Tibetan
་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི། རྣ་བ་གཉིས་སུ་ཟུག་ཅིང་ན་ལ་འོན་ཞིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་འཛག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ནི་རྣ་བའི་ནང་སྐམ་ལ་དྲི་མནམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གསོ་བའི་སྨན་ནི། སྨན་མུ་རཾ་ག་དང༌། ཆུ་ཤིང་དང༌། ཤི་ཀྲུ་དང༌། ལ་ཕུག་དང༌། སྒེའུ་གཤེར་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཁུ་བ་རྒྱམ་ཚ་དང་སྦྱར་བ་དྲོན་པོས་རྣ་བ་གང་བར་བླུགས་ལ། ནང་དུ་ཆུབ་པར་བསྒུལ་ཞིང་ཕྱིར་ཕོས་ན་རྣ་བའི་ནད་སེལ་ཏོ། །རྒྱམ་ཚ་བཏགས་པ་ཤིང་ཨརྒའི་ལོ་མ་སེར་པོའི་ནང་དུ་ཕུར་ལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡང༌། ཨརྒའི་ལོ་མ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་གཡོགས་ཏེ་མེ་མར་མུར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ལ། ལོ་མ་ནང་རིམ་མ་ཚིག་ཙམ་དུ་བསྲེགས་ནས་ལོ་མ་ཕྱི་རིམ་རྣམས་ཀྱང་བོར། ནང་གི་རྒྱམ་ཚ་ཡང་བོར་ལ། ནང་རིམ་གྱི་ལོ་མ་སེར་པོ་ལ་གཤེར་བག་ཡོད་པ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་རྣ་བར་བླུགས་ན་ཡང་རྣ་བའི་ནད་སེལ་ཏོ། །བིལྤ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང༌། ཐང་ཤིང་དང༌། སྒྲོན་ཤིང་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཤིང་བུའི་ཐོར་ཏོ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཏེ། ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་སྨྱུགས་ལ་བསྲེགས་ཏེ། འབད་དུ་བཅུག་པའི་ཁུ་བ་ཟགས་པ་དྲོན་པོ་རྣ་བར་བླུགས་ན་ཡང་རྣ་བའི་ནད་སེལ་ཏོ། །རུ་རྟ་དང༌། བུ་བྲན་ཤིང་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། ཐང་ཤིང་དང༌། ཤུ་ཏི་དང༌། ཤིང་ཀུན་དང༌། རྒྱམ་ཚ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་གཅིན་དང༌། ཏིལ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་དྲོན་པོ་རྣ་བར་བླུགས་ན་ཡང་རྣ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སེལ་ཏོ། །རུ་རྟ་དང༌། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཤིང་མངར་དང༌། བུ་ཚངས་སྟོ་དང༌། མོན་ སྲན་སྡེའུ་དང༌། འུ་སུ་དང༌། ཕག་ཚིལ་རྣམས་བསྐོལ་ཏེ། ཕག་ཚིལ་གྱི་ཞག་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་ལས་རྣ་བར་བླུགས་ན་ཡང་རྣ་བ་ན་ཞིང་སྒྲ་བྱུང་བ་སེལ་ཏོ། །རྣ་བ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང༌། སྒྲ་འབྱུང་ལ། ཆུ་སེར་འཛག་པ་ལ་བསྲོས་པ་དྲོན་པོ་དང༌། ལྕེ་མྱོང་ཚ་སྦྱར་བ་རྣ་བར་བླུགས་སོ། །ཡང་ན་ཤིང་བ་རུ་ན་དང༌། ཀ་པིཏྟ་དང༌། ཨ་མྲ་དང༌། ཛམྦཱུ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་མའི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པའམ། ཡང་ན་སྣ་མའི་ལོ་མའི་ཁུ་བ་རྣ་བར་བླུགས་ན། རྣ་བ་ནས་རྣག་འཛག་པའི་ན་བ་སེལ་ཏེ། ཐབས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལས་ཀྱང༌། རྣག་སྐམ་པོ་ནང་དུ་ལུས་པ་ལ་ནི། སྔར་ཏིལ་མར་རམ། སྨན་མར་གྱིས་སྦྱར་ཞིང་འབྱུང་དུ་བཏུབ་པར་བྱ་བའི་སྨན་སྣུམ་བག་བླུགས་པ་དང་དུགས་ཀྱིས་བ
Chinese
耳朵疾病的征兆是：双耳刺痛、疼痛、耳聋、耳鸣和流脓等。胆病引起的症状是发热。痰病引起的症状是耳朵内部干燥且有异味。治疗这些疾病的药物是：药物穆让嘎、水树、希格茹、萝卜和臭椿等任何一种的汁液与岩盐混合，温热后倒入耳朵，使其浸透，然后倒出，即可消除耳朵疾病。将岩盐包裹在阿嘎树的黄色叶子中，然后在外面用七层阿嘎树叶包裹，放入火灰中。将内层叶子稍微烧焦，然后扔掉外层叶子。也扔掉里面的岩盐，将内层黄色叶子中含有水分的汁液挤出，滴入耳朵，也可消除耳朵疾病。用布缠绕毕钵等植物群、汤树和灯笼树等任何一种的树枝，浸入芝麻油中燃烧，将滴下的温热汁液滴入耳朵，也可消除耳朵疾病。将芸香、苦楝树、莳萝、汤树、戍提、木香和岩盐等磨成粉末，放入尿液和芝麻油中煎煮，待芝麻油剩余少量时，温热后滴入耳朵，也可消除耳朵疾病带来的痛苦。将芸香、诃子等煎煮的汁液中，加入甘草、苦参、门豆荚、乌苏和猪油等煎煮，待猪油剩余少量时，滴入耳朵，也可消除耳朵疼痛和耳鸣。如果耳朵剧烈疼痛、耳鸣且流脓，则将加热的温热药物和少量的姜黄混合后滴入耳朵。或者将巴茹那树、卡毗陀、芒果和阎浮树的叶子磨成粉末，放入芝麻油和水中煎煮，待芝麻油剩余少量时，或者将荨麻叶的汁液滴入耳朵，即可消除耳朵流脓的疾病。通过这种方法，如果干燥的脓液残留在内部，则应事先用芝麻油或药用油混合，并滴入能够使其排出的药物油和进行熏蒸。
English
The signs of ear diseases are: piercing pain in both ears, deafness, tinnitus, and discharge. The symptoms caused by bile are fever. The symptoms caused by phlegm are dryness and odor inside the ear. The medicines to treat these diseases are: the juice of any of the following: Muramga medicine, water tree, Shigru, radish, and Ailanthus, mixed with rock salt, warmed and poured into the ear to fill it, stirred to soak it, and then poured out to eliminate ear diseases. Wrap rock salt in the yellow leaves of the Arga tree, then wrap it with seven layers of Arga leaves on the outside, and put it in the fire ash. Burn the inner layer of leaves slightly until charred, then discard the outer layers of leaves. Also discard the rock salt inside, squeeze the juice from the moist inner layer of yellow leaves and drop it into the ear, which can also eliminate ear diseases. Wrap a cloth around the twigs of any of the Bilva group, Tang tree, and lantern tree, dip it in sesame oil and burn it, and drip the warm juice that drips out into the ear, which can also eliminate ear diseases. Grind rue, neem tree, dill, Tang tree, Shuti, Aucklandia, and rock salt into powder, boil them in urine and sesame oil, and when only a small amount of sesame oil remains, warm it and drip it into the ear, which can also relieve the suffering caused by ear diseases. Boil licorice, chebulic myrobalan, etc. in the juice, add licorice, Sophora flavescens, Mon bean pods, wusu, and lard and boil them, and when only a small amount of lard remains, drip it into the ear, which can also relieve ear pain and tinnitus. If the ear is unbearably painful, tinnitus, and pus is flowing, then mix heated warm medicine with a small amount of turmeric and drip it into the ear. Alternatively, grind the leaves of the Varuna tree, Kapitta, mango, and Jambuu into powder, boil them in sesame oil and water, and when only a small amount of sesame oil remains, or drip the juice of nettle leaves into the ear, which can eliminate the disease of pus flowing from the ear. Even with this method, if dry pus remains inside, it should be mixed with sesame oil or medicinal oil beforehand, and medicinal oil and fumigation should be applied to make it possible to discharge it.
Tibetan
དུགས་པ་རྣམས་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྲ་གཞར་འཇམ་པོས་རུལ་བ་བྲུ་བར་བྱའོ།། །།ད་ནི་སྣའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་དེ། དེ་ལ་སྣའི་ནད་ཆམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནད་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ལས་གྱུར་པ་ནི་སྣ་ནས་འཛག་པ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་འཛག་པའི་མདོག་སེར་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་ནི་འཛག་པ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་གཞི་ཀུན་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆམ་པའི་སྨན་ནི། མགོ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་བ་དང༌། དུགས་བྱ་བ་དང༌། སྣར་སྨན་བླུག་པ་དང༌། སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང༌། སྨན་མར་བཏུང་བ་དང༌། ཁ་ཟས་ནི་ཚ་ཞིང་སྐྱུར་བ་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨན་པས་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆམ་པ་ལ་ནི་སྨན་དྲི་ཞིམ་མོ་ཅོག་སྣོད་ཁ་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བསྲེགས་པའི་དུད་པ་སྤྱིའུས་དྲངས་ཏེ། ཁ་སྣར་བརྔུབ་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དྲི་སྣ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ། ཤིང་ཚ་དང༌། སུག་སྨེལ་དང༌། གནྡྷ་པ་ཏྲ་དང༌། ནཱ་ག་གེ་སར་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའམ། ཡང་ན་ཐ་ཕེ་ནག་པོ་ཕུར་མར་འཕུར་ཏེ་སྣར་ བསྣམ་པར་བྱའོ། །ལི་ཟིར་བ་དང༌། ཏ་མ་ལ་དང༌། ཚ་བ་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་མ་མར་དང་བུ་རམ་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། སྦྱར་བ་ཟོས་ན་ཡང་ཆམ་པ་དང༌། གློ་རྡོལ་བ་དང༌། རྩིབ་ལོགས་ན་བ་དང༌། སྙིང་ན་བ་དང༌། མཁལ་རྐེད་ན་བ་རྣམས་སེལ་ཏོ། །བྱ་གྷྲྀ་དང༌། དནདའི་རྩ་བ་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། ཤི་ཀྲུ་དང༌། བྱིའུ་རུག་པ་དང༌། ཚ་བ་གསུམ་དང༌། རྒྱམ་ཚ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་ཏིལ་མར་དང་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། ཏིལ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་སྣར་བླུགས་ན། ཆམ་པ་ཡལ་བར་བོར་བ་ལས་སྣ་ལས་རྣག་འཛག་པའི་ལུད་སེལ་ཏོ།། །།ད་ནི་ལྕེ་ནད་ཀྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྕེ་ནད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ལྕེ་ནད་ནི། ཁ་ཟས་ཀྱི་རོ་མི་ཚོར་ཞིང་སློ་སློ་བོར་གྱུར་པ་དང༌། འགགས་པ་དང༌། ཤྭིང་ཨ་ཤ་ཀའི་ལོ་མ་བཞིན་དུ་དམར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི། ལྕེ་རྩུབ་ཅིང་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་འདུག་ལ་ཙག་ཙག་ཚ་བ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ནི། ལྕེ་རིལ་གྱིས་སྟུག་པོ་བེམ་བེམ་པོར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྕེ་བེམ་བེམ་པོར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ལྕེ་བཞར་ཞིང་ནད་ཁྲག་ངན་པ་ཕྱུང་ལ་ནད་གཞི་གང་ལས་གྱུར་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། ནད་གཞི་སོ་སོའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལས་སྣར་བླུགས་པ་དང༌། མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་ཕྱིར་དབོ་བ་དང༌། ལྕེ་ལ་བསྐུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱའོ།། །།ད་ནི་སྭོ་ན་བའི
Chinese
做完熏蒸后，之后用剃刀将毛发剃净，刮除腐烂的部分。现在讲述鼻部疾病的分类。其中，鼻部疾病被称为感冒，由三种病因引起。风引起的感冒，鼻涕容易流出。胆引起的感冒，鼻涕颜色发黄。痰引起的感冒，鼻涕难以流出。所有病因混合引起的感冒，则具备所有症状。治疗感冒的药物包括：用油涂抹头部，进行熏蒸，滴鼻药，服用催吐药，饮用药油，以及食用辛辣酸味的食物等，医生应按照仪轨进行治疗。或者，对于感冒，将具有香味的药物放在密闭的容器中燃烧，用管子吸取烟雾，用口鼻吸入。或者，使用所谓的“四香”，即肉桂、豆蔻、月桂叶（梵文：गन्धपत्र，gandhapatra，气味叶）和铁力木花，将它们混合在一起。或者，将黑胡椒研磨成粉末，吹入鼻中。将甘草、月桂叶和三种辣椒的粉末用酥油和红糖熬制，食用后可以消除感冒、肺部穿孔、肋骨疼痛、心脏疼痛和肾腰疼痛。使用鸟粪（梵文：བྱ་གྷྲྀ，vya-ghri，鸟-酥油）、檀香根、防风、锡兰肉桂、麻雀粪、三种辣椒和盐碱的粉末，用芝麻油和水熬制，待芝麻油稍微剩余时，滴入鼻中，可以消除因感冒引起的鼻涕和脓液。现在讲述舌头疾病的治疗方法。舌头疾病有三种：风引起的舌头疾病，会感觉不到食物的味道，变得松弛，麻木，并且像红花（Swinga ashoka）的叶子一样红。胆引起的症状是：舌头粗糙，感觉灼热，并且有刺痛感。痰引起的症状是：舌头肿胀，变得厚重而僵硬。对于舌头僵硬的情况，可以刮舌头，排出恶血，然后根据病因，从各种病因的药物类别中选择药物进行滴鼻，漱口，以及涂抹舌头等治疗。现在是关于...
English
After performing fumigation, shave the hair underneath with a smooth razor and scrape away the rotten parts. Now, let's discuss the categories of nasal diseases. Among them, a nasal disease called a cold is caused by three types of etiologies. A cold caused by wind results in easy nasal discharge. A cold caused by bile results in a yellowish nasal discharge. A cold caused by phlegm results in difficult nasal discharge. A cold caused by a combination of all etiologies presents with all the symptoms. The remedies for a cold include: applying oil to the head, performing fumigation, administering nasal drops, administering emetics, drinking medicated oil, and consuming hot and sour foods, etc., which the physician should administer according to the ritual. Alternatively, for a cold, burn fragrant medicines in a closed container, draw the smoke with a tube, and inhale it through the mouth and nose. Alternatively, use the so-called "four fragrances," namely cinnamon, cardamom, tejpatra (Sanskrit: गन्धपत्र，gandhapatra，fragrant leaf), and nagakesar, and mix them together. Alternatively, grind black pepper into powder and blow it into the nose. Boil the powder of licorice, tejpatra, and three peppers in ghee and jaggery, and eating the mixture can eliminate colds, perforated lungs, rib pain, heart pain, and kidney and lower back pain. Boil the powder of bird droppings (Sanskrit: བྱ་གྷྲྀ，vya-ghri，bird-ghee), sandalwood root, saposhnikovia divaricata, Ceylon cinnamon, sparrow droppings, three peppers, and alkali salt in sesame oil and water, and when only a small amount of sesame oil remains, instill it into the nose to eliminate nasal discharge and pus caused by colds. Now, let's discuss the treatment methods for tongue diseases. There are three types of tongue diseases: A tongue disease caused by wind results in a loss of taste, becoming flaccid and numb, and turning as red as the leaves of a Swinga ashoka tree. The symptoms caused by bile are: the tongue is rough, feels burning hot, and has a tingling sensation. The symptoms caused by phlegm are: the tongue is swollen and feels thick and stiff. For a stiff tongue, scrape the tongue, drain the bad blood, and then, according to the etiology, select medicines from the various etiological categories for nasal instillation, gargling, and tongue application, etc. Now it is about...