English
Or mix with flour, or boil the three fruits, oak, buckthorn and raspberry, filter out the juice and mix with honey. Or boil the bark of the neem tree (Tibetan: དུག་མོ་ཉུང་གི་ཤིང་སབྟ་རྞ་，Sanskrit Devanagari: सप्तपर्ण，Sanskrit Romanization: saptaparṇa，Chinese literal meaning: seven-leaf tree), buckthorn, clover and the three fruits, filter out the juice and mix with honey to drink, which can treat diabetes. Two spoons each of the powder of Sal tree, hairy star tree and Kambika tree, mixed with gooseberry juice and honey, is also the best way to treat all diabetes. Or mix the powder of the three fruits with honey, or mix asphalt with honey, or mix iron powder with honey, or mix the powder of haritaki with honey. In order to eliminate diabetes, medicinal pills should be eaten. Saffron, cardamom, clover, sandalwood root, Patha, Gandhabadra, cinnamon, Naga Kisa, turmeric, Manu, three spices, root bile, Oak, neem, Bishala, white yam, Beji, rue, Cyperus rotundus, Gandhapriyangu, white sandalwood, three fruits, Puce Sheila, fennel, long pepper, root and radish powder, two spoons each, boiled in sixty-four palas of water (one pala is equivalent to eight taels), and when one-quarter of the water remains, filter and strain. Mix honey with the powder of the medicinal decoction, put it in a ghee-coated jar, seal it and leave it in barley for half a month. Drinking two liangs (referring to the unit of weight) of this honey wine every day can cure diabetes and eliminate stomach diseases, vitiligo, hemorrhoids, leprosy and loss of appetite. The food for diabetics is: eating bitter vegetable flour, venison from deer living in dry land, poultry, food made from barley, lentils, rice and sixty-year-old ghee are all beneficial. For drinks, drink the boiled juice of brown sugar, grape juice, sandalwood heart, etc., honey wine, the boiled juice of grass kusha, and three fruits.
Tibetan
སུམ་སྐོལ་བའི་ཁུ་བ་རྣམས་གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིན་སྙི་བའི་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོལ་མིག་རྣམས་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། ཐོག་མ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ནི་རྩ་ནས་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཕོལ་མིག་སྨིན་པ་ནི་བརྟོལ་ལ་རྨ་གསོ་བའི་ཆོག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གཅིན་སྙི་བའི་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྨན་དཔྱད་གཅེས་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བམ་པོ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་མཛེ་ནད་གསོ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །མཛེ་ནད་ནི་སྡིག་ཅན་དང༌། ཁ་ཟས་ངན་པ་ཟོས་ཏེ་ནད་གཞི་གསུམ་འཁྲུགས་ནས། པགས་པ་དང༌། ཤ་དང༌། ཁྲག་དང༌། ཆུ་སེར་རྣམས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་ལ་མཛེ་ནད་ རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཛེ་ནད་ཨུ་དུམྦཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ། ཨུ་དུམྦཱ་རའི་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་དང༌། ཤ་གཟི་གུ་ཞེས་བྱ་བ་དུང་གི་ཁ་དོག་འདྲ་བ་དང༌། ཀ་ཀ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འོལ་མ་སེའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་དང༌། པགས་པ་ཤུལ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གླང་པོ་ཆེའི་པགས་པ་འདྲ་བ་དང༌། པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་མིང་གི་མདོག་འདྲ་བ་དང༌། རི་དགས་རི་ཤའི་ལྕེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྩུབ་པོ་དང༌། རྨ་ཁ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྨ་མང་པོ་དང༌། ཁྱབ་པ་རྡུལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། པགས་པ་མྱགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་པགས་པ་ཟད་པ་དང༌། རྐང་པ་ཞིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྐང་པ་སེར་ག་མང་པོ་འགས་པ་དང༌། མཛེ་ནད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ༌། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་གསོར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཛེ་ནད་གྱ་མོ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མདོག་གནག་ཅིང་རྩུབ་པ་དང༌། མེ་དབལ་ཞེས་བྱ་བ་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་དང༌། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་རྨེན་འདྲ་ཞིང༌། མདོག་སྔོ་སྐྱར་འདུག་པ་དང༌། ཤུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲུམ་བུ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འབུད་པ་དང༌། ཤ་བཀྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུ་བའི་མེ་ཏོག་འདྲ་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་མདོག་སྣུམ་ཞིང་འབྱང་དཀའ་བ་དང༌། གཡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲུམ་བུ་མདོག་དཀར་ཞིང་དམར་བ་དང༌། རྐང་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲུམ་བུ་འཛག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནི། མཁྲང་ཞིང་མདོག་སྔོ་སྐྱར་འདུག་པ་དང་དམར་ཞིང་རྩུབ་ལ་མི་བཟད་པར་ན་བ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནི་ལུས་ཚ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མྱགས་ལ་ཁྲག་འཛག་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ནི་ལུས་རུལ་ཞིང་པགས་པ་སྟུག་ལ་གཡའ་ཞིང་མདོག་སྣུམ་པ་དང་དཀར་ཞིང་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནད་གཞི་གསུམ་ལས་གྱུར་པའི་མཛེ་ནད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའམ། ནད་
Chinese
将煮沸三次的汁液，赞颂用于治疗糖尿病。因糖尿病的缘故，会生出很多脓疱，最初生出的时候，要从脉络放血。脓疱成熟后，要像刺破伤口一样进行治疗。治疗糖尿病的第十一章到此结束。《医方珍宝成就》第四卷。接下来讲述治疗麻风病的章节。麻风病是由于作恶和吃了不好的食物，导致三种病因紊乱，皮肤、肌肉、血液和血清变得不好，从而引发的麻风病，会变成十八种类型。麻风病名为乌昙婆罗，像乌昙婆罗的果实；名为肉光泽，像海螺的颜色；名为迦迦那，像成熟的油麻子果实；名为皮肤痕迹形成，像大象的皮肤；名为白莲花，像它名字的颜色；名为野兽鹿的舌头，粗糙；名为百疮，有很多疮；名为无尘遍布；名为皮肤腐烂，皮肤耗尽；名为足部开裂，足部有很多裂缝。这十种麻风病是无法治愈的。剩下的八种是可以治愈的，麻风病名为黑痣，颜色发黑且粗糙；名为火焰，伤口很大；名为小痘，像肉瘤，颜色呈青蓝色；名为癣，很多痘痘从一个地方冒出来；名为白癜风，像睡莲的花朵；名为痣，颜色油亮难以去除；名为瘙痒，痘痘颜色发白且发红；名为足癣，痘痘会渗出液体。其中，由风引起的麻风病，坚硬，颜色呈青蓝色，发红且粗糙，难以忍受的疼痛。据说由胆汁引起的麻风病，身体发热，非常腐烂且会出血。由黏液引起的麻风病，身体腐烂，皮肤厚实且瘙痒，颜色油亮，发白且沉重。由三种病因引起的麻风病的症状是，具备所有特征，或者疾病
English
The juice boiled three times is praised for the treatment of diabetes. Due to diabetes, many pustules appear. When they first appear, blood should be drawn from the veins. When the pustules mature, they should be treated like piercing and healing a wound. The eleventh chapter on treating diabetes ends here. The fourth volume of "Accomplishment of Precious Medical Methods." Next, we will explain the chapter on treating leprosy. Leprosy is caused by evil deeds and eating bad food, leading to the disorder of the three causes of disease, making the skin, muscles, blood, and serum bad, thus causing leprosy, which can become eighteen types. Leprosy is called Udumbara, like the fruit of Udumbara; called meat luster, like the color of a conch shell; called Kakana, like the ripe fruit of flax; called skin mark formation, like the skin of an elephant; called white lotus, like the color of its name; called the tongue of a wild deer, rough; called hundred sores, with many sores; called dust-free spread; called skin decay, skin exhaustion; called foot cracking, with many cracks in the feet. These ten types of leprosy are incurable. The remaining eight are curable. Leprosy is called black mole, with a black and rough color; called flame, with a large wound; called smallpox, like a sarcoma, with a bluish-green color; called ringworm, with many pimples emerging from one place; called vitiligo, like the flower of a water lily; called mole, with a glossy color and difficult to remove; called itching, with pimples that are white and red; called athlete's foot, with pimples that ooze liquid. Among them, leprosy caused by wind is hard, with a bluish-green color, red and rough, with unbearable pain. It is said that leprosy caused by bile is hot, very rotten, and bleeds. Leprosy caused by phlegm is rotten, with thick and itchy skin, a glossy color, white and heavy. The symptoms of leprosy caused by the three causes of disease are that it possesses all the characteristics, or the disease
Tibetan
བླ་གཉན་མང་པོས་ཐེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །མཛེ་བོ་ཅོག་ནི་ཕལ་ཆེར་ནད་གཞི་གསུམ་ཆར་འདུས་པ་དང༌། ཁྲག་ རྒྱས་པ་ལས་འབྱུང་བར་བཤད་པས་ན། མཛེ་ནད་ཚབས་ཆེན་པོ་ཉམས་སྟོབས་ཡོད་ལ་སྔར་ཡང་སྣུམ་བཅུད་བཏང་བ་ལ་ནི་རྩ་གཏར་ཞིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མཛེ་ནད་ཚབས་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་ཞལ་ཞལ་གདབ་པ་དང༌། རྔབ་རུས་གཞིབས་པ་དང༌། ཀུ་བས་ཁྲག་དྲང་བ་དང༌། སྲིན་བུ་པད་པ་ལ་འཇིབ་ཏུ་གཞུག་གོ །ནད་གཞི་ཅི་འདྲ་བ་ལས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་ཡང་བཏང་ངོ༌། །མཛེ་ནད་གཏར་ག་བྱར་མི་རུང་བ་དང༌། ཚོར་བ་མེད་པ་བེམ་བེམ་པོ་ལ་ནི་སྨན་མུ་ཀའི་ཐལ་བ་དང༌། ཏིལ་གྱི་སོག་མའི་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པས་གདབ་བོ། །མཛེ་ཚོར་བ་མེད་པ་བེམ་བེམ་བོར་གྱུར་པ་དང༌། པགས་པ་མཁྲང་པོར་འདུག་པ་དང་འབྱང་དུ་མི་བཏུབ་པ་རྣམས་ལ་ནི། མདའ་དུག་ལ་སོགས་པས་སྔགས་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ་ལུས་ལ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །པ་ཏོ་ལ་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། ཨ་རིཥྜ་དང༌། སླེ་ཏྲེས་དང༌། དྷ་བ་ནི་དང༌། བ་ཤ་ཀ་དང༌། ཀ་རཉྫ་རྣམས་བཏགས་པའི་ཕྱེ་མ་དང་ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ། མར་ཉི་ཚེ་ལུས་པ་བཙགས་པའི་མིང་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རན་པར་འཐུངས་ན་མཛེ་ནང་སེལ་ཏོ། །ཁ་བ་ཆེན་པོ་ཅི་སྐྲིགས་ཞེས་བྱ་བའི་མར་ནི། རྩ་མཁྲིས་དང༌། འབྲས་བུ་གསུམ་དང༌། པུ་ཤེལ་ཙེ་དང༌། པ་ཋ་དང༌། ཨ་རིཥྚ་དང༌། གླ་སྒང་དང༌། བྱི་ཚེར་དང༌། ཤིང་མངར་དང༌། ཐལ་ཏྲེས་རྣམ་གཉིས་དང༌། པུ་ཙེ་ཤེལ་དང༌། ཁྱི་ལྕེ་བ་དང༌། ཙན་དན་དཀར་པོ་དང༌། སླེ་ཏྲེས་དང༌། པི་པི་ལིང་དང༌། ཤུག་པ་དང༌། ཤུ་དག་དང༌། པི་ཤ་ལ་དང༌། དུག་མོ་ཉུང་གི་འབྲས་བུ་དང༌། བ་ཤ་ཀ་དང༌། མུརྦ་དང༌། པ་ཏོ་ལ་དང༌། དོང་ཀ་དང༌། སྲོ་ལོ་དང༌། བོང་ང་དཀར་པོ་དང༌། ཡུང་དང༌། བ་མཁལ་དང༌། ཉེའུ་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང༌། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་སྤྱིར་མར་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་དང༌། སྐྱུ་རུ་རའི་ཁུ་བ་མར་གྱི་ཉིས་འགྱུར་དང༌། ཆུ་མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་དང༌། འདི་རྣམས་མར་དང་བསྐོལ་ཏེ་མར་ཉི་ཚེ་ལུས་ པར་བྱས་ནས་བཙགས་ཏེ། དེ་ལས་རན་པར་ཟོས་ན་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་དྲག་པོ་དང༌། མཛེ་དང༌། འབྲས་དང༌། སྐྱ་རྦབ་རྣམས་སེལ་ཅིང༌། རིམས་དང་སྨྱོ་བ་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རྣམས་མེད་པར་བྱེད་དོ། །མཁྲིས་པ་དང༌། ཁྲག་ཤས་ཆེ་བའི་མཛེ་ནད་ལ་ནི། མར་པ་ཊོ་ལའི་ཕྱེ་མ་དང་སྐོལ་བའམ། སྐྱེར་པའི་ཕྱེ་མ་དང་སྐོལ་བའམ། སེང་ལྡེང་གི་ཕྱེ་མ་དང་སྐོལ་བའམ། ནིམ་པའི
Chinese
凡是被众多邪魔附体的，都应当舍弃。麻风病患者，大多是三种病症都聚集在一起，并且说是从血 液增多而产生的。因此，对于病情严重、体质强壮且之前也施用过油类滋养的麻风病患者，应当进行静脉切开并放出血液。对于病情较轻的麻风病患者，则进行烧灼，压碎鼻骨，用角杯吸血，或者让水蛭吸血。根据病症的不同，也可以使用催吐药和泻药。对于不宜进行静脉切开的麻风病，以及没有知觉、麻木的部位，则涂抹药物牟柯的灰烬、芝麻秸秆的灰烬等。对于麻风病没有知觉、变得麻木，皮肤变得坚硬且无法剥离的情况，则用箭毒等，加上咒语，涂抹在身体上。将波托拉、三种果实、阿梨湿吒（梵文天城体：अरिष्ट，梵文罗马拟音：ariṣṭa，汉语字面意思：无患子）、斯拉特莱沙、达瓦尼、瓦沙卡、卡兰扎等捣成的粉末，放入四倍于粉末的酥油水中煎煮。待酥油剩余一半时，过滤后名为金刚者，适量服用可以消除体内麻风病。名为“大雪积聚”的酥油是：根黄、三种果实、普谢尔匝、帕塔、阿梨湿吒（梵文天城体：अरिष्ट，梵文罗马拟音：ariṣṭa，汉语字面意思：无患子）、草蔻、刺柏、甘草、两种塔特莱沙、普匝谢拉、狗舌草、白檀香、斯拉特莱沙、毕钵、杉木、须达、毕夏拉、苦楝子的果实、瓦沙卡、牟尔瓦、波托拉、冬嘎、索罗、白蓬、芸香、瓦卡拉、桃儿七的根。将这些药材的粉末，总体为酥油的四分之一，加上两倍于酥油的余甘子汁，以及八倍于酥油的水，与酥油一起煎煮，待酥油剩余一半时进行过滤。适量服用可以消除由风和胆引起的剧烈疾病、麻风病、痘、疥疮等，并能消除瘟疫、癫狂以及痘的串珠。对于胆和血热引起的麻风病，可以用酥油与波托拉的粉末一起煎煮，或者与山楂的粉末一起煎煮，或者与儿茶的粉末一起煎煮，或者与楝树的
English
Whatever is affected by many evil spirits should be abandoned. Leprosy patients mostly have all three diseases combined, and it is said to arise from an increase in blood. Therefore, for leprosy patients with severe conditions and strong constitutions who have previously received oil-based treatments, venesection should be performed to draw blood. For patients with mild leprosy, cauterization, crushing the nasal bones, drawing blood with cupping horns, or applying leeches should be used. Depending on the nature of the disease, emetics and purgatives may also be administered. For leprosy that is not suitable for venesection, and for areas that are numb and without sensation, apply ashes of Muka medicine, ashes of sesame stalks, and so on. For leprosy that is numb and without sensation, and for skin that is hard and cannot be peeled off, arrow poisons and the like, imbued with mantras, should be applied to the body. Boil the powder of Patola, three fruits, Arishta (Sanskrit Devanagari: अरिष्ट, Sanskrit Romanization: ariṣṭa, Chinese literal meaning: soapberry), Sletres, Dhavani, Vashaka, and Karanja in four times the amount of ghee and water. Filter the ghee when it is half-reduced, and it is called Vajra-holder. Drinking it appropriately will eliminate internal leprosy. The ghee called "Great Snow Accumulation" is: root bile, three fruits, Pushel Tze, Patha, Arishta (Sanskrit Devanagari: अरिष्ट, Sanskrit Romanization: ariṣṭa, Chinese literal meaning: soapberry), cardamom, juniper, licorice, two types of Taltres, Putze Sheel, dog's tongue, white sandalwood, Sletres, Pippali, fir, Shudag, Pishala, the fruit of poison ivy, Vashaka, Murva, Patola, Dongka, Srolo, white Bongnga, rue, Vakala, and the root of Prunus tomentosa. The powder of these ingredients, generally one-fourth of the ghee, with twice the amount of ghee in Amla juice, and eight times the amount of ghee in water, should be boiled with the ghee until the ghee is half-reduced, then filtered. Consuming it appropriately will also eliminate severe diseases caused by wind and bile, leprosy, smallpox, scabies, and will eliminate epidemics, madness, and strings of smallpox. For leprosy caused by excess bile and blood, ghee can be boiled with Patola powder, or with hawthorn powder, or with catechu powder, or with neem