Back to the library

DTG211 0007.Commentary on Candra's Uṇa and Others, Named. Candragomin..Commentary on Candra's Uṇa and Others, Named. Candragomin..g2.0f

Tibetan

། །འདི་རྣམས་ལས་ཀི་ཀན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀིཏ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པས་ཡཎའི་ཨི་ཀའོ། །བྲྀཥྩི་ཀཿཀཱི་ཊཿ་མཱུ་ཥི་ཀཿ་ཨཱ་ཁུཿ༌༌༌བྱི་བ། ཀྲྀ་ཥ་ཀིཿ་ཀུ་ཌུམྦཱི་ཨཱད་ལས་པ་ཎི་པ་ཏི་ལས་སོ། །པ་ཎ་ཐ་སྙད་ལའོ། །པཏླི་ལཾ་ལ་འགྲོ་བ་ལའོ། །འདི་དག་ཨཱང་སྔོན་མ་དག་ལས་ཀི་ཀན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ང་ཡིག་ཨཏྨ་ངའི་འོ་ཞེས་པའི་རྟགས་དོན་ནོ། །ཨཱ་བ་ནི་ཀཿ་བ་ཎི་ཀཿ་ཨཱ་པ་ཏི་ཀཿ་བཱ་ལཿ་པྱ་མ་ཡི་འ་ཨཱིཏ་ཀྱང་ངོ༌། སྱ་མུ་སྭན་དྷྭན་སྒྲ་ལའོ། །སྱམ྄ ལས་ཀི་ཀན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡ་ཡིག་གི་ཨཱི་ཡིག་གོ །སཱི་མི་ཀཿ་ཤིང༌།༌༌༌བྲྀཀྵཿ་བྷི་ཤེ་དག་ལས་ཨཱ་ན་ཀའོ། །བྷྲི་འཇིགས་པ་ལའོ། །ཤཱི་ད་ཉལ་བ་ལའོ། །འདི་དག་ལས་ཨ་ན་ཀ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཨེ་ཀའི་ཨཏ་ཨེང་ཞེས་པས་ཨེ་ཉིད་དོ། །ཨེ་ཙའི་ཨཡ྄ཨབ྄ ཨཱཡ྄ ཨཱབ་རྣམས་སོ་ཞེས་པས་ཨཱཡ་རུ་བསྒྱུར་རོ། །བྷཱ་ཡཱ་ན་ཀཾ་ག་ཏ་ནཾ་ཤ་ཡཱ་ན་ཀཾ་ཨ་ག་ཛ་རཿ་ཤིཾ་གྷི་ལས་ཨཱ་ན་ཀའོ། །ཤི་གྷི་སྣོམ་པ་ལའོ། །ཨི་ཡིག་ཨི་དིཏ་ཀྱི་ནུ་མའོ་ཞེས་པའི་རྟགས་དོན་ནོ། །ནུ་མ་རྗེས་སུ་ང་རོ་སོགས་སྔར་བཞིན་ནོ། །འདི་ལས་ཨཱ་ཎ་ཀ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་ རོ། །ཤིཾ་གྷ་ཎ་ཀཿ༌༌༌སྣབས། ནཱ་སཱ་ཤྲ་བཿ༌༌༌སྣའི་དྲི་མ། ཀྲྀ་ཏི་བྷི་དི་ལ་ཏི་ལས་ཀྟི་ཀ་ནའོ། །ཀྲྀ་ཏཱི་གཅོད་པ་ལའོ། །བྷི་དིར་འཇོམས་པ་ལའོ། །ལ་ཏ་ཞེས་པ་མདོའི་བྱིངས། འདི་རྣམས་ལས་ཀྟི་ཀན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀ་ཡིག་ཀིད་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཌཱ་པ་ཨིཏྟ་ཀཱ་༌༌༌སྨིན་དྲུག །ནཀྵ་ཏྲཱཿ་༌༌༌རྒྱུ་སྐར། བིཏྟི་ཀཱ་ཀུཌྱཾ། ལཏྟི་ཀཱ་གོ་དྷཱ་ཨི་ཥི་ལས་ཀྟ་ཀནའོ། །ཨི་ཥུ་འདོད་པ་ལའོ། །འདི་ལས་ཀྟ་ཀན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྟུའི་ཤྩུ་དང་ཥྚུ་དག་ལས་དེ་དག་གོ་ཞེས་པས་ཏ་ཡིག་གོ །ཌཱབ་ཨིཥྚ་ཀཱ་པ་ཀྭ་མྲྀཏྟི་ཀཱ་པ་ལི་པ་ཏི་ལས་ཨཱ་ཀའོ། །བ་ལ་སྡོམ་པ་ལའོ། །པ་ཏླྀ་ལཾ་ལ་འགྲོ་བ་ལའོ། །འདི་དག་ལས་ཨཱ་ཀ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཆུ་སྐྱར།༌༌༌བ་ལཱ་ཀཱ་བྱའི་བྱེ་བྲག༌༌༌།པཀྵིཾ་ཛ་ཏི་པ་ཀཱ་ཏཱ་རྒྱལ་མཚན།༌༌༌དྷུ་ཛཿ་བི་ན་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །པི་ནཱ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་ཨ་ཀ་ཕ་རོལ་ཚིག་ཕྲད་དུ་བྱའོ། །པཱ་སྲུང་བ་ལའོ། །གཱ་ད་ཤྱཻ་ང་འགྲོ་བ་ལའོ། །ཤིཏ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཨེཙའི་ཨཱཏའོ། །ཁ་ཛ་སྲུབ་པ་ལའོ། །མ་ན་ཤེས་པ་ལའོ། །གུ་པ་སྦེད་པ་ལའོ། །ཏ་ཌ་བསྣུན་པ་ལའོ། །ཤ་ལ་ཧྭ་ལ་པ་ཏླྀ་ལ་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་ལའོ། །ཎ་ཤ་མི་མཐོང་བ་ལའོ། །ཎའི་ནའོ་ཞེས་པས་ཎ་ཡིག་ན་ཡིག་གོ །བི་ད་ཤེས་པ་ལའོ། །ཎམ་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང་སྒྲ་ལའོ

Chinese

། །从这些词中,“ཀི་ཀན་”变为后缀。因为“ཀིཏ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ་”之故,所以是“ཡཎའི་ཨི་ཀ”啊。蝎子,虫子,老鼠,大鼠……老鼠。耕作者,家族等词,从“པ་ཎི་པ་ཏི་”而来。“པ་ཎ་”是名称之义。“པཏླི་ལཾ་”是行走之义。这些词,从之前的“ཨཱང་”等词中,“ཀི་ཀན་”变为后缀。字母“ང་”是“ཨཏྨ་ངའི་འོ་”的标志之义。 “ཨཱ་བ་ནི་ཀཿ་”、“བ་ཎི་ཀཿ་”、“ཨཱ་པ་ཏི་ཀཿ་”、“བཱ་ལཿ་”,以及“པྱ་མ་ཡི་འ་ཨཱིཏ་”也是。“སྱ་མུ་སྭན་དྷྭན་”是声音之义。从“སྱམ྄”中,“ཀི་ཀན་”变为后缀。字母“ཡ”是字母“ཨཱི”啊。“སཱི་མི་ཀཿ་”是树木。从“བྲྀཀྵཿ་”、“བྷི་ཤེ་”等词中,是“ཨཱ་ན་ཀ”啊。“བྷྲི་”是恐惧之义。“ཤཱི་ད་”是睡觉之义。从这些词中,“ཨ་ན་ཀ་”变为后缀。因为“ཨེ་ཀའི་ཨཏ་ཨེང་”之故,所以是“ཨེ་”本身。因为“ཨེ་ཙའི་ཨཡ྄ཨབ྄ ཨཱཡ྄ ཨཱབ་རྣམས་སོ་”之故,所以转换为“ཨཱཡ་”。“བྷཱ་ཡཱ་ན་ཀཾ་”、“ག་ཏ་ནཾ་”、“ཤ་ཡཱ་ན་ཀཾ་”、“ཨ་ག་ཛ་རཿ་”、“ཤིཾ་གྷི་”等词中,是“ཨཱ་ན་ཀ”啊。“ཤི་གྷི་”是嗅之义。字母“ཨི་”是“ཨི་དིཏ་ཀྱི་ནུ་མའོ་”的标志之义。 “ནུ་མ་”之后,鼻音等如前。从此,“ཨཱ་ཎ་ཀ་”变为后缀。 “ཤིཾ་གྷ་ཎ་ཀཿ༌༌༌”是鼻涕。“ནཱ་སཱ་ཤྲ་བཿ༌༌༌”是鼻子的污垢。从“ཀྲྀ་ཏི་”、“བྷི་དི་”、“ལ་ཏི་”中,是“ཀྟི་ཀ་ན”啊。“ཀྲྀ་ཏཱི་”是切断之义。“བྷི་དིར་”是摧毁之义。“ལ་ཏ་”是根本词干。从这些词中,“ཀྟི་ཀན་”变为后缀。字母“ཀ་”是“ཀིད་”行为之义。“ཌཱ་པ་ཨིཏྟ་ཀཱ་༌༌༌”是昴星团。“ནཀྵ་ཏྲཱཿ་༌༌༌”是星星。“བིཏྟི་ཀཱ་”是墙。“ལཏྟི་ཀཱ་”是蜥蜴。从“ཨི་ཥི་”中,是“ཀྟ་ཀན”啊。“ཨི་ཥུ་”是欲望之义。从此,“ཀྟ་ཀན་”变为后缀。因为“སྟུའི་ཤྩུ་དང་ཥྚུ་དག་ལས་དེ་དག་གོ་”之故,所以是字母“ཏ”。 “ཌཱབ་ཨིཥྚ་ཀཱ་”、“པ་ཀྭ་མྲྀཏྟི་ཀཱ་”、“པ་ལི་པ་ཏི་”中,是“ཨཱ་ཀ”啊。“བ་ལ་”是捆绑之义。“པ་ཏླྀ་ལཾ་”是行走之义。从这些词中,“ཨཱ་ཀ་”变为后缀。水鸟。“བ་ལཱ་ཀཱ་”是鸟的种类。 “པཀྵིཾ་ཛ་ཏི་པ་ཀཱ་ཏཱ་”是旗帜。“དྷུ་ཛཿ་”、“བི་ན་ཀ་”等等。像“པི་ནཱ་ཀ་”等这样的声音,应作为“ཨ་ཀ་”后缀来使用。“པཱ་”是守护之义。“གཱ་ད་ཤྱཻ་ང་”是行走之义。对于非“ཤིཏ་”,是“ཨེཙའི་ཨཱཏ”啊。“ཁ་ཛ་”是搔抓之义。“མ་ན་”是知道之义。“གུ་པ་”是隐藏之义。“ཏ་ཌ་”是敲击之义。“ཤ་ལ་”、“ཧྭ་ལ་”、“པ་ཏླྀ་ལ་”是行走于道路之义。“ཎ་ཤ་”是看不见之义。因为“ཎའི་ནའོ་”之故,所以字母“ཎ་”是字母“ན”啊。“བི་ད་”是知道之义。“ཎམ་”是极度敬礼和声音之义。

English

From these words, "ཀི་ཀན་" becomes a suffix. Because of "ཀིཏ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ་," it is "ཡཎའི་ཨི་ཀ." Scorpion, insect, mouse, rat...mouse. Cultivator, family, etc., come from "པ་ཎི་པ་ཏི་." "པ་ཎ་" is the meaning of name. "པཏླི་ལཾ་" is the meaning of walking. From these words, from the previous "ཨཱང་" etc., "ཀི་ཀན་" becomes a suffix. The letter "ང་" is the meaning of the sign of "ཨཏྨ་ངའི་འོ་." "ཨཱ་བ་ནི་ཀཿ་," "བ་ཎི་ཀཿ་," "ཨཱ་པ་ཏི་ཀཿ་," "བཱ་ལཿ་," and "པྱ་མ་ཡི་འ་ཨཱིཏ་" are also. "སྱ་མུ་སྭན་དྷྭན་" is the meaning of sound. From "སྱམ྄," "ཀི་ཀན་" becomes a suffix. The letter "ཡ" is the letter "ཨཱི." "སཱི་མི་ཀཿ་" is a tree. From "བྲྀཀྵཿ་," "བྷི་ཤེ་," etc., it is "ཨཱ་ན་ཀ." "བྷྲི་" is the meaning of fear. "ཤཱི་ད་" is the meaning of sleeping. From these words, "ཨ་ན་ཀ་" becomes a suffix. Because of "ཨེ་ཀའི་ཨཏ་ཨེང་," it is "ཨེ་" itself. Because of "ཨེ་ཙའི་ཨཡ྄ཨབ྄ ཨཱཡ྄ ཨཱབ་རྣམས་སོ་," it is converted to "ཨཱཡ་." From "བྷཱ་ཡཱ་ན་ཀཾ་," "ག་ཏ་ནཾ་," "ཤ་ཡཱ་ན་ཀཾ་," "ཨ་ག་ཛ་རཿ་," "ཤིཾ་གྷི་," etc., it is "ཨཱ་ན་ཀ." "ཤི་གྷི་" is the meaning of smelling. The letter "ཨི་" is the meaning of the sign of "ཨི་དིཏ་ཀྱི་ནུ་མའོ་." After "ནུ་མ་," the nasal sound etc. are as before. From this, "ཨཱ་ཎ་ཀ་" becomes a suffix. "ཤིཾ་གྷ་ཎ་ཀཿ༌༌༌" is snot. "ནཱ་སཱ་ཤྲ་བཿ༌༌༌" is nasal mucus. From "ཀྲྀ་ཏི་," "བྷི་དི་," "ལ་ཏི་," it is "ཀྟི་ཀ་ན." "ཀྲྀ་ཏཱི་" is the meaning of cutting. "བྷི་དིར་" is the meaning of destroying. "ལ་ཏ་" is the root stem. From these words, "ཀྟི་ཀན་" becomes a suffix. The letter "ཀ་" is the meaning of the action of "ཀིད་." "ཌཱ་པ་ཨིཏྟ་ཀཱ་༌༌༌" is the Pleiades. "ནཀྵ་ཏྲཱཿ་༌༌༌" is a star. "བིཏྟི་ཀཱ་" is a wall. "ལཏྟི་ཀཱ་" is a lizard. From "ཨི་ཥི་," it is "ཀྟ་ཀན." "ཨི་ཥུ་" is the meaning of desire. From this, "ཀྟ་ཀན་" becomes a suffix. Because of "སྟུའི་ཤྩུ་དང་ཥྚུ་དག་ལས་དེ་དག་གོ་," it is the letter "ཏ." From "ཌཱབ་ཨིཥྚ་ཀཱ་," "པ་ཀྭ་མྲྀཏྟི་ཀཱ་," "པ་ལི་པ་ཏི་," it is "ཨཱ་ཀ." "བ་ལ་" is the meaning of binding. "པ་ཏླྀ་ལཾ་" is the meaning of walking. From these words, "ཨཱ་ཀ་" becomes a suffix. Water bird. "བ་ལཱ་ཀཱ་" is a type of bird. "པཀྵིཾ་ཛ་ཏི་པ་ཀཱ་ཏཱ་" is a flag. "དྷུ་ཛཿ་," "བི་ན་ཀ་," etc. Sounds like "པི་ནཱ་ཀ་" etc. should be used as "ཨ་ཀ་" suffixes. "པཱ་" is the meaning of protecting. "གཱ་ད་ཤྱཻ་ང་" is the meaning of walking. For non-"ཤིཏ་," it is "ཨེཙའི་ཨཱཏ." "ཁ་ཛ་" is the meaning of scratching. "མ་ན་" is the meaning of knowing. "གུ་པ་" is the meaning of hiding. "ཏ་ཌ་" is the meaning of knocking. "ཤ་ལ་," "ཧྭ་ལ་," "པ་ཏླྀ་ལ་" is the meaning of walking on the road. "ཎ་ཤ་" is the meaning of not seeing. Because of "ཎའི་ནའོ་," the letter "ཎ་" is the letter "ན." "བི་ད་" is the meaning of knowing. "ཎམ་" is the meaning of extreme reverence and sound.