Tibetan
བརྟེན་པས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་ཆ་གཉིས་ཏེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་འཁོར་བའི་ཆའོ། །དེ་ལ་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེའི་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཐར་པའི་ཆ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ཕན་པས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་ལམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་ཐར་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཐར་པའི་ཆ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆ་ནི་གཉིས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱེད་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་ཉ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གང་འདི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདི་ནི་ལས་བརྟེན་པ་ལས་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་དང་བཅས་པས་ཀུན་སློང་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་པའོ། །ཡི་གེ་ནི་ཡིག་འབྲུ་མ་ཡིན་གྱི་ལས་གང་གིས་དེ་དག་འདྲི་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡིག་འབྲུ་ཡིན་ལ། གང་ལ་རྐོ་བ་ནོར་བུ་དང་ར་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་རྐོ་བ་དེ་རྒྱ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དག་དང་བརྐོས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པས་ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་གཉིས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་བགྲང་བའོ། །ལས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང༌། གྱ་ནོམ་པ་དང་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རམ་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་གེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོར་བའི་ཕྱིར་རམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངན་པའི་ཕྱིར་ངན་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལས་
Chinese
依靠的缘故，被称为与福德分相应。又有两种分：解脱分和轮回分。其中，利益于解脱分的就是与解脱分相应，意思是与获得解脱以及随之相应。或者说，解脱分就是获得解脱。为了互相利益而引导具有结合的道路。因为与解脱分相应，依靠解脱，所以解脱分就是与解脱分相应。所谓与决择分相应，分有两种：决择分和除此之外的道。其中，利益的是与决择分相应，依靠决择，所以是决择分，决择本身就是与决择分相应。与解脱分相应相比，与决择分相应，以等持本身和相似本身而显得殊胜。 这个被称为世界的事物，是广大产生的。这是依靠业而产生的，因为这是业的自性。产生怀疑提问的是“作意”，因为与一切具备，所以是作意，是心和心所的集合。文字不是字母，而是通过什么业来提问这些，那个才是字母。在什么上面雕刻，比如珍宝和山羊角等，那个也不是印章，而是身体的什么业来进行雕刻，那个才是印章。文字和雕刻，是以果上安立因的方式，而变成字母和印章。所谓能总摄意之诸法的是什么，就是指有漏和无漏，像一二三这样计数。因为是业的场合，所以说了“诸法的名相”，为了不迷惑，在《法蕴论》中，显示了烦恼之法，以及殊妙和所依之法等产生的名相。所谓具有罪过，是因为是应受呵责的。因为被烦恼遮蔽，或者因为是解脱道的障碍，所以是被遮蔽的。因为被圣者们舍弃，或者因为异熟果不好，所以是不好的。所谓殊妙，是因为极为清净。从不好和殊妙之中
English
Because of reliance, it is said to be in accordance with the aspect of merit. There are also two aspects: the aspect of liberation and the aspect of cyclic existence. Among them, benefiting the aspect of liberation is being in accordance with the aspect of liberation, meaning being in accordance with obtaining liberation and following it. Alternatively, the aspect of liberation is obtaining liberation. In order to mutually benefit and guide the path with union. Because it is in accordance with the aspect of liberation, relying on liberation, the aspect of liberation is in accordance with the aspect of liberation. As for being in accordance with the aspect of discernment, there are two aspects: the aspect of discernment and the path other than that. Among them, benefiting is being in accordance with the aspect of discernment, relying on discernment, so it is the aspect of discernment, discernment itself is in accordance with the aspect of discernment. Compared to being in accordance with the aspect of liberation, being in accordance with the aspect of discernment is superior due to equanimity itself and similarity itself. That which is called the world arises extensively. This arises from reliance on karma, because this is the nature of karma. That which causes doubt and questioning is called "attention," because it is complete with everything, it is attention, it is the collection of mind and mental factors. Letters are not alphabets, but the karma by which they are questioned, that is the alphabet. That on which one carves, such as jewels and goat horns, that is not a seal either, but the bodily karma by which one carves, that is the seal. Letters and carvings, by establishing the cause on the result, become called alphabets and seals. What is it that summarizes the phenomena of mind, that is, with outflows and without outflows, counting like one, two, three, and so on. Because it is the occasion of karma, it is said to be "the enumeration of phenomena," in order to avoid confusion, in the Abhidharma, the enumeration of the arising of afflicted phenomena, as well as excellent and dependent phenomena, is shown. Being with fault is because it is blameworthy. Because it is obscured by afflictions, or because it is an obstacle to the path of liberation, it is obscured. Because it is abandoned by the noble ones, or because the result is bad, it is bad. Excellent is because it is extremely pure. From bad and excellent
Tibetan
གཞན་པ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་པ་རྣམས་ནི་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །གོམས་པ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཆོས་གང་ཞིག་རྒྱུད་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དཔེར་ན་ལམ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། འདུས་མ་བྱས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང༌། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པའོ། །ཐར་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་ད་བྱུང་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དགེ་བ་དང་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་ལས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ལས་ཀྱང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལུང་མ་བསྟན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་མཛོད་ཀྱི་གནས་བཞི་པ་ལས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐལ་མ་ཐག་པའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ལས། གང་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་འདོད་རྒྱལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་སྲིད་པ་འཕེན་པ་དང་འགྲུབ་པ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ལས་དག་བྱེད་པས་འདི་དག་གིས་སྲིད་པ་མངོན་པར་མི་འཕེན་ཞིང་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལས་ཙམ་གྱིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་འཕེན་པར་
Chinese
另外是成立在称为“中间”之上的，是指那些有漏洞的善和无覆无记。其余的称为“不应依赖”，是指那些有烦恼的无覆无记和非复合。称为“不能习惯”是因为不能特别地习惯，并且因为不能在自己的相续中生起。任何从相续中反复生起的法，都称为应依赖，例如道。因为果的缘故应依赖。非复合没有果，所以不应依赖。所有其他的法都是有上，是指与境一起生起，也就是所有复合，以及虚空和非分别的灭。称为“无上解脱”是说没有比这更好的了。因为是善和常的缘故，因为是善的缘故，胜过无记，并且因为是非复合的缘故，也胜过复合，胜过有烦恼和无记。因为是常的缘故，胜过所有复合，因此胜过所有这些，因此是最殊胜的。论师尊者慧稳所著的《法句藏论释·义之如实》中，藏论第四品所说完毕。顶礼世间怙主！提到“世界万象由业生”，在紧接着的藏论品中，说这个世界万象不是自在天等先动脑筋随意造作的，那是什么呢？因为业是投生和成就存在的因，所以详细地说明了由业所生。那么，那些离贪者以身语意所作的善业，难道不会明显地投生和成就存在吗？仅仅是业并不能明显地成就和投生，
English
Furthermore, it is established upon what is called the "intermediate," referring to those wholesome things that are tainted and the undeclared and unobscured. The remainder are called "not to be relied upon," referring to those afflicted, undeclared, and unobscured things and the unconditioned. It is called "not to be accustomed to" because it cannot be particularly accustomed to, and because it cannot arise in one's own continuum. Any dharma that is repeatedly generated from the continuum is called to be relied upon, such as the path. It should be relied upon for the sake of the fruit. The unconditioned has no fruit, so it should not be relied upon. All other dharmas are with a superior, referring to arising together with an object, that is, all conditioned things, as well as space and non-discriminating cessation. It is said that "unexcelled liberation" means there is nothing better than this. Because it is virtuous and permanent, because it is virtuous, it surpasses the undeclared, and because it is unconditioned, it also surpasses the conditioned, surpassing the afflicted and the undeclared. Because it is permanent, it surpasses all conditioned things, therefore it surpasses all of these, therefore it is the most excellent. The explanation of the Abhidharmakosha, the Extensive Commentary on the Meaning of Reality, compiled by the Venerable Master Lodrö Tenpa, is completed with the fourth chapter of the Kosha. Homage to the Protector of the World! Mentioning that "the manifold world arises from karma," in the immediately following chapter of the Kosha, it says that this manifold world is not arbitrarily created by Ishvara and others after thinking about it beforehand. What is it then? Because karma is the cause for projecting and accomplishing existence, it is explained in detail that it arises from karma. Then, do not those virtuous actions performed by the body, speech, and mind of those who are free from attachment manifestly project and accomplish existence? Merely karma does not manifestly accomplish and project,