Tibetan
་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་གང་ལ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའམ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའམ། །གཏི་མུག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཏེ་བཟློག་པས་ནི་ཟག་པ་མེད་ པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་མི་འགལ་བར་བཤད་པ་ཉིད་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པར། ཟག་མེད་གོང་མའི་ཡུལ་ཅན་མིན། །བདག་གིར་མ་བྱས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཨནྱཱ་ཧ་ས་མཱ་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭཱཏ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ས་གོ་ཏྲ་བ་དཱ་པྲ་བ། དུཥྚ་ཏྭཱ་ད། ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཁོ་ན་ལས་འདི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་སྨོས་ཤེ་ན། མདོ་སྡེ་པའི་གཟུགས་བཞིན་དུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ལས་བཀོལ་བ་ཡིན་པས་ཟག་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཉིད་བཀོད་པ་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཏུ་བཀག་པས་དོན་གྱིས་ཟག་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་བསྟན་པར་ཡང་དོན་གྱིས་ཤེས་ན་ནི། འདུས་བྱས་རྣམས་ཟག་བཅས་ཞེས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གོཤྩཱ་ཏྲ་ནི་ཡ་མོ་ཡ་ད་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭ་མེ་བ་རྠཱ་དཱ་པཪྻ་ཏེ་ན་པུ་ནཿ། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཞེས་པ། ཡཏྤ་དེ་ཎ་བདྟ་བྱ་ཏཏྟ་མ་བ་བྲཱུ་ཥེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ལམ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨོས་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །འདིར
Chinese
如果问：难道不是这样说的吗？世尊亲自宣说了有漏法的体性。什么是有漏法呢？凡是属于近取之色，以及在任何色上，过去、未来、现在生起贪欲，或者生起嗔恨，或者愚痴，或者其他任何使心烦恼的事物。同样，直到识为止，反之就是无漏。因此，世尊说：比丘们，你们应当宣说有漏法和无漏法。那么，如何理解宣说有漏和无漏的体性之法并不矛盾呢？对此，就像“即使以它为对境也不会增长”等等，在细致地阐述时，应当理解这里所说的：“无漏非是高位的境，未曾视为己有是为对治。”（藏文）ཨནྱཱ་ཧ་ས་མཱ་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭཱཏ།（梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）有漏如同掺杂毒药的食物。（藏文）ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ས་གོ་ཏྲ་བ་དཱ་པྲ་བ། དུཥྚ་ཏྭཱ་ད།（梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）无漏是道的真谛。如果仅仅是遮止有漏，难道不是由此就能知晓这是无漏吗？又为何要将它列入无漏之中呢？这是为了驳斥经部师的观点，即以不同的方式，既可以是有漏，也可以是无漏。因为从有漏中分离出来，所以没有理由确定它就是无漏。如果不是这样，仅仅通过陈述方式，从有漏中遮止，就能通过意义理解为无漏，那么，如果未曾阐述，也能通过意义理解，那么，既然说“有为法皆是有漏”，那么对于未曾阐述的无为法，也仅仅由此就能理解为无漏了。（藏文）གོཤྩཱ་ཏྲ་ནི་ཡ་མོ་ཡ་ད་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭ་མེ་བ་རྠཱ་དཱ་པཪྻ་ཏེ་ན་པུ་ནཿ།（梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）有漏即是无漏。（藏文）ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད།（梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）“如若宣说此，则不应说彼。”（藏文）ཡཏྤ་དེ་ཎ་བདྟ་བྱ་ཏཏྟ་མ་བ་བྲཱུ་ཥེ།（梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）即使是无为法，也不应像道一样，说它是无漏。从两种方式的并列来看，也不可能存在第三种分别，这并非是道。道的概念，虽然世俗和出世间两者都通用，但在这里
English
If asked, isn't it said that way? The Blessed One himself proclaimed the characteristics of contaminated dharmas. What are contaminated dharmas? Whatever form is subject to clinging, and on whatever form, in the past, future, or present, attachment arises, or hatred arises, or ignorance, or anything else that troubles the mind. Similarly, up to consciousness, the reverse is uncontaminated. Therefore, the Blessed One said: Bhikshus, you should proclaim the contaminated and uncontaminated dharmas. How then should one understand that the explanation of the characteristics of contaminated and uncontaminated dharmas is not contradictory? Regarding this, like "even if it is an object, it will not increase," etc., in elaborating in detail, one should understand what is said here: "Uncontaminated is not the realm of the higher, not taken as one's own, it is for the sake of the antidote." (Tibetan) ཨནྱཱ་ཧ་ས་མཱ་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭཱཏ། (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Contaminated is like food mixed with poison. (Tibetan) ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ས་གོ་ཏྲ་བ་དཱ་པྲ་བ། དུཥྚ་ཏྭཱ་ད། (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Uncontaminated is the truth of the path. If only the contaminated is negated, isn't it from this that one knows that it is uncontaminated? Why then is it included among the uncontaminated? This is to refute the view of the Sautrantikas, that in different ways, it can be both contaminated and uncontaminated. Because it is separated from the contaminated, there is no reason to determine that it is uncontaminated. If it is not like that, merely through stating the manner, by negating from the contaminated, one can understand through meaning that it is uncontaminated, then, if it is not explained, one can also understand through meaning, then, since it is said that "conditioned phenomena are all contaminated," then for the unconditioned, which is not explained, one can understand that it is uncontaminated. (Tibetan) གོཤྩཱ་ཏྲ་ནི་ཡ་མོ་ཡ་ད་ནཱ་ཤྲ་པ་ཏྭ་མེ་བ་རྠཱ་དཱ་པཪྻ་ཏེ་ན་པུ་ནཿ། (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Contaminated is uncontaminated. (Tibetan) ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད། (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) "If one proclaims this, then one should not say that." (Tibetan) ཡཏྤ་དེ་ཎ་བདྟ་བྱ་ཏཏྟ་མ་བ་བྲཱུ་ཥེ། (Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) Even the unconditioned should not be said to be uncontaminated like the path. From the juxtaposition of the two ways, a third kind of distinction is not possible, this is not the path. The term 'path' is common to both mundane and supramundane, but here
Tibetan
་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྨོས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་བལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ལ་བརྩམས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འདུས་བྱས་དག་ལས་བཀོལ་བས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཁམས་དམིགས་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པའི་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ཟག་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དག་ལས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་ནམ་མཁའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཟག་བཅས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ནི་ཁས་མི་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གསུམ་བཏགས་པར་ཁས་ལེན་གྱི་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཟག་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་བྱས་ཟིན་ཏེ། ལམ་མ་གཏོགས་པ་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སོ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ དང། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མ་གསུངས་ཀྱང་སྨྲས་ཟིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས། གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། ཟག་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་བ
Chinese
为了与世俗区分开来，所以说“无漏道谛”。正是为此才说出“道谛”。世俗只是道，而不是道谛。《释论》中也说到，因为依赖于将要解释的内容，所以说“除了道谛”。或者，这是基于已成立的事实，是为了确定的意义。因为道谛是从有为法中分离出来的，已经成立为无漏，所以再次在无漏法中提及，是为了确定的目的。有些人认为，从完全了知的界限所缘境出发，所有的心和心所，以及阿罗汉未摄取的色法，都是无漏的。因此，必须确定的是，在有为法中，只有道谛是无漏的，而不是其他的有为法。同样，有些人只承认分别抉择灭是无为法和无漏法，而不承认虚空。虚空是有漏和无为法，他们不承认非分别抉择灭。另一些人则承认三种无为法是假立的，而不是实有。因此，即使已经排除了无为法是有漏的，但为了了解应该承认无为法本身、无漏法本身和实有法，所以说“还有三种无为法”。或者，如果将所有的法归纳起来，可以分为两种：有漏法和无漏法。其中，有漏法已经从体性和特征方面进行了阐述，即“除了道以外的有为法”，这是从其自身体性的角度来说的。因为对于这些法，“烦恼会完全增长”，这是从特征的角度来说的。同样，无漏法也需要从其自身体性和特征方面进行阐述，因此说“无漏道谛，还有三种无为法”，这是从其自身体性的角度来说的。虽然没有说明特征，但可以从已经说过的内容的反面来理解，即“对于这些法，烦恼不会增长”。因此，这才是特征。
English
In order to distinguish it from the mundane, it is said, "the truth of the path that is without outflows." It is precisely for this reason that the truth of the path is mentioned. The mundane is only the path, not the truth of the path. It is also said in the commentary that because it relies on what is to be explained, it says, "except for the truth of the path." Alternatively, this is based on an established fact and is for the purpose of certainty. Because the truth of the path is separated from conditioned phenomena and has already been established as being without outflows, it is mentioned again among the phenomena without outflows for the purpose of certainty. Some people think that from the object of the realm of complete knowledge, all minds and mental factors, as well as the form of an arhat that is not apprehended, are without outflows. Therefore, it must be certain that among conditioned phenomena, only the truth of the path is without outflows, and not other conditioned phenomena. Similarly, some only acknowledge that analytical cessation is unconditioned and without outflows, but not space. Space is with outflows and unconditioned, and they do not acknowledge non-analytical cessation. Others acknowledge that the three unconditioned phenomena are imputed, but not substantial. Therefore, even though it has already been excluded that unconditioned phenomena are with outflows, in order to understand that one should acknowledge unconditioned phenomena themselves, phenomena without outflows themselves, and substantial phenomena, it is said, "there are also the three unconditioned phenomena." Alternatively, if all phenomena are summarized, they can be divided into two types: phenomena with outflows and phenomena without outflows. Among these, phenomena with outflows have already been explained in terms of their nature and characteristics, that is, "conditioned phenomena other than the path," which is from the perspective of their own nature. Because for these phenomena, "outflows will completely increase," this is from the perspective of characteristics. Similarly, phenomena without outflows also need to be explained in terms of their own nature and characteristics, therefore it is said, "the truth of the path without outflows, and also the three unconditioned phenomena," which is from the perspective of their own nature. Although the characteristics are not stated, they can be understood from the opposite of what has already been said, that is, "for these phenomena, outflows will not increase." Therefore, this is the characteristic.