wood incense into powder, boil them together in ghee and milk, and when a little ghee remains, filter it out and instill it into the nose. For those who are suffering from headaches caused by phlegm, first crush the heartwood of the madhuca tree, and steam the head with the boiled medicinal liquid, or use medicines such as tangxiang, rohisha, sarangada, turmeric, and juniper.
Chinese
用芥末粉和水混合后涂抹头部，之后再滴入药液到鼻孔中，这样可以从鼻子里排出黄水。用于从鼻子里排出黄水的药物是：什蒂、蓖麻的根、莳萝、安息香、鸟爪的果实等的粉末，在芝麻油和水中煎煮，待芝麻油稍微剩余时滴入鼻孔，可以消除因风和痰引起的眼病、视物模糊以及偏头痛等所有疾病。对于因三种病因引起的脑部疾病，应该服用陈旧的酥油。或者，也可以采用对三种病因都有益的药物疗法。对于因寄生虫引起的脑部疾病，将三果、安息香、虱子的种子等煎煮后的汁液滴入鼻孔，可以杀死寄生虫。或者，将石榴的果实、三果、大蒜、没药、苦楝树、悬钩子等的粉末在牛尿和芝麻油中煎煮，待芝麻油稍微剩余时过滤后滴入鼻孔，可以杀死寄生虫。对于白天发作的寒性疾病和半边头痛，将碱蓬、甘草、芸香等的粉末与酸醋混合后涂抹在头部。或者，用煎煮对风和胆有益的药物的汁液来淋头。食物方面，应该食用芝麻糊等对风和胆有益的食物。将鼻烟灰、豆蔻、肉桂、棉花籽等煎煮后的汁液，或者将甘草的粉末与酥油一起煎煮并过滤后滴入鼻孔，可以消除所有脑部疾病。或者，将姜黄、悬钩子、甘草等的粉末，与旱莲草煎煮后的汁液和酥油一起煎煮，从中取出六滴滴入鼻孔，可以消除偏头痛等所有疾病。现在讲解白发的治疗方法：将白睡莲、甘草、荜茇、乌 উৎপަލ（梵文：utpala，梵文罗马拟音：utpala，汉语字面意思：青莲花）、檀香等的粉末，在余甘子煎煮后的汁液和芝麻油中煎煮，待芝麻油稍微剩余时滴入鼻孔，可以防止头发变白和变黄。或者，将诃子、诃梨勒、芝麻、余甘子的油，与旱莲草、靛蓝、柯兰达等
English
Apply mustard powder mixed with water to the head. Then, instill medicine into the nostrils to drain yellow fluid from the nose. The medicines for draining yellow fluid from the nose are: powders of Shuti, castor root, dill, benzoin, bird-claw fruit, etc. Boil them in sesame oil and water, and when only a little sesame oil remains, instill it into the nostrils. This can eliminate eye diseases, blurred vision caused by wind and phlegm, and all diseases including hemicrania. For brain diseases caused by all three humors, old ghee should be consumed. Alternatively, any medicinal procedures beneficial for all three humors can be performed. For brain diseases caused by worms, instilling the decoction of three hot spices, benzoin, and louse seeds into the nostrils will eliminate the worms. Alternatively, boil the fruits of wood apple, three hot spices, garlic, myrrh, neem, and creeping oxalis powders in cow urine and sesame oil. Filter when only a little sesame oil remains and instill it into the nostrils to eliminate worms. For cold diseases that occur from sunrise to sunset and for hemicrania, mix powders of glasswort, licorice, and rue with sour vinegar and apply to the head. Alternatively, pour the decoction of medicines beneficial for wind and bile over the head. For food, consume foods beneficial for wind and bile, such as sesame paste. The decoction of snuff ash, cardamom, cinnamon, and cotton seeds, or the powder of licorice boiled with butter and filtered, when instilled into the nostrils, will eliminate all brain diseases. Alternatively, take powders of ginger, creeping oxalis, and licorice, boil them in the decoction of Bhringaraja and butter, and instill six drops from it into the nostrils to eliminate all diseases including hemicrania. Now, the treatment for gray hair is explained: Take powders of Prapaundarika, licorice, pippali, Utpala (藏文：ཨུ་ཏྤལ་，梵文天城体：उत्पल，梵文罗马拟音：utpala，汉语字面意思：青莲花), and sandalwood, boil them in the decoction of amla and sesame oil, and when only a little sesame oil remains, instill it into the nostrils. This will prevent hair from turning gray or yellow. Alternatively, the oil of haritaki, chebulic myrobalan, sesame, and amla, with Bhringaraja, indigo, kurandaka, etc.