Tibetan
་ཀྱང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་ ལ་བརྟེན་ནས་མིག་སྐྱེའོ་ཞེས་འགའ་ཡང་མ་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་མཚུངས་པའི་མིག་གིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རིགས་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བས་ཅི་ལས་ངེས་པར་བྱ། མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་གཅིག་པ་ལ་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འདི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་སྭ་ག་ཏ་ཁྱད་པར་འདི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་དམིགས་པ་དང་རྟེན་ནོ། །དེ་ནས་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཇི་ལྟར་མིག་གི་རིགས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་མི་བལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མཚུངས་སོ། །འདིའི་མཐོང་བ་ཡང་ཅི་མིག་ཉིད་དམ་འོན་ཏེ་མིག་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག །གལ་ཏེ་མིག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་རྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། གཉི་ག་མིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཁྱད་བར་དུ་བྱེད། མིག་ནི་ལྟ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ཡང་མིག་གིས་སོ་ཞེ་ན། སྔོན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ བསྟན་པའོ། །ཅི་སྟེ་མིག་ལྟ་བ་ཡང་ཅི། །དེའི་ལྟ་བ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ན། འདི་ཡང་མིག་གི་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་སོ། །མིག་གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་
Chinese
而且经中说，眼识是依靠眼和色而产生的。没有说眼是依靠识和色而产生的。因此，说识是眼的因，这只是自己的分别念。如果认为，由识的因增长所产生的特殊性，具有所依的眼能够见，那么，同样的眼也应能见，因为具有所依的因已经积聚，所以才能见到非常殊胜的景象，这会成为一种特殊性。如果认为，由具有所依和与之相同的识所产生的自性差别，那么，这也与界和处本身的道理相违背，如何确定呢？经论等中说，依靠眼识而见是不成立的，因为从识的差别来说，眼识的同类者，见与不见是不允许的。如果说，这是因为所依的差别而产生的差别，那么，所依的差别不会使法变成其他。如果不是这样，即使在识的种类上没有差别，为什么萨迦达（梵文：Sāgata）的这种差别，是与耳等识的所依和对境不同的对境和所依呢？既然如此，为什么不认为，由于差别，其他的识也能见到这个呢？正如在眼的种类上没有差别，却有见与不见一样，为什么不认为识也是如此呢？如果说，因为眼有增长所产生的差别，那么，没有增长所产生的差别，因为自性改变是相同的。这里的见，是眼本身，还是其他的非眼之物？如果是眼本身，那么，具有所依和与之相同的差别是不合理的，因为两者都是眼本身，那么见有什么特殊之处呢？如果说，眼是被见所区分的，而见也是被眼所区分的，那么，这是在说明先后的关系。如果眼是见，那么，它的见是看色吗？这也不了解眼的差别。其他的眼，就像识一样，不是其他的
English
Moreover, it is said that eye consciousness arises in dependence on the eye and form. It is not said that the eye arises in dependence on consciousness and form. Therefore, to say that consciousness is the cause of the eye is merely one's own conceptualization. If it is asserted that the eye, which has a basis, sees because of the distinction arising from the growth of the cause of consciousness, then the same eye should also see. Because the cause with a basis has been accumulated, it is seen as extremely distinguished, which would become a distinction. If it is asserted that the distinction of nature arises from consciousness with a basis and that which is similar to it, then this also contradicts the very reasoning of the realms and sources, so how can it be determined? It is not established that seeing depends on eye consciousness, as stated in the scriptures and so forth, because from the distinction of consciousness, seeing and not seeing are not permissible for those of the same type of eye consciousness. If it is said that this distinction arises from the distinction of the basis, then the distinction of the basis does not change the dharma into something else. If this is not the case, even though there is no distinction in the type of consciousness, why is this distinction of Sāgata (Sanskrit) a different object and basis from the bases and objects of ear consciousness and so forth? Since this is the case, why not assert that other consciousnesses can also see this due to the distinction? Just as there is no distinction in the type of eye, but there is seeing and not seeing, why not assert that consciousness is also like this? If it is said that there is a distinction arising from the growth of the eye, then there is no distinction arising from growth, because the change of nature is the same. Is the seeing here the eye itself, or something else that is not the eye? If it is the eye itself, then the distinction of having a basis and being the same is unreasonable, because both are the eye itself, so what distinction does seeing make? If it is said that the eye is distinguished by seeing, and seeing is also distinguished by the eye, then this is explaining the order of precedence. If the eye is seeing, then is its seeing looking at form? This also does not understand the distinction of the eye. Other eyes, like consciousness, are not other.
Tibetan
རང་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང༌། དངོས་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་སྤང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་འདི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་བར་ཅི་ཞིག་ཞུས། གསུམ་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཐ་དད་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་གཞན་ཉིད་ཉམས་སོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོའི་བྱེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་མིག་དག་གིས་མཐོང་བ་མི་འཐད་དོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་གིས་ཤེས་རབ་ལ་རྟོག་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་ད་ལྟ་བའི་གཟུགས་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་མི་འཛིན་ཞེ་ན། གང་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིས་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བས་ལོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ན་ལོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོང་བ་ལ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་མིག་གི་རྣམ་བར་ཤེས་པའི་རྫས་ཡོད་པ་དེ་ཐོབ་བའམ། དེ་ལས་འདས་པ་པ་དང་མ་འོངས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། གང་བཤད་པ། མིག་ཉིད་དེ་དང་དེར་མཐོང་བའི་སྒྲ་ཡིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བཤད་པ་ འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་དོ། །གང་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཆོས་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་དང་ཤེས་རབ་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་ཅིའི་དོན་དུ་དབྱེ་བ་ཁས་ལེན་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་གཉིས
Chinese
即使自性不存在，也稍微随顺观察，并且并非异于事物，凡是异于事物自性的，都无需抛弃。如果不存在，那用这些言辞又能证明什么呢？如果已经承认三者（能见、所见、见）的自性各异，那么仅仅是无自性的作用，其他的自性就会消失。互相差异的自性，是无法被视为相同的。如果事物的自性本身也是无自性，并且并非由于不存在而导致无自性，那么对于无自性而言，稍微随顺于存在也是不可能的，因此，用不同于识的眼睛去看是不合理的。那么智慧也会变得像识一样。如果其他人认为智慧具有能进行分别的自性特点，那么识为什么不能把握当下所见的形相的特点呢？所说的是，如果不是眼睛所见，就不会说“因为不存在而出现”。事实并非如此，因为对于眼睛所见来说，如果不存在不共之因，那么也不会因此而见到，所以才被称为盲人。如果眼识能见，那么盲人也会变成非盲人。虽然对于盲人来说，眼识不会产生，但是过去和未来的眼识的实体是存在的，或者因为具有过去和未来的眼识，所以盲人也不是盲人，如果有人这样认为，那么这并没有过失。所说的是，用“眼睛本身在那里见到”的说法来表达，这并不是损害，因为这是将果安立于因上。所说的是，如果说“与世间相违”，那么这并非与世间相违，因为正是由于眼识的不共之因，世间才认为眼睛能见。所说的是，如果仅仅是识能见，那么就会变成一个和二个的自性，那么智慧也会面临同样的境地，因为已经承认能见和智慧没有差别。那么，为什么在这里要承认差别呢？因此，一个和二个
English
Even if intrinsic nature does not exist, one should still slightly follow and observe. And whatever is different from the nature of things, which is not different from things, need not be abandoned. If it does not exist, then what is the point of proving it with mere words? If the three (seer, seen, and seeing) are admitted to have different intrinsic natures, then only the function of non-intrinsic nature will be lost, and other intrinsic natures will disappear. Mutually different intrinsic natures cannot be seen as the same. If the intrinsic nature of things is itself non-intrinsic nature, and it is not due to non-existence that it becomes non-intrinsic nature, then for non-intrinsic nature, it is impossible to slightly follow existence. Therefore, it is unreasonable to see with eyes different from consciousness. Then wisdom will also become like consciousness. If others think that wisdom has the characteristic of being able to distinguish, then why can't consciousness grasp the characteristics of the form that is seen in the present? What is said is, if it is not seen by the eye, it will not be said to "appear because it does not exist." This is not the case, because for what is seen by the eye, if there is no uncommon cause, then it will not be seen because of this, so it is called a blind person. If eye consciousness can see, then a blind person will also become a non-blind person. Although for a blind person, eye consciousness does not arise, but the substance of past and future eye consciousness exists, or because they have past and future eye consciousness, so a blind person is not a blind person. If someone thinks like this, then there is no fault in this. What is said is, expressing it with the saying "the eye itself sees there," this is not a harm, because it is establishing the result on the cause. What is said is, if it is said to be "contrary to the world," then this is not contrary to the world, because it is precisely because of the uncommon cause of eye consciousness that the world thinks that the eye can see. What is said is, if only consciousness can see, then it will become the nature of one and two, then wisdom will also face the same situation, because it has been admitted that seeing and wisdom are not different. Then, why admit the difference here? Therefore, one and two