Tibetan
ས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་མདོའི་སྒྲས་མངོན་པར་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མདོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །གང་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཕྲན་ཚེགས་འཛིན་བ་ཞེས་འགའ་ཡང་མ་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་མ་མོ་འཛིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་མངོན་པ་འཛིན་པ་ཞེས་གསུངས་སམ་ཅི་ཞེ་ན་གསུངས་སོ། །ཡང་ཅི་མ་མོ་ནི་ཆོས་མངོན་པའོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས། ཚོ་དང་ལྡན་པ་མ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་མོ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང༌། འཁོར་བཞི་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སྟོང་བ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་འཐོར་བ་བསྒོམ་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། སྨོན་གནས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཀྱི་མཐའ་པ་དང༌། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང༌། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་གདགས་པ་རྣམས་ཏེ་འདི་རྣམས་ནི་མ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཕྲན་ཚེགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡེ་སྣོད་ཕྲན་ཚོགས་གསུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྗོད་པ་དེ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་རྣམས་ནི་གཞུང་ལ་འདོད་ཀྱི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞུང་ཉེ་བར་མཚོན་གྱི་འདི་དག་གི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲན་ཚེགས་ ཀྱི་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་མདོ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་མདོ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་མ་མོའི་སྒྲ་ཆོས་མངོན་པ་ལ་འདོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་མ་བརྗོད། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཅེ་ན། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཆོས་མངོན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཙམ་དཔྱད་པ་འདིས་ལྷག་མ་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྨྲས་ན། ཆོས་དག་ནི་མ་སྨྲས་པས་དེ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཆོས་ཞེས་སྨོས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཆོས་སྨོས་པས་ནི་འདི་ནི་ཆོས་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ན་བདག་གམ་བདག་གི་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་མ་སྨོས་ཤེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཁམས་བསྟན་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཚོལ་བའི་ཕྱིར་ལ། འདིར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་མ་འཆོལ་བར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྔར་སྨོས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟག་པ་དར་བཅས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཀྱང་ཡོད་པས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པའི་དག་ནི་འབྲས་བུ་ མེད་པ་ཡིན་པས། འདིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་པ་འདི་ངེས་པར་གཟུང་བར་བཤད་ན་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་བལྟོས་ནས་འདི་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བལྟོས་ནས་རྒྱས་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ཁོ་ན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་ན་འདི་ཡང་མི་རིགས་སོ། །མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བ་གསལ་བའི་དོན་དུ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཅེས་བཤད་ན། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་བསྟན་པ་དག་འཆོལ་ལོ། །འདིར་ནི་འཆོལ་བ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཐབ་བ་དང་འཐབ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཆོལ་བ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེན་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ཡིན་པར་གཞན་དུ་བརྗོད་ན་མི་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དག་གོ །ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཟག་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་སྨོས་པས་རྣམ་པར་ བཅད་དོ། །ལམ་ནི་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལམ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །བདེན་པ་སྨོས་པ་མེད་ཀྱང་འགྲེལ་པ་ལས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་སོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་འདིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལམ་གྱི་བདེན་པར་འདོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཉིད་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པར་འདྲི་བ་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ནོར་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཟག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ
Chinese
因此，这会推论为不是佛陀所说。如果说，因为经部的词语没有明显表达，所以不是经部，那么，用音调讲述等等也不是经部了，并且会推论为不包括在三藏中，也不是佛陀所说。无论如何，（佛经中）说的是经部、律部和母论，但从未说过小部。还有，既然在某些地方说了母论，那么是否也说了论藏呢？说了。那么，是否在某处说过“母论就是论藏”呢？从意义上说了，因为尊者大迦叶波说：“具寿，所谓的母论，什么是母论呢？”从四念住开始，直到八正道、四谛、四法印、四正知、空性与非空性、无愿与非无愿、无相与非无相、从现观边际生起、世俗智、散乱修习、殊胜禅定、愿处智、极顶、止观、正行之品、法蕴和施设等等，这些都应被称为母论。”因此，所有的小法都不是容易获得的。因此，说“小部是第三藏”是不好的。这里，经部、律部和母论是指论藏，而不是指意义，因此，从四念住等等开始，只是象征性地代表了论藏，而不是象征性地代表了这些的意义。小部的论藏经也存在。如果说，仅仅是经部已经说过了，那么，正行之品也不应该说，因为仅仅是经部已经说过了。如果在这里，母论的词语是指论藏，那么，为什么不说论藏本身呢？为什么不直接说像正行之品那样的入于智慧等等呢？
English
Therefore, it would follow that it was not spoken by the Buddha. If it is said that it is not a Sutra because the words of the Sutra do not explicitly express it, then things like those expressed in tones would also not be Sutras, and it would follow that they are not included in the Tripitaka and were not spoken by the Buddha. In any case, it is said (in the scriptures) that there are Sutras, Vinaya, and Matrikas, but the minor ones are never mentioned. Also, since the Matrikas are mentioned in some places, is the Abhidharma also mentioned? Yes, it is mentioned. Then, is it said anywhere that "Matrika is Abhidharma"? It is said in meaning, because the Venerable Mahakashyapa said: "O venerable one, what is called Matrika, what is Matrika?" Starting from the four mindfulnesses, up to the eightfold noble path, the four truths, the four seals of Dharma, the four correct knowledges, emptiness and non-emptiness, wishlessness and non-wishlessness, signlessness and non-signlessness, arising from the edge of realization, conventional wisdom, scattered practice, special samadhi, wisdom of the place of wishes, the ultimate limit, shamatha and vipashyana, the aspects of right conduct, the aggregates of Dharma and designations, etc., these should be called Matrika." Therefore, all the minor Dharmas are not easily obtained. Therefore, it is not good to say that "the minor collection is the third Pitaka." Here, the Sutras, Vinaya, and Matrikas refer to the texts, not the meanings, so starting from the four mindfulnesses, etc., they only symbolically represent the texts, not symbolically representing the meanings of these. The Abhidharma Sutras of the minor collections also exist. If it is said that the Sutra itself has already spoken, then the aspects of right conduct should also not be spoken, because the Sutra itself has already spoken of it. If here, the word Matrika refers to Abhidharma, then why not say Abhidharma itself? Why not directly say things like entering into wisdom, like the aspects of right conduct?
Chinese
如果有人这样认为，就能成立驳斥“正行之品不是阿毗达磨”的观点。像这样略作分析，其余部分也应该能够理解，所以不再赘述。现在开始撰写正文：如果为了详细区分诸法而宣说了阿毗达磨，那么因为没有宣说诸法，所以为了必须把握它（诸法），才说“有漏无漏诸法”。这里说到“法”，因为随后的内容也说了“法”，所以要知道这仅仅是法，其中没有我或我所。有漏法和无漏法只有两种，因为没有其他的分别。又为何没有提到五蕴，没有宣说蕴呢？因为一切法并没有都包含在其中。如果是那样，那么宣说界和处又有什么用呢？那是因为要寻求杂染和清净，而这里是为了说明杂染和清净的两个方面不混淆，才想要宣说的。因为清净是以杂染为先导的，所以先说了有漏法。所谓“一切法”，是为了表明在有漏和无漏的区分之外，没有任何其他的法。因为有界和处可以详细地说明诸法，所以通过简略地说明来加以区分。没有必要把握的，是没有结果的。因此，在这里必须毫无疑问地加以把握。如果说这仅仅是简略的说明，所以像这样必须把握的，说成是必须把握的，是不合理的。就像相对于宣说界等来说，这是简略的词语一样，相对于宣说诸法来说，这也是详细的词语。如果一定要认为这仅仅是简略的说明，这也是不合理的。因为还有其他的简略说明。例如，有为和无为，有色和无色，常和无常等等。如果这样说，那么两种情况都没有过失。诸法的自性……
English
If someone thinks like that, it can establish the argument that 'the category of right conduct is not Abhidharma.' By analyzing just a part like this, the remaining parts should also be able to be understood, so I will not elaborate further. Now, let's begin writing the main text: If Abhidharma is spoken to distinguish all dharmas in detail, then because the dharmas are not spoken, it is for the sake of necessarily grasping them that it is said, 'The dharmas with outflows and without outflows.' Here, 'dharma' is mentioned, because the subsequent content also mentions 'dharma,' so it should be known that this is merely dharma, and there is no self or what belongs to self in it. Dharmas with outflows and without outflows are only of two types, because there is no other distinction. Also, why are the five aggregates not mentioned, and the aggregates not spoken of? Because all dharmas are not included in them. If that is the case, then what is the use of speaking of the realms and sources? That is because it is for the sake of seeking defilement and purification, and here it is because it is intended to express that the two aspects of defilement and purification are shown without confusion. Because purification is preceded by defilement, the dharmas with outflows are mentioned first. The so-called 'all dharmas' is to show that there are no other dharmas different from the distinction of with outflows and without outflows. Because there are realms and sources that can explain the dharmas in detail, they are distinguished by being shown in brief. Those that do not need to be grasped are those without results. Therefore, here it must be grasped without doubt. If it is said that this is merely a brief explanation, so it is unreasonable to say that what must be grasped in this way must be grasped. Just as this is a brief word relative to the explanation of realms and so on, it is also a detailed word relative to the explanation of dharmas. If one insists that this is only a brief explanation, that is also unreasonable. Because there are other brief explanations as well. For example, conditioned and unconditioned, with form and without form, permanent and impermanent, and so on. If you say that, then there is no fault in either case. The nature of dharmas...
Chinese
如果对于没有理解的内容，为了明确区分其自性而说明，说“有漏无漏”，那么，法的声音不是为了区分并显示其自性，因此在这里不会对法的声音有过失。因此，这只是简略地显示，而不是详细地说明。对于所作和非所作等方面的显示，以及对于完全烦恼和完全清净的显示，都是混杂的。这里不是想要表达混杂的简略显示，而是其他的。如果说，对于争斗和无争斗等方面，也不是没有显示没有混杂吗？虽然有这种想法，但如果说那也是有漏和无漏的同义词，那是不希望的。因此，（经文）说，只是想要表达这个简略的显示，而不是其他的。想到有漏的事物究竟是怎样的呢？因此，（经文）说“那么，其中的有漏法是什么呢？”。其中的意思是，有漏和无漏。除了道以外的所作法被称为有漏，而非所作法是无漏。因此，通过提到所作法进行了区分。道虽然是所作法，但却是唯一的无漏法，因此（经文）说“除了道以外”。那些又是什么呢？是色等五取蕴。虽然没有提到谛，但在注释中说“除了道谛以外”，这是因为紧接着清楚地提到了无漏道谛。那也是因为获得了完全的进入，所以在这里，正见等也被认为是道谛，因为对于走向涅槃具有无差别的作用。询问“为什么除了道谛以外的所作法本身不可能是有漏的呢？”。就像有财富一样，无可避免地存在着烦恼，所以必须承认有漏。如果说，因为烦恼的对境而存在烦恼，那么灭谛和道谛也因为以它们为对境而存在烦恼