Tibetan
ངོས་པོར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ལྟར་མ་བསྟན་ཡང་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ནས་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དག་དང༌། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་མི་བྱ་བར་ནུས་ན། བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དཔལ་ལེན་ནོ། །མདོ་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་གཞི་དང་བཅས་པའི་མདོ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རེག་པའི་དུས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རེག་པའི་དུས་སོ། །གཏི་མུག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་ནམ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་བརྙོགས་པའི་ཕྱིར་ན་རྙོག་པའོ། །མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་པར་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རེག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བཅུ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་ཁ་བསྐང་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རེག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །འོ་ན་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ལས་སྐྱེད་བ་ཉིད་དང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་གསུང
Chinese
如果能清楚地了解这一点，那么关于“有”和“无明”等，就会详细地阐述。虽然没有像无明和不如理作意那样地指出，但仅仅因为包含在“取”之中，贪爱和取，以及无明和行，就能被理解为因和果的实体。因此，如果能像不如理作意那样，不将“有”和“无明”二者作为其他的支分，那么就能做到。因为能做到，所以包含在“取”之中，就不是不被称为其他支分的因。有些人说，这里所说的“有些人说”指的是导师吉祥取。经部中说的“其他的经中”，指的是具有因、具有缘、具有基础的经部。这里所说的“那”，指的是不如理作意。这是在触的时候指出的。眼识产生的 时候，那个时候就是触的时候。具有由愚痴所生的，或者说，由愚痴所生的就是由愚痴所生的。因为被烦恼所染污，所以是染污的。关于“由无明聚集而从触所生”等详细的阐述中，由与无明相应的触所生，就是由无明聚集而从触所生的感受。而且，这无疑是与无明相应的。不是与无明相应的感受，就不是贪爱的因。因此，关于“在触的时候存在的不如理作意”等详细的阐述中，无明也不是没有原因的，而且因为是从不如理作意的因所生，所以也不应该用十二缘起之外的其他支分来补充。不如理作意包含在触之中，所以也不是没有穷尽的过失，因为无明和不如理作意二者是从相互的因所生的。为了说明这一点，所以才详细地阐述了“由愚痴所生的作意”。那么，这里所说的“那”指的是从无明的不如理作意所生的，以及不如理作意是从愚痴所生的。其他的说法是……
English
If one can clearly understand this, then regarding "existence" and "ignorance," etc., it will be explained in detail. Although it is not pointed out like ignorance and inappropriate attention, just because it is included in "grasping," craving and grasping, as well as ignorance and action, can be understood as the entities of cause and effect. Therefore, if one can, like inappropriate attention, not make "existence" and "ignorance" two as other limbs, then it can be done. Because it can be done, therefore, being included in "grasping" is not the cause of not being called other limbs. Some say that "some say" here refers to the teacher Glorious Grasping. The "other sutras" mentioned in the Sutra Pitaka refer to the Sutra Pitaka that has causes, conditions, and bases. The "that" mentioned here refers to inappropriate attention. This is pointed out at the time of contact. The time when eye consciousness arises is the time of contact. Having that which is born of delusion, or that which is born of delusion is born of delusion. Because it is defiled by afflictions, it is defiled. Regarding the detailed explanation of "arising from the gathering of ignorance and from contact," that which is born from contact that is in accordance with ignorance is the feeling that arises from the gathering of ignorance and from contact. Moreover, this is undoubtedly in accordance with ignorance. A feeling that is not in accordance with ignorance is not the cause of craving. Therefore, regarding the detailed explanation of "inappropriate attention that exists at the time of contact," ignorance is not without cause, and because it arises from the cause of inappropriate attention, it should not be supplemented by other limbs other than the twelve links. Because inappropriate attention is included in contact, it is not the fault of being without exhaustion, because ignorance and inappropriate attention are born from mutual causes. In order to explain this, the "attention born of delusion" is explained in detail. Then, the "that" mentioned here refers to that which is born from the inappropriate attention of ignorance, and inappropriate attention is born of delusion. Other sayings are...
Tibetan
ས་པས་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་གཞན་དུའོ། །འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོར་རོ། །མ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་འདིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །སློབ་དཔོན་དཔལ་ལེན་གྱིས་སྨྲས་པ། བརྗོད་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་གོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་གོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ནས་འདྲི་བ་ནི། མ་བརྗོད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གོ །ཞེས་བྱ་བའོ། །རིག་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་སྨྲས་པ་ཁོ་ན་གོ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གང་ཞིག་རིག་པ་ལས་གོ་བ་དེ་ཡང་གོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །རིག་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མ་རིག་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་ མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཚོར་བའི་དུས་ན་མ་རིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་རེག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེག་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོར་ཡང་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཉིད་དུ་བཤད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་རེག་པའོ། །མ་རིག་པ་མེད་པར་ཚོར་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མེད་ལ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རེག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་རིག་པས་འདིར་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །མ་རིག་པ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མདོ་གཞན་ལས་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བསྟན་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཡང་སྲེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་ཞིང༌། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་རི
Chinese
名为“萨帕”的经在其他经典中。这里说“需要宣说”的是指《缘起经》。因为没有宣说，所以理解为这个意思是没有宣说无明的缘起。导师吉祥生说：不需要宣说。为什么呢？因为这里也有理解。这里也有理解，以为不可能，所以提问：没有宣说，如何理解？名为“从明了”来说，不仅仅是没有说才理解，而且认为从明了理解的也不是理解。名为“以何明了”来说，这里无明和不如理作意二者理解为从互相的因产生，这样连接。出现“阿罗汉们的感受没有无明是”这样的话，阿罗汉们的感受不与无明相应，不是贪爱的因，这显示了感受的时候有无明。名为“没有颠倒的触也是”，指不是烦恼性的，与阿罗汉们的烦恼性感受不是因，这样结合语境。这样的话，就知道在触的时候，有烦恼性感受的因，不如理作意。对于此，《缘起经》中也说贪爱的因就是感受，它的因也是触。没有无明就没有烦恼性的感受，没有不如理作意就没有颠倒的触，因此以之前所说的明了，这里不如理作意就成为无明的因，这样成立。没有无明就没有颠倒的作意，而且作意也成立为是从愚痴产生。如果是这样，就太过分了，这是广说。其他经典中显示，依靠无明聚集而从触产生的感受，生起贪爱。阿罗汉没有无明的感受，也不是贪爱的因圆满，没有颠倒的
English
The sutra named "Sapa" is in other sutras. What is meant by "it is necessary to state here" refers to the Sutra of Dependent Arising. Because it is not stated, it is understood that this means the cause of ignorance is not stated. The teacher Palena said: It is not necessary to state it. Why? Because there is also understanding here. The question is asked, thinking that understanding is impossible here: How is it understood without being stated? Regarding "from understanding," it is not only that it is understood without being stated, but it is also thought that what is understood from understanding is not understanding. Regarding "by what understanding," here, ignorance and inappropriate attention are understood to arise from each other's causes, and this is how it is connected. The statement "The feelings of the Arhats are without ignorance" appears, meaning that the feelings of the Arhats are not associated with ignorance and are not the cause of craving, which shows that there is ignorance at the time of feeling. "Also, contact without perversion" means that it is not afflicted, and it is not the cause of the afflicted feelings of the Arhats, and this is how it is connected to the context. In this way, it will be understood that at the time of contact, there is inappropriate attention, which is the cause of afflicted feelings. Regarding this, in the Sutra of Dependent Arising, it is also said that feeling itself is the cause of craving, and its cause is also contact. Without ignorance, there is no afflicted feeling, and without inappropriate attention, there is no perverted contact. Therefore, by the understanding previously stated, here also, inappropriate attention becomes the cause of ignorance, and this is established. Without ignorance, there is no perverted attention, and it is also established that attention arises from delusion. If this is the case, it would be too extreme, which is explained in detail. Other sutras show that craving arises based on the feeling that arises from contact due to the accumulation of ignorance. The feeling of an Arhat without ignorance is also not a complete cause of craving, and there is no perverted