Tibetan
ང་ཞེ་ན་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་བར་དང༌། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང༌། དད་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང༌། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང༌། བར་ཆད་ཅིག་པ་དང༌། བར་བ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བ་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་ཏེ། དེ་དག་ནི་སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། །འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། །གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང༌། །རྟོག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་སློབ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ལྷག་པའི་སེམས་དང༌། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དག་གི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ གྱིས་སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབྱེ་བས་སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །བསླབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་བསླབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་མ་ཡིན་ལ། བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤངས་པ་དང་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསླབ་པའི་ཞིང་རྣམས་ལ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་གཟིགས་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་གྱི་གནས་ཉིད་དོ། །མི་སློབ་པ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་དང་འབྱིན་པ་ཉིད་དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དགུར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དབྱེ་བ་ཕྱེ་ལོང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལྔ་དང
Chinese
我，如果说是为了现证入流果而进入，乃至为了现证阿罗汉果而进入之间，信随行者和法随行者，信胜解者和见所证者，家家、一间、中般涅槃者乃至上流者之间，这些是十八有学。九无学是什么呢？退法者，思死法者，护持法者，不从住处动者，堪达者，不动法者，不退法者，慧解脱者和俱解脱者，这些是九无学者。如是说。所谓无漏三学，广说就是增上戒学、增上心学、增上慧学，以及由圣道所摄持的那些解脱果。以其果的差别，十八有学彼此不同。所谓“其果”，就是以其分类来安立十八有学。所谓“非学亦非学果”，因为不是舍断道，所以不是学，因为不是解脱自性，所以也不是学果。其他的人说，世尊观察到以舍断和根器的差别，在诸学田中，果的差别殊胜地产生，因此从有漏本身而来的止息等持，是因为具有烦恼的缘故。有学相续的止息等持，是由于无自性而解脱和相续清净而解脱，因为具有这些，所以是功德之所依处。诸无学者，是以有漏功德使相续解脱和清净，因此果的差别产生和施予，即以等持和根器的差别而显示九种阿罗汉。所谓“可以作分别”，如果问：如何分别呢？有五种趣入色者，
English
I, if it is said that it is to enter in order to manifest the fruit of stream-enterer, up to entering in order to manifest the fruit of the Arhat himself, between the follower of faith and the follower of Dharma, the one who is convinced by faith and the one who is attained by sight, the one who is born from family to family, the one who is interrupted, the one who attains complete Nirvana in the intermediate state, up to the one who goes upstream. These are the eighteen learners. What are the nine non-learners? The one who is subject to falling away, the one who thinks of death, the one who protects the Dharma, the one who does not move from his dwelling place, the capable one, the one who is immovable, the one who is not subject to falling away, the one who is liberated by wisdom, and the one who is liberated in both ways. These are the nine non-learners. So it is said. The so-called three trainings without outflows, which are extensively explained, are the higher discipline, the higher mind, and the higher wisdom, as well as the fruits of liberation of those who are gathered by the noble path. Because of the difference in their fruits, the eighteen learners are different from each other. The so-called "its fruit" is to establish the eighteen learners by its classification. The so-called "neither learning nor the fruit of learning" is not learning because it is not the path of abandonment, and it is not the fruit of learning because it is not the nature of liberation. Others say that the Blessed One saw that the difference in fruits arises excellently in the fields of learning due to the difference in abandonment and faculties, so the cessation samadhi from the very nature of being with outflows is because it is with afflictions. The cessation samadhi of the learner's continuum is liberation due to the absence of inherent existence and liberation due to the purification of the continuum, and because it possesses these, it is the very place of merit. The non-learners liberate and purify the continuum with the qualities that are with outflows, so the difference in fruits arises and is given, that is, the nine Arhats are shown closely by the difference in samadhi and faculties. The so-called "can be distinguished," if asked, how to distinguish? There are five who approach form,
Tibetan
༌། གཞན་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་བཞི་དང༌། གཞན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བརྩི་བའི་ཐབས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང༌། ས་དང་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དང་པོར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བགྲང་སྟེ་དེའི་བྱེ་བྲག་བགྲང་ན་ཇི་ལྟར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ལྟར། གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྒྲེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། འཆི་བར་སེམས་ པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང༌། རྟོག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པ་གནས་གཞན་བཅུ་དྲུག་གོ ། ས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་གཞན་བརྒྱད་དེ་དེ་དག་སྔར་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བཅས་པས་དགུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ་གཉིས་པ་དང་ཡང་དགུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དག་ལ་ཡང་དགུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་ས་ལས་ནི་དགུ་ཚན་བཞི་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྣམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྲིད་པ་བར་མ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །གནས་གཅིག་ན་རིགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་རིས་ཀྱི་གནས་ནའོ། །རིགས་དྲུག་
Chinese
此外，趋近于无色界的四种形态，以及证入灭尽想受定的有见之法等等。详细的分类，是为了充分展示计算的方法，从而详细地揭示根、地、种姓等的差别。首先，列举中阴身中完全证入涅槃的情况，如果列举其差别，就像中阴身中完全证入涅槃，因根等差别而不同一样。为了便于比较，在向上转生的过程中也是如此。所谓以地的差别分为四种，是指以四禅的差别来区分。所谓以完全衰退法等种姓的差别分为六种，是指完全衰退法、思念死亡法、随护法、安住不退转、具分别分、不退转法。所谓以其他处所的差别分为十六种，是指梵众天等十六处。所谓以地和离欲的差别分为三十六种。如何区分呢？首先，从欲界中离欲，且具有色界的一切束缚者；以及从初禅的一种形态中离欲，直到从八种形态中离欲之间，还有其他八种，这些与之前的初禅合起来就变成九种。同样，从初禅中离欲，且具有二禅的一切束缚者，直到从第八种形态中离欲之间，与二禅也合起来变成九种。同样，对于三禅和四禅也应理解为各有九种。这样，从地来说，就是四个九种，总共三十六种。没有提到从四禅的形态中离欲，因为那是指具有无色界的一切束缚者，是趋近于无色界的。这里是指趋近于色界的情况，因为与中阴身相联系，所以没有提到。所谓一个处所中有六种姓，是指在梵众天的处所中。六种姓
English
Furthermore, the four forms of approaching the formless realms, and the visible Dharma of entering Nirvana, such as the cessation of perception and sensation, and so on. The detailed classification is to fully demonstrate the method of calculation, thereby revealing the differences in faculties, grounds, lineages, and so on in detail. First, enumerate the complete entry into Nirvana in the intermediate state, and if enumerate its differences, just as the complete entry into Nirvana in the intermediate state differs due to differences in faculties, etc. In order to facilitate comparison, it is the same in the process of upward rebirth. The so-called division into four types by the difference of grounds refers to the distinction by the difference of the four dhyanas. The so-called division into six types by the difference of lineages such as the Dharma of complete decay refers to the Dharma of complete decay, the Dharma of contemplating death, the Dharma of following protection, the Dharma of abiding without regression, the Dharma of having the share of discrimination, and the Dharma of non-regression. The so-called division into sixteen types by the difference of other places refers to the sixteen places such as the Brahma host. The so-called division into thirty-six types by the difference of grounds and detachment from desire. How to distinguish them? First, one who is detached from desire from the desire realm and possesses all the bonds of the form realm; and from one form of the first dhyana to being detached from desire, up to being detached from desire from eight forms, there are eight others, which together with the previous first dhyana become nine types. Similarly, from being detached from desire from the first dhyana to possessing all the bonds of the second dhyana, up to being detached from desire from the eighth form, it also becomes nine types together with the second dhyana. Similarly, it should be understood that there are also nine types for the third and fourth dhyanas. Thus, from the ground, there are four sets of nine, totaling thirty-six types. There is no mention of being detached from desire from the form of the fourth dhyana, because that refers to one who possesses all the bonds of the formless realm, which is approaching the formless realm. Here, it refers to the situation of approaching the form realm, because it is related to the intermediate state, so it is not mentioned. The so-called six lineages in one place refers to the place of the Brahma host. Six lineages