Tibetan
་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་བས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་གཞན་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་བླུན་པོ་ལ་སྲིད་ཀྱི་བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་དོ། །འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་ནོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དགོས་པའོ། །འདི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སུས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དག་ནི་ཅི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ན་ འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ནི་གནས་བརྟན་ལྷ་སྐྱིད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་རྐང་པ་ནི་འཕགས་བ་དབྱིག་བཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་ཆོས་མངོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་བ་བསལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲི་བ་ལ་བལྟོས་ནས་སིལ་བུར་བཤད་ལ། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གསུང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་གནས་བརྟན་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་ནས་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་དགོངས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟོས་ཏེ་བསྡུས་ཤིང་ཚོམས་སུ་བྱས་ནས་སིལ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོར་བཅད་དེ་བཞག་སྟེ། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་བདག་ནི་ལུང་དག་དང་འདུལ་བ་ལས་ལ་ལར་བཤད་ལ་དེ་དག་ཀྱང་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་མངོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་མངོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །ལོའི་སྒྲ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ཆོས་མངོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པར་མི་འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་བརྟན་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པར་ཐོས་པ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པ་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་དང་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ལ་མི་རྟོན་པས་རིས་མཐུན་པ་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ། ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་གང་དག་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པའི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡིས་རིགས་པ་བཟོད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཚིག་ཡོད་པས་སོ། །བཙུན་པ་འདུས་བཟང་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞེད་པ་ཡང་འདིར་ཡང་དག་པར་དཔྱད་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞེད་ཅེས་པ་གལ་ཏེ་འདི་སྔ་མ་དང་མཚུངས་ན་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་དང་སོ་སོ་ཐར་པ་ལ་རྟོན་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ལྷག་མ་ཡང་དེ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མུ་དུ་མའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་ཡང་མདོ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མདོ་རྒྱས་པ་ཉིད་མ་བ་ཀག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་ཚོགས་ཆོས་མངོན་པའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཡང་མདོ་ལ་རྟོན་པར་གསུངས་པ་མུ་དུ་མ་ལས་ཞེས་པ་འདིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་འགའ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མུ་དུ་མ་ཞེས་བ་མུ་དུ་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ནི་རྟོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྟོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྟེ། དཔེར་ན་དོན་དེས་ཚད་མར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་དོན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་འདི་དགོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །
Chinese
是佛陀薄伽梵。 说是“说”是指教法，因为舍利子等弟子们不能开示法的体性和善加分别，所以导师佛陀造论是合理的，因此宣说了这部阿毗达磨。 还有，如果说除了善加分别法之外，没有其他断除烦恼的方法，那么应该如何理解呢？因为善加分别法是对治愚痴的，而烦恼和近烦恼的生起，也只在愚笨者身上才有可能，不在不愚笨者身上，所以对于善加分别法来说，没有其他断除烦恼的方法。 这是为了回答这里为什么宣说阿毗达磨的问题。 说是为了善加分别法的缘故。 剩余的是善加分别法的必要。 这是为了回答最初是谁宣说的，说是佛陀薄伽梵。 如果阿毗达磨的作者们是如何进入智慧的呢？ 圣者迦旃延子。 识蕴是尊者天护。 施设论的作者是圣者世友。 同样，其他人也是其他人，难道没有听过像那样等等吗？ 为了消除如何阿毗达磨是薄伽梵所说的疑惑，因此说那是薄伽梵零散宣说的。 那个阿毗达磨是薄伽梵根据所化众生的自性之提问而零散宣说的，导师涅槃后成为圣教时，尊者迦旃延子等具有六神通者，以忆念智慧，观待法的随念和法性而汇集，做成 தொகுப்பு（集合），将零散等分成蕴而安立，如同僧人法救将《法句经》做成 தொகுப்பு（集合）一样。《法句经》的偈颂，在经和律中也有一些宣说，那些也如同僧人法救做成 தொகுப்பு（集合）而安立一样，阿毗达磨也是如此。 因此，阿毗达磨只是佛陀所说的。 “ལོའི་”的词
English
Is the Buddha, the Bhagavan. Saying "said" refers to the teachings, because disciples such as Shariputra were unable to demonstrate the nature of the Dharma and to distinguish it well, it is reasonable for the teacher Buddha to compose treatises, therefore this Abhidharma is taught closely. Furthermore, if it is said that there is no other means of abandoning afflictions other than distinguishing the Dharma well, how should this be understood? Because distinguishing the Dharma well is the antidote to ignorance, and the arising of afflictions and near afflictions is also only possible in foolish people, not in those who are not foolish, therefore, for distinguishing the Dharma well, there is no other means of abandoning afflictions. This is to answer the question of why Abhidharma is taught here. It is said to be for the sake of distinguishing the Dharma well. The remainder is the necessity of distinguishing the Dharma well. This is to answer who taught it in the beginning, it is said to be the Buddha, the Bhagavan. If the authors of Abhidharma, how do they enter into wisdom? The venerable Katyayaniputra. The aggregate of consciousness is the venerable Devagupta. The author of the Treatise on Exposition is the venerable Vasumitra. Likewise, others are also others, have you not heard of such things? In order to dispel the doubt of how the Abhidharma was spoken by the Bhagavan, it is said that it was spoken by the Bhagavan in fragments. That Abhidharma was spoken by the Bhagavan in fragments in response to the questions of the disciples' own nature, and when the teacher passed into nirvana and became the scriptures, the venerable Katyayaniputra and others, who possessed the six superknowledges, gathered together by means of mindfulness and wisdom, contemplating the recollection of the Dharma and the nature of the Dharma, and divided the fragments into aggregates and established them, just as the monk Dharmatrata made the Dhammapada into a collection. The verses of the Dhammapada are also spoken of in some of the sutras and vinayas, and those are also like the monk Dharmatrata made them into a collection and established them, so is the Abhidharma. Therefore, the Abhidharma is only spoken by the Buddha. The word "lo'i"
Chinese
经部师不赞同佛陀所说的阿毗达磨，这是为了全面地表达这个意思。为什么不赞同呢？因为听说是由迦旃延子等长老所作，依赖于没有被亲近教导的东西，并且因为说“不要依赖经部”，所以不依赖阿毗达磨，对于其他同类也是如此。阿毗达磨论藏的差别中，哪些与理相违呢？即阿毗达磨中所说的“不具有”、“过去”、“未来”和“阿罗汉完全退失”等等。如果说这些可以容忍道理，那是不行的，因为有与道理相违背的词句。尊者调伏贤说：因为佛陀随喜，所以是佛陀所说。 如同正确行走的类别一样。佛陀随喜，也在此处正确地观察，因为完全了解一切烦恼和清净的因和果，并且与之相符。如果说“佛陀随喜”与前面相同，那么正确行走的类别等就不会完全抛弃经部，因为佛陀随喜，并且因为说要依赖别解脱戒，其余的也是为了扩展它。因为明显地说不应依赖，所以是“穆杜玛”。如果说阿毗达磨也是经部的扩展，所以应该依赖，那么，因为不是佛陀所说，所以经部的扩展本身不是“玛瓦卡”，因为佛陀不随顺，所以不应依赖。如果认为智慧的蕴聚就是阿毗达磨，作为所要成立的，那么，因为说要依赖智慧，所以应该认识到这正是应该依赖的。任何说要依赖经部的“穆杜玛”等，这并不是对任何能立的驳斥。如果说“穆杜玛”不是“穆杜玛”，那么，这里正是应该依赖的，是明显表达的原因。不应该依赖的，正是那些具有引导意义的经典，例如，那个意义不是衡量标准，因为具有那个意义，所以无论如何，这都不是需要解释的。
English
The Sutra masters do not approve of the Abhidharma spoken by the Buddha, and this is to fully express this meaning. Why do they disapprove? Because it is heard that it was made by elders such as Katyayaniputra, relying on what has not been closely taught, and because it is said, "Do not rely on the Sutras," therefore, they do not rely on the Abhidharma, and this is the same for other similar things. Among the differences in the Abhidharma treatises, what contradicts reason? These are things such as "not possessing," "past," "future," and "arhats completely falling away," which are spoken of in the Abhidharma. If it is said that these can tolerate reason, that is not the case, because there are words that contradict reason. The Venerable Dusang said: Because the Buddha rejoices, it is spoken by the Buddha. Like the category of correct walking. The Buddha rejoices, and also correctly examines here, because he fully understands the causes and effects of all defilements and purifications, and because it is in accordance with them. If it is said that "the Buddha rejoices" is the same as before, then the category of correct walking, etc., will not completely abandon the Sutras, because the Buddha rejoices, and because it is said that one should rely on the Pratimoksha, and the rest is also to expand it. Because it is clearly stated that one should not rely on it, it is "Muduma." If it is said that the Abhidharma is also an expansion of the Sutras, so one should rely on it, then, because it is not spoken by the Buddha, the expansion of the Sutras itself is not "Mavaka," because the Buddha does not follow it, so one should not rely on it. If one thinks that the collection of the aggregates of wisdom is the Abhidharma, as something to be established, then, because it is said that one should rely on wisdom, one should realize that this is precisely what one should rely on. Whatever says to rely on the Sutras, "Muduma," etc., this is not a refutation of any proof. If it is said that "Muduma" is not "Muduma," then here it is precisely what one should rely on, it is the cause of clear expression. What one should not rely on is precisely those Sutras with guiding meaning, for example, that meaning is not a standard, because it has that meaning, so in any case, this is not something that needs to be explained.