Tibetan
སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ནའོ་ཅི་ཞེ་ན། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་བརྒྱད་དག་ཉིད། །གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དྲི་མེད་མ་གཏོགས་འདོད་པར་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་པར་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཡིན་ལ། དྲི་མེད་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་དྲི་མེད་ཀྱང༌། །ཞེས་རྗེས་སུ་དྲང་བའི་དོན་ཏེ་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཕོ་དང་མོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དག་དང༌། སྔར་སྨྲས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་དབང་པོ་ལྷག་མའོ། །མི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཛེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནུབ་པ་ཁོ་ན་ལེགས་སོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ཟེར་རོ། །འདིར་ཕོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མཐོང་ནས་དྲི་བ་ནི་ཕོའི་དབང་པོ་མེད་ན་དེ་ནི་ལྟར་ན་དེ་དག་ཕོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དྲིས་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་ནི་ག་ལས་དབྱུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ན་ཕོའི་ངོ་བོ་ཕོའི་དབང་པོ་ལས་གཞན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་ང་རོ་དང་གཡོ་བ་དང་དབྱིབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་མཐོང་གི་མོའི་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་མོའི་དབང་པོ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ནི་བརྡེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ན་ལུས་དང་བའི་ཕྱིར་བརྡེག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་ལ།
Chinese
會想著疑惑吧！既然那樣，僅僅是疑惑嗎？是善或非善，或未說明的。未說明的八者本身，有「除了色聲」之說，以及「命是異熟」之說，以及「異熟未說明」之說， 因此不會疑惑。在「除了無垢，屬於欲」之說中，「一切根屬於欲」這是一般性的說法，而「除了無垢」是針對此的特別排除。那樣一來，除了無垢之外的剩餘部分，就成立了屬於欲。說了除了無垢根之外的原因，那就是僅僅是不相應。然而「也」這個語氣詞是「無垢也」，是隨後引導的意思，與「除了」相連。「痛苦等」是指痛苦和不悅，兩者不一致，因此用一個詞來表達。在色界中，有男、女和不悅的根，以及除了先前所說的三個無漏之外的剩餘根。說「因為不美觀」是指，陰部的隱藏處沉沒在凹陷處的那些，為什麼不美觀呢？因此沉沒才是好的，學者的集合這樣說。在此，看到具有男性特徵而提問，如果沒有男根，那他們怎麼被稱為男性呢？因為不合邏輯地提問，所以問題是從哪裡產生？那麼，男性的本質，在欲界中，有什麼是不同於男根而存在的呢？那就是有。那是聲音、動作和形狀的集合，而且在欲界中，看到它與男根一起活動，而不是與女根一起活動。其他人說，因為有遠離貪欲而必然產生的男性的行為。這對女根來說也是一樣的。廣泛地說沒有痛苦的根，如果痛苦的根是從打擊產生或從異熟產生，那麼因為有身體，所以沒有從打擊產生的。
English
One might wonder with doubt! If so, is it just doubt? Is it virtuous or non-virtuous, or unspecified? The eight unspecified ones themselves, there is the saying "except for form and sound," and the saying "life is maturation," and the saying "maturation is unspecified," therefore there will be no doubt. In the saying "except for the stainless, belongs to desire," the saying "all faculties belong to desire" is a general statement, and "except for the stainless" is a specific exclusion for this. In that case, it is established that the remainder other than the stainless belongs to desire. The reason stated for excluding the stainless faculty is that it is only non-associated. However, the word "also" is "stainless also," which is the meaning of subsequent guidance, connected to "except." "Suffering etc." refers to suffering and displeasure, and because the two are inconsistent, they are expressed with one word. In the form realm, there are the male, female, and displeasure faculties, and the remaining faculties except for the three uncontaminated ones mentioned earlier. Saying "because it is not beautiful" refers to those whose hidden parts of the genitals are submerged in the recesses. Why is it not beautiful? Therefore, being submerged is good, says the collection of scholars. Here, seeing it as having male characteristics, the question is, if there is no male faculty, then how are they called male? Because the question is asked illogically, the question is, from where does it arise? So, what is the nature of male, in the desire realm, that exists other than the male faculty? That is there. That is a collection of sound, movement, and shape, and in the desire realm, it is seen to move together with the male faculty, but not to move together with the female faculty. Others say that it is because there is the action of a male who necessarily arises from being free from desire. This is the same for the female faculty. It is widely said that there is no faculty of suffering. If the faculty of suffering arises from striking or from maturation, then because there is a body, there is no arising from striking.
Tibetan
མི་དགེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང༌། དེ་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་མེད་དེ། རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་ བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་རྩུབ་པ་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡང་མེད་དོ། །རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྩུབ་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་དེ་ན་རང་གི་སེམས་རྩུབ་པས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ན་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པའོ། །དེའི་གཞི་ནི་ཡུལ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། དེ་ན་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་དགུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་གནོད་པར་བྱས་སོ། །བྱེད་དོ། །བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་གསུམ་མོ། །བདག་གིས་མཛའ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱས། བྱེད་དོ། །བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་གསུམ་མོ། །བདག་གིས་དགྲ་ལ་ཕན་པར་བྱས་སོ། །བྱེད་དོ། །བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་གསུམ་མོ། །གཞན་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་མི་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་དེར་ཡིད་མི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུགས་མེད་གཏོགས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། །ངང་གི་སྒྲ་ནི་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དག་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་དང༌། དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤྲེལ་ཏེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དག་སྟེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པས་གཉི་ག་ཡང་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ཅན་སྨོས་པས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་བསྡུས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་སྨོས་པས་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱང་བཀག་ན་ནི། དེ་
Chinese
因为没有不善，所以也没有从异熟所生的（感受）。“没有不悦意的感觉”等等，这又会变成由因所生和由缘所生吗？如果是那样，则没有由因所生，因为相续被寂止所滋润的缘故。也就是说，因为寂止的等持远离了愤怒。在它们的相续中根本没有粗猛，因此也没有以它为因的不悦意的感觉。相续中存在的粗猛就是愤怒。因此，应该理解为，这在彼处没有由自己的粗猛心所生的不悦意。因为没有普遍恼害的基础，所以应该理解为，这在彼处没有由缘所生。普遍恼害就是极度扰乱。它的基础是境。因此，应该理解为，这没有由境所生的不悦意，因为在彼处没有恼害的九种基础。那九种基础是：我损害了、正在损害、将要损害，这是恼害的三种基础。我损害了朋友、正在损害、将要损害，这是另外三种。我利益了敌人、正在利益、将要利益，这是另外三种。其他人说，这些不是烦恼性的。其他人说，因为由无知所成办，所以那些远离贪欲者并非具有智慧，因此在那里没有不悦意。在广泛出现的“无色界所摄”中，“自性之声”与男女根以及痛苦等，与“无垢”相连，因为适时的缘故，所以与“除外”相连。“快乐”是指快乐和悦意，因为在饶益方面相同，所以两者都用一个词来表达。提到有色法，就包括了眼等五种根。如果说，提到有色法，难道不也包括男女二根吗？如果说，仅仅提到有色法，就像眼等一样，也遮止了男女二根，那么，
English
Since there is no unwholesomeness, there is also no feeling born from maturation. Regarding "there is no unpleasant feeling," etc., will that then become something produced by cause and something produced by condition? If so, then there is no production by cause, because the continuum is moistened by calm abiding. That is to say, because the samadhi of calm abiding is free from anger. There is no roughness in their continuum, therefore there is also no unpleasant feeling that has it as its cause. The roughness that exists in the continuum is anger. Therefore, it should be understood that there is no unpleasantness produced by one's own rough mind there. Because there is no basis for universal torment, it should be understood that there is no production by condition there. Universal torment is extreme disturbance. Its basis is the object. Therefore, it should be understood that there is no unpleasantness produced by the object, because there are no nine bases of torment there. Those nine bases are: I have harmed, am harming, and will harm, these are the three bases of torment. I have harmed a friend, am harming, and will harm, these are the other three. I have benefited an enemy, am benefiting, and will benefit, these are the other three. Others say that these are not afflictive. Others say that because they are accomplished by ignorance, those who are free from desire are not endowed with wisdom, therefore there is no unpleasantness there. In the widely occurring "included in the formless realm," the "sound of nature" is connected with the male and female faculties and suffering, etc., and with "immaculate," because it is timely, so it is connected with "except." "Pleasure" refers to pleasure and pleasantness, because they are the same in terms of benefiting, so both are expressed with one word. By mentioning form, the five faculties such as the eye are included. If it is said that by mentioning form, are the two faculties of male and female not also included? If it is said that by merely mentioning form, just like the eye, etc., the two faculties of male and female are also excluded, then,