Tibetan
་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་ཅེ་ན། ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཐ་དད་པར་བཤད་དོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དེས་ལྷན་ཅིག །ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་རྫས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། བྲལ་བ་བློ་ཡིས་ཟད་པ་ཡིན། །ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་འདིས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་བཀག་པར་འགྱུར་ལ། རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་བསམ་པའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་མེད་པ་རྣམས་དང་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །ངེས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་འཕེན་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག །འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང༌། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །ཐམས་ཅད་པས་ཕྲ་བ་བསགས་པའི་གཟུགས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ། །དེ་ལ་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཕྲ་བ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུགས་གཞན་ནམ། བློས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ ཆ་ཤས་མེད་པས་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱེད་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ
Chinese
虽然有很多，但如果想简略地说，可以归纳为五类。哪五类呢？法可以分为两种：有色法和无色法。 其中，无色法可以分为四类，这样就变成了五类。又为何要分为五类呢？是为了遣除邪分别，为了遣除执著于色等，所以宣说了生起和从生起所变的差别。对于认为心和心所不是其他意义的想法，会解释说：心和心所同时。 对于认为获得等不存在的想法，会解释说：不相应的行。对于认为非缘起法不是实有的想法，会解释说：分离是智慧的穷尽。这样，这个教法就能遣除那些邪分别，也能清楚地阐明自己的宗义。其中，对于非缘起法来说，会产生无生之说，因此，不可能有必须同时生起的想法。关于“有色法”的说法，有色法可以分为两种：无根微尘和非微尘。微尘也可以分为两种：欲界所行和色界所行。欲界所行也可以分为两种：无根的和有根的。色界所行也同样只有两种。确定就是这样，这是对所有将要解释的内容的概括。其中，首先，欲界无根，无声细微的八种物质。 将会详细地阐述。对于“由一切细微聚集而成的色称为微尘”的说法，微尘有两种：实物微尘和聚集微尘。其中，实物微尘是极其细微、有碍触的色的组成部分，是其他的色，或者甚至无法用智慧完全区分的。正因为如此，它没有部分，所以被称为色的边际，就像没有分割的刹那，刹那是时间的边际一样。
English
Although there are many, if one wishes to speak concisely, they can be summarized into five categories. What are these five? Phenomena are of two types: those with form and those without form. Among these, formless phenomena can be divided into four categories, thus becoming five. Why are they divided into five categories? It is to refute wrong conceptions. To refute the clinging to form, etc., the arising and the difference between what arises from arising are explained. To those who think that mind and mental factors are not different in meaning, it will be explained: mind and mental factors together. To those who think that attainment and so on do not exist, it will be explained: non-associated formations. To those who think that the unconditioned is not a substance, it will be explained: separation is the exhaustion of wisdom. In this way, this teaching will refute those wrong conceptions and will also clearly elucidate its own tenets. Among these, for the unconditioned, the saying that there is no arising will occur, therefore, there is no possibility of thinking of necessarily arising together. Regarding the statement "phenomena with form," phenomena with form are of two types: non-sensory atoms and non-atoms. Atoms are also of two types: those that operate in the desire realm and those that operate in the form realm. Those that operate in the desire realm are also of two types: those without sense organs and those with sense organs. Those that operate in the form realm are also only of two types, similar to that. This is the certainty, which is a summary of all that will be explained. Among these, first of all, the desire realm is without sense organs, the eight subtle substances without sound. It will be explained in detail. Regarding the statement "the form accumulated from all subtle particles is called an atom," there are two types of atoms: substance atoms and accumulated atoms. Among these, the substance atom is the part of form that is extremely subtle and has obstruction, which is another form, or even cannot be completely distinguished by wisdom. Precisely because of this, it has no parts, so it is called the limit of form, just as an indivisible moment is the limit of time.
Tibetan
། །འདུས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གང་ལས་ཆེས་ཕྲ་བའི་འདུས་པ་གཞན་མེད་པ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། གཟུགས་གཞན་གྱིས་གཞོམ་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་འདུས་པའི་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདུས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་དབང་པོ་དང་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གཏོགས་པ་རྫས་བརྒྱད་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྐྱེའོ། །འདི་སྐད་དུ་རྫས་བརྒྱད་སྐྱེའོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པས་རློམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྒྲ་དང༌། དབང་པོ་དང་བྲལ་བའི་རྫས་བརྒྱད་མ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ན་དྲི་དང་རོ་མེད་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ལུས་དབང་ལྡན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཁོར་བ་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་རྫས་དགུ་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་གཞན་ལྡན་རྫས་བཅུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་པ་གང་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྫས་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་དབང་པོ་མེད་པ་ནི་དགུ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫས་བཅུ་པའོ། །དབང་པོ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫས་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རེས་འགའ་སྒྲ་མེད་པར་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་འབྱུང་བ་བརྡེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲ་མ་དམིགས་ པར་དོགས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ལས་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། འོ་མ་དང་ཆུ་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཐ
Chinese
聚集的微尘，是没有比它更细小的聚集，是集合的组成部分，是不能被其他物质破坏的。如果因为是聚集的物质，所以不应该产生，难道不是吗？答：聚集会产生，就这样说。那么是什么呢？在欲界，除了根和声音的微尘之外，八种物质互不关联地产生。这样说，八种物质产生。显示的是，任何一种都不会缺少。这些其他人也认为色等微尘是显现的物质，因此自以为是。那是欲界中，与声音和根分离的八种物质不相关联地产生。提到欲界是为了排除色界，因为那里没有气味和味道，所以必须以其他方式确定产生。对于“具有身体根”这个词，与微尘结合，就像有轮转一样。那是九种物质必定一起产生，因为身体的根存在，除了眼睛等之外。对于“具有其他根，是十种物质”这个词，任何聚集有眼睛等其他东西，那就是第十种物质，因为眼睛等没有身体的根就不会产生，并且互相不同地作用。那些微尘与声音一起，会详细地产生，其中没有根的是第九种。具有身体的根的是第十种物质。具有其他根的是第十一种物质，它们有时也可能没有声音，因为声音是从要素撞击产生的，所以像色等一样不是恒常存在的。因此才说“那些微尘如果与声音一起产生”。正因为如此，因为担心没有注意到与根不相异的声音，所以才详细地说“也有与根不相异的声音”，就像要素不相异一样，因为必定一起产生，所以根是不相异的，就像牛奶和水一样，不能互相区分，这是最后的结论。因此，怎么样才能
English
The aggregate of subtle particles is the component of a collection that has no other aggregate smaller than it, and which cannot be destroyed by other substances. If it is argued that because it is an aggregate substance, it should not arise, is that not so? The answer is: aggregates do arise, so it is said. What then? In the desire realm, eight substances, excluding the subtle particles of the senses and sound, arise without being interconnected. Thus it is said that eight substances arise. It is shown that none of them are lacking. Others also presume that subtle particles of form and so on are manifest substances. That is because in the desire realm, eight substances, separate from sound and the senses, arise without being connected. Mentioning the desire realm is to exclude the form realm, because there is no smell or taste there, so it must be determined to arise in a different way. Regarding the term "having the body sense," it is combined with subtle particles, like something with a cycle. That is because nine substances necessarily arise together, since the body sense exists apart from the eyes and so on. Regarding the term "having other senses, being ten substances," any aggregate that has other things like eyes is the tenth substance, because the eyes and so on do not arise without the body sense, and they function differently from each other. Those subtle particles, together with sound, arise in detail, where the one without a sense is the ninth. The one with the body sense is the tenth substance. The one with other senses is the eleventh substance, and they sometimes may also be without sound, because sound arises from the striking of elements, so it is not constant like form and so on. Therefore, it is said, "If those subtle particles arise together with sound." For that very reason, because there was concern that the sound not different from the sense was not noticed, it was elaborated, "There is also sound not different from the sense," just as the elements are not different, because they necessarily arise together, so the senses are not different, just as milk and water cannot be distinguished from each other, that is the final conclusion. Therefore, how can