Tibetan
གིས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱིམ་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མར་ནི་དྲུག་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །ཕྱི་མར་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །དོན་དུ་ཞེས་པ་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཅེས་གཅེས་ཡིན་གྱི་མཐའ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམས་ཀྱི་གཅེས་པ་ནི་གང་ཞིག་བསྟན་ན་དོན་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་འདི་བྱུང་བ་ནི་དོན་གཅེས་གཅེས་རྣམས་ཕྱི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བླངས་བ་ལས་སོ། །མཛོད་དང་འདྲ་བས་ན་མཛོད་དེ། རལ་གྲིའི་ཤུབས་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲི་གང་ལས་འབྱུང་བ་དང་གང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་དེའི་ཤུབས་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་མངོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པ་པ་དང་བརྡར་བཏགས་པ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་བཟུང་བ་བྱས་ཟིན་ཏེ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱའོ། །དགོས་པ་ཆུང་བའི་བསྟན་བཅོས་དག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དོན་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དགོས་པ་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སུས་བསྟན་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་སུས་བསྟན་ཅེས་པ་སྟེ། དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ དགོས་པ་ཅན་ལ་ཕལ་ཆེར་འཇུག་གི་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་བ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ། ཆོས་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཚད་མར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སུས་བསྟན་ཞེས་དེ་སྐད་བསྙད་དེ། དེ་ལྟར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མདོའི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་གསུངས་སོ། །
Chinese
是“是”的意思。或者，成为智慧集合之家的论著，这也确实是阿毗达磨，如同进入智慧等等一样。如果问：如何称之为阿毗达磨藏呢？因此，这里说了“其意义”等等。所谓“其”，是论著的名称，因为是紧接着的，或者对于智慧的自性来说是不可能的。前者是第六的士夫，后者是多果的。所谓“意义”，不是从文字的角度，因为浪费是不可能的。在意义中，也如何是珍贵的，而不是全部。意义中最珍贵的是，如果显示了什么，就会变成没有显示意义。从那之中产生了这个，是从意义珍贵者那里取了外名、词和文字。因为与藏相似，所以是藏，因为与剑鞘相似。例如，剑从哪里产生，进入哪里，世间就称之为剑鞘。这样就显示了阿毗达磨的两种，胜义谛和世俗谛也是两种，因为是智慧和论著的自性，而且论著也是所依和能依。已经确定了两个词的简略意义，又为什么显示阿毗达磨等等，这是说有什么必要呢？也有必要性小的论著，也有不是意义的必要性者，因此才询问必要性。如果问：这最初是谁显示的呢？这是说以前是谁显示的。因为依必要性而进入，所以以具有果实而显着地相信，显示了天界等等的 必要性者，大多进入，但不是全部，因此是在寻找近处的显示者。论师善聚说：应当依赖法，而不是人。因为这样说了，所以不应当寻找这个吗？这是依人作为量来做的，才说了“这最初是谁显示的呢？”这样的话，那也是因为没有完全理解经部的意义。在那之中，因为什么原因，只说了佛所说的才应当依赖法呢？
English
It means 'is'. Or, this home treatise, which has become a collection of wisdom, is indeed Abhidharma, just like entering wisdom and so on. If asked, how should it be called the Abhidharma Treasury? Therefore, here it says 'its meaning' and so on. The so-called 'it' is the name of the treatise, because it is immediately following, or it is impossible for the nature of wisdom. The former is the sixth purusha, the latter is the one with many fruits. The so-called 'meaning' is not from the perspective of letters, because waste is impossible. In meaning, also how is it precious, but not all. The most precious of meanings is that if something is shown, it will become not showing the meaning. This arose from that, from the precious ones of meaning, taking the outer name, words, and letters. Because it is similar to a treasury, it is a treasury, because it is similar to a sword sheath. For example, where a sword comes from and where it enters, the world calls it its sheath. In this way, two types of Abhidharma are shown, the ultimate truth and the conventional truth are also two types, because they are the nature of wisdom and treatises, and the treatise is also the basis and the dependent. The meaning of the two word abbreviations has been determined, and again, why is Abhidharma shown, etc., which is to say, what is the necessity? There are also treatises with small necessities, and there are also those with non-meaning necessities, therefore the necessity is asked. If asked, who showed this first? This is to say who showed it before. Because it enters relying on necessity, therefore, believing manifestly with having fruit, showing the heavens and so on, those with necessity mostly enter, but not all, therefore it is searching for the near shower. Teacher Samghabhadra says: One should rely on the Dharma, not on the person. Because it is said like this, should this not be searched for? This is done relying on the person as a measure, that's why it is said, 'Who showed this first?' That is also because the meaning of the sutra is not fully understood. Among that, for what reason is it said that only what the Buddha said should be relied upon as the Dharma?
Tibetan
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ལས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་འགལ་བ་མེད་ཞེས་པ་འདི་ནི་འདིར་མདོའི་དོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟོན་པར་བྱ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདི་བཙལ་བར་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་མེད་དོ། །ཆོས་མངོན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པར་གྲག་གོ་ཞེས་ཐོས་ནས་ཚོལ་བར་བྱེད། གང་ཡང་གང་ཟག་ཚད་མར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་པ་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མར་གྱུར་པས་བཀག་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མངོན་པ་འཆད་པར་གུས་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་གུས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དག་གི་དོན་ཏོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གཅིག་ཡིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤངས་པ་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་ པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་སླ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་སླ་བས་སྒྲ་ཤེས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏིང་ཐུག་པར་དཀའ་བ་དང་བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པོའམ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གནས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་འཁྱམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་འཁྱམ་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་དོན་དུ་སྟེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ
Chinese
与佛所说决定之义不相违背。此外，对于他人所说之教，也应 গ্রহণ，因为没有相违之处。这在此处是经文的意义：世尊是根本。尊者，世尊是诸法之理。世尊是应依赖者。因为这样说，所以从那里寻找这个是没有不合理的。听说这部《法句论》是圣者迦旃延子等人所作，所以去寻找。如果有人以人为标准而说没有过失，那么，如果世尊已经成为标准而加以禁止，却不承认其为标准，这是不合理的。像这样，如果老师恭敬地讲解《法句论》，那么“恭敬地讲解”就是讲解的同义词。因为没有对诸法进行彻底的辨别，所以，对于这一点，除了彻底辨别诸法之外，没有其他使烦恼寂静的方法。那么是什么呢？彻底辨别诸法才是使烦恼寂静的方法，没有其他的。这也是这些话的意义。而且，世尊也只显示了观察的方式，即如果舍弃对一种法的意之现观和完全了解，我不说能完全灭尽痛苦。可以这样说：对于理解声音来说，没有比语法更简便的方法，就像通过语法之外的简便方法来了解声音的能力一样。如果未舍弃烦恼，那会怎么样呢？因此，也说了烦恼等“世界”等，因为难以到达深处和难以超越，所以轮回就像大海一样。轮回也指三界或五趣中，有情因烦恼的缘故而一次又一次地出生，因此使世界流转。因此，意思是只要烦恼使世界在这轮回的大海中流转。因此，意思是说为了辨别法，即为了那个原因。导师，
English
It does not contradict what the Buddha said to be definitive. Moreover, teachings taught by others should also be accepted, as there is no contradiction. This here is the meaning of the sutra: The Blessed One is the root. Venerable ones, the Blessed One is the nature of all dharmas. The Blessed One is the one to rely on. Because it is said so, it is not unreasonable to seek this from there. It is heard that this Dharma Abhidhamma was made by the noble Katyayanaputra and others, so one seeks it. If someone says that there is no fault in making a person the standard, then it is unreasonable not to accept as the standard what the Blessed One has forbidden as the standard. Like this, if the teacher respectfully explains the Dharma Abhidhamma, then "respectfully explaining" is a synonym for explaining. Because there is no thorough discrimination of dharmas, there is no other way to pacify afflictions other than thoroughly discriminating dharmas. What then? Thoroughly discriminating dharmas alone is the way to pacify afflictions, there is no other. This is also the meaning of these words. Moreover, the Blessed One also only showed the manner of looking, saying, "I do not say that the complete exhaustion of suffering is possible if one abandons the mental manifestation and complete understanding of one dharma." It can be said like this: For understanding sound, there is no easier method than grammar, just like the ability to understand sound through an easier method than grammar. If afflictions are not abandoned, what will happen from that? Therefore, afflictions and so on are also mentioned as "world" and so on, because it is difficult to reach the depths and difficult to cross over, samsara is like a great ocean. Samsara also refers to the fact that sentient beings in the three realms or the five destinies are born again and again due to the cause of afflictions, therefore causing the world to wander. Therefore, it means that as long as afflictions cause the world to wander in this great ocean of samsara. Therefore, it means for the sake of discriminating dharma, that is, for that reason. Teacher,